III SA/Łd 994/12

Dnia 10 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zameldowania D.W. postanawia: 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. D.T. W skardze z dnia 9 października 2012 r. E. W. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody Ł. z dnia[...] r. w przedmiocie zameldowania D. W. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wzywające do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, bowiem z mężem – D. W. jest w trakcie postępowania rozwodowego. Podniosła, że jest współwłaścicielem nieruchomości położonej przy ul. Z. [...] w R. Skarżąca wskazała, że w grudniu 2012 r. otrzymała wynagrodzenie za pracę w wysokości 2.853,23,- złotych. Jednocześnie zaznaczyła, że nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów powyżej 3000 euro. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła, że ze swojego wynagrodzenia musi opłacić wszystkie media, bowiem mąż nie partycypuje w kosztach utrzymania domu. Wskazała, że musi ograniczać wizyty lekarskie i zabiegi rehabilitacyjne, by móc utrzymać dom. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 2 stycznia 2013 r. do Sądu wpłynął sprzeciw E. W., która wskazała, że ww. postanowienie jest bardzo krzywdzące. Podniosła, że przy sprawie o znęcanie mąż otrzymał adwokata z urzędu, a koszty poniesiono z budżetu Państwa. Natomiast przy sprawie o pobicie skarżącej oraz córki mąż również otrzymał adwokata z urzędu, a skarżąca musiała sama wynająć pełnomocnika. Podkreśliła, że sprawa jeszcze trwa i nadal musi opłacać dojazdy pełnomocnika do Sądu. Skarżąca wyjaśniła także, że w sprawie o jazdę rowerem po spożyciu alkoholu mąż również otrzymał adwokata z urzędu, podobnie w toczącej się sprawie rozwodowej. E. W. podkreśliła, ze w dotychczasowych postępowaniach poniosła już duże koszty, które nadal ponosi i nie stać ją na kolejne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Analiza przedstawionych przez E. W. informacji, zawartych w złożonym urzędowym formularzu, daje podstawy do twierdzenia, iż jej wniosek zasługuje na uwzględnienie w części. Skarżąca wykazała, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 punkt 1 powoływanej ustawy w zakresie przyznania adwokata. Skarżąca prowadzi bowiem samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jej dochodu jest wynagrodzenie za pracę, które w grudniu 2012 r. wyniosło 2.853 złotych. Wskazała, że większość tej kwoty przeznacza na pokrycie kosztów utrzymania domu. Jest bowiem współwłaścicielką nieruchomości położonej w R. W ocenie Sądu okoliczności te przemawiają za przyznaniem skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bowiem skarżąca nie jest sama w stanie ich ponieść. W zakresie natomiast zwolnienia od kosztów sądowych Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ich uiścić bez uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu. Wyjaśnić bowiem należy, że skarżąca otrzymuje wynagrodzenie za pracę, które wynosi 2853 zł. Tymczasem na wstępnym etapie przedmiotowego postępowania skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sadowego od skargi w wysokości 100 złotych. Uiszczenie tej kwoty w zestawieniu z osiąganym przez skarżącą dochodem nie stanowi zbytniego obciążenia dla jej aktualnej sytuacji finansowej, które mogłoby skutkować popadnięciem w stan zubożenia. Jednocześnie zauważyć należy, że ewentualna konieczność uiszczenia kolejnych kosztów postępowania będzie rozłożona w czasie, co daje możliwość ich poniesienia. Na marginesie wyjaśnić należy, że okoliczności wskazywane przez skarżącą w sprzeciwie w postaci przyznawania pełnomocników z urzędu mężowi skarżącej oraz jego zwalniania od kosztów sądowych w postępowaniach karnych i rozwodowym nie mają wpływu na ocenę przesłanek, które warunkują możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia. D.T.