III SA/Łd 994/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zameldowania D. W. 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi E. I.- K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej E. W. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi E. I.- K. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W dniu 29 lipca 2011 r. D. W. złożył w Urzędzie Miejskim w R. wniosek o zameldowanie go w trybie administracyjnym w posesji nr [...] przy ul. Z. w R.. Wnioskodawca wskazał w swym wniosku, iż zamieszkuje pod tym adresem od 2007 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Burmistrz [...] w dniu [...] r. decyzją nr [...] orzekł o zameldowaniu D. W.. W wyniku rozpoznania odwołania E. W. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na naruszenie przez organ I instancji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż E. W. w protokole z jej przesłuchania przed organem meldunkowym wniosła o zawieszenie postępowania, jednak organ gminy w żaden sposób nie ustosunkował się do wskazanego żądania. W trakcie ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ meldunkowy, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] r. o zawieszeniu prowadzonego postępowania uznając, iż wystąpiły przesłanki wymienione we wskazanym wyżej przepisie. W wyniku złożonego przez D. W. zażalenia na powyższe postanowienie, Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 11 stycznia 2012 r. E. W. ponownie zwróciła się do Burmistrza [...] o zawieszenie postępowania w sprawie zameldowania jej męża. Burmistrz [...] w dniu [...] r. wydał postanowienie o zawieszeniu przedmiotowej sprawy, na które złożył zażalenie D. W.. Wobec powyższego, w dniu [...] r. Wojewoda [...] wydał postanowienie nr [...], orzekające o uchyleniu postanowienia organu I instancji i odmowie zawieszenia postępowania w sprawie zameldowania D. W. uznając, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi zależność rozpatrzenia sprawy administracyjnej od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd. E. W. w dniu 16 marca 2012 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie Wojewody [...]. Postanowieniem z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 322/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie sądowadministracyjne. W dniu [...] r. Burmistrz [...] wydał decyzję nr [...] o zameldowaniu D. W. w posesji nr [...] przy ul. Z. w R., uznając za udowodnione przebywanie D. W. w przedmiotowej posesji. W wyniku rozpoznania odwołania E. W. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego Burmistrz R. w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] orzekającą o zameldowaniu D. W. w posesji nr [...] w R.. Pismem z dnia 16 lipca 2012 r. strony postępowania: J. Ś., E. W. oraz G. Ś. wnieśli odwołanie, w którym wskazali, że jako właściciele sprzeciwiają się temu zameldowaniu. Podnieśli, że D. W. przebywa na terenie nieruchomości wbrew ich woli, a jego zachowanie i przebywanie uniemożliwia korzystanie w sposób swobodny z budynków mieszkalnych i ogrodu. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zameldowanie jak i wymeldowanie z pobytu stałego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby, tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Obowiązek meldunkowy wynika wprost z przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że uwzględniając cel, jakiemu służy obowiązek meldunkowy, ustawodawca wprowadził jedynie warunek przedstawienia potwierdzenia pobytu w lokalu jako okoliczności faktycznej. Jeżeli właściciel, bądź inna osoba dysponująca prawem do lokalu nie może lub nie chce poświadczyć tej okoliczności, wówczas organ administracji, działając w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przeprowadza postępowanie wyjaśniające, które ma na celu ustalenie, czy osoba wnioskująca o zameldowanie, faktycznie w lokalu przebywa. Organ prowadzący postępowanie o zameldowanie na pobyt stały w trybie art. 47 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy obowiązany jest do zbadania, czy występują w sprawie przesłanki warunkujące zameldowanie na pobyt stały, zawarte w art. 6 ust. 1 ww. ustawy, do których należą: fizyczne przebywanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar stałego przebywania w tym miejscu. Stosownie więc do obowiązujących przepisów meldunkowych, przy zameldowaniu na pobyt stały wymagane jest potwierdzenie okoliczności faktycznej, tj. pobytu osoby w danym lokalu. Potwierdzenie to nie jest jednak równoznaczne z wyrażeniem zgody na zameldowanie. Jest to potwierdzenie faktu, mające charakter dowodowy. Organ odwoławczy stwierdził, że nie tylko brak potwierdzenia pobytu w lokalu przez jego właściciela, ale i brak wyraźnej zgody na zameldowanie, nie stanowią negatywnych przesłanek do dokonania zameldowania w lokalu. W ocenie organu odwoławczego, zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, że D.W., w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przebywa w posesji nr [...] przy ul. Z. w R.. Z ustaleń poczynionych przez organ meldunkowy wynika bezspornie, iż wnioskodawca zamieszkuje w przedmiotowej posesji. Żadna ze stron postępowania nie poddaje w wątpliwość tej kwestii. Wprawdzie skarżący wielokrotnie wskazywali na bardzo trudną sytuację życiową wszystkich domowników spornej posesji, związaną z obecnością wnioskodawcy oraz wyrazili swój wyraźny sprzeciw odnośnie zameldowania ww. w posesji będącej ich własnością, to jednak okoliczności, o których mowa wyżej nie mają znaczenia w omawianej sprawie. Wojewoda [...] podkreślił, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, brak zgody właściciela, a nawet wyraźny sprzeciw, nie stoją na przeszkodzie w dokonaniu zameldowania tej osoby, o ile spełnia ona ustawowe przesłanki, warunkujące zameldowanie w tym lokalu. Wojewoda podkreślił, że obowiązujące przepisy meldunkowe mają wyłącznie charakter rejestracyjny. Zameldowanie winno być odzwierciedleniem stanu faktycznego i potwierdzać rzeczywiste miejsce pobytu osoby. Organ odwoławczy zauważył, że właściciel dla ochrony swoich prywatnych interesów prawnych, ma drogę postępowania cywilnego, która służy np. usunięciu określonej osoby z lokalu (eksmisja), jeśli ta zajmuje lokal bezprawnie. Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy uznał, iż Burmistrz R.prawidłowo dokonał oceny zebranego materiału dowodowego, warunkującego wydanie decyzji orzekającej o zameldowaniu D. W. w posesji nr [...] przy ul. Z. w R.. Zalecenia zawarte w decyzji Wojewody [...], uchylającej decyzję organu I instancji zostały wypełnione, strony zostały skutecznie powiadomione o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W skardze z dnia 9 października 2012 r. E. W. wniosła o uchylenie ww. decyzji, wskazując, że D. W. nie przybywa w posesji przy ul. Z. [...] i nie jest jej znane faktyczne miejsce pobytu uczestnika. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w decyzji. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2013 r. przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata i oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) - dalej w skrócie: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, oddalił skargę. W konsekwencji uznał, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. W myśl art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zm. - zwanej dalej: ustawą o ewidencji) osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Pobytem stałem w świetle art. 6 ust. 1 ustawy jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Powyższe wskazuje zatem, iż czynność zameldowania na pobyt stały związana jest z wystąpieniem dwóch przesłanek, tj. przebywaniem w miejscu stałego pobytu oraz zamiarem stałego w nim przebywania. Uwzględniając cel, jakiemu służy obowiązek meldunkowy, ustawodawca wprowadził warunek przedstawienia potwierdzenia pobytu w lokalu jako okoliczności faktycznej. Jeżeli właściciel bądź inna osoba dysponująca prawem do lokalu nie może lub nie chce poświadczyć tej okoliczności, wówczas organ administracji, działając w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy, przeprowadza postępowanie wyjaśniające, które ma na celu ustalenie, czy osoba wnioskująca o zameldowanie, faktycznie w lokalu przebywa. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż nie tylko brak potwierdzenia pobytu w lokalu przez jego właściciela, ale i brak wyraźniej zgody na zameldowanie nie stanowi negatywnej przesłanki do dokonania zameldowania w określonym lokalu. Postępowanie administracyjne ma zatem na celu - w pierwszej kolejności - ustalenie stanu faktycznego. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawę do wyrażenia stanowiska, które nie przekracza granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a. stanowiącego, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wynik tej oceny winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie organy ustaliły dokładnie stan faktyczny. W toku prowadzonego postępowania organy administracji stwierdziły, że D. W. faktycznie przebywa i zamieszkuje w posesji przy ul. Z. [...] w R. Przesłuchani na tę okoliczność świadkowie zgodnie zeznali , że uczestnik postępowania w domu położonym przy ul. Z. [...] ma swój pokój z własnymi rzeczami osobistymi, tam nocuje , spożywa posiłki , korzysta z łazienki. Skarżąca do czasu wydania decyzji przez organ odwoławczy nie zaprzeczała tym twierdzeniom , wskazywała jedynie na nieporozumienia z D. W. i jego trudny charakter uniemożliwiający wspólne zamieszkiwanie. Niewątpliwie sytuacja skarżącej i jej córki jest trudna. Jednak fakt awantur i braku porozumienia między skarżącą a uczestnikiem postępowania nie jest przesłanką negatywną do zameldowania. Również brak zgody skarżącej na zameldowanie uczestnika postępowania w sytuacji w której on faktycznie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu nie jest także przesłanką negatywną do zameldowania. W przedmiotowym postępowaniu organy administracji miały za zadanie ocenę faktu przebywania D. W. w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu. D. W. oświadczył, iż przebywa w tym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Jak wyżej wskazano okoliczność ta została ustalona i potwierdzona również w toku oględzin nieruchomości oraz poprzez zeznania świadków i wyjaśnienia stron. Podkreślić należy, że postępowanie administracyjne dotyczące zameldowania danej osoby ma jedynie charakter rejestracyjny, w postępowaniu tym obojętny pozostaje tytuł prawny do tego lokalu, nie przesądza on bowiem o prawie do zameldowania. Wskazać należy, że właściciel dla ochrony swoich prywatnych interesów ma drogę postępowania cywilnego np. poprzez eksmisję danej osoby z lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 11 października 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 417/12 (Wspólnota 2012/45-46/41) stwierdził że: " W postępowaniu dotyczącym kontroli prawidłowości zameldowania ustaleniu podlega jedynie fakt przebywania określonej osoby w spornym lokalu z zamiarem stałego pobytu". Sąd w tym składzie pogląd powyższy podziela. Skarżąca dopiero w skardze do Sądu podkreśliła, że D. W. już nie przebywa w spornym lokalu. Organy administracji jednak nie zostały o tym powiadomione przez skarżącą i opierały swoje rozstrzygnięcia o zebrany materiał dowodowy. Jeśli D.W. nie przebywa aktualnie w przedmiotowym lokalu (czemu na rozprawie zaprzeczył) to skarżąca może wystąpić z wnioskiem o jego wymeldowanie. Sąd oceniał stan faktyczny do momentu wydania decyzji przez organ odwoławczy i nie stwierdził rozbieżności w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Podstawę przyznanego wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu stanowił przepis art. 250 p.p.s.a. e.o.