III SAB/Łd 1/09

Dnia 4 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009 roku sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w sprawie przyznania odsetek od niewypłaconych terminowo należności finansowych po zwolnieniu ze służby postanawia odrzucić skargę W dniu 15 października 2007 roku R. K. wystąpił do Sądu Rejonowego w T. z pozwem przeciwko Jednostce Wojskowej nr [...] w T. o odszkodowanie za utratę renty inwalidzkiej za jeden miesiąc, wypłatę potrąconej kwoty 3028,92 złotych, odsetki ustawowe za zwłokę w wypłacie odprawy, ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w roku 2007, odszkodowanie za zwłokę w wypłacie odprawy mieszkaniowej, sprostowanie świadectwa służby i inne. Postanowieniem z dnia [...] roku, sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w T. Wydział IV Pracy stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem pracy i przekazał sprawę do rozpoznania jako organowi właściwemu Dowódcy 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w T. Postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] Dowódca 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w T. (Jednostki Wojskowej nr [...]) przekazał według właściwości wniosek R. K. o wypłatę odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie odprawy, ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w roku 2007, ekwiwalentu za niewykorzystany przejazd na koszt wojska i dodatkowego uposażenia rocznego za 2007 rok. W uzasadnieniu Dowódca 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w T. wskazał, że w postępowaniu administracyjnym mogą być rozpatrywane roszczenia o wypłatę odsetek wskazanych jedynie w treści art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wobec tego, iż pozew powoda zawiera znacznie szerszy katalog roszczeń, który tak, jak np. odszkodowanie i zadośćuczynienie za poniesione straty moralne i finansowe nie podlega rozpoznaniu na drodze postępowania administracyjnego, właściwym było wyłączenie z treści pozwu jedynie żądania, które zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 roku, sygn. akt III CZP 106/07 może zostać w tym trybie rozpatrzone. Ponadto Dowódca 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w T. wskazał, że jest organem wyższego stopnia w stosunku do Dowódcy Jednostki nr [...] w T. i tym samym do jego właściwości należy rozpatrywanie odwołań od decyzji organu I instancji, czyli Dowódcy JW. nr [...]. Wobec tego, iż w powyższej sprawie organ I instancji nie wydał jeszcze decyzji, Dowódca 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w T., jako organ II instancji nie jest na obecnym etapie właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. W dniu 1 września 2008 roku R. K. wniósł skargę na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do zakończenia sprawy w terminie 14 dni od chwili uprawomocnienia się wyroku, które powinno polegać na merytorycznym rozpatrzeniu wniosku skarżącego w przedmiocie przyznania (bądź odmowy przyznania) mu odsetek od niewypłaconych terminowo należności finansowych po zwolnieniu ze służby, zobowiązanie tego organu do wyjaśnienia przyczyn oraz ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz pociągnięcie ich do odpowiedzialności porządkowej, dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa, zgodnie z art. 38 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wniósł w trybie art. 37 k.p.a. do organu administracji II instancji, tj. Dowódcy Wojsk Lądowych zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] wnosił o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia [...] roku nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w T. przyznał R. K. odsetki ustawowe od należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w wysokości 89,30 złotych. Postanowieniem z dnia 30 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zgodnie z właściwością miejscową. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 19 marca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał skarżącego do wykazania wyczerpania trybu z art. 37 k.p.a., tj. złożenia zażalenia do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. W dniu 20 kwietnia 2009 roku wpłynęła do Sądu odpowiedź skarżącego. Do pisma skarżący załączył kopię zażalenia skierowanego na podstawie art. 37 k.p.a. do Dowódcy Wojsk Lądowych w W. na niezałatwienie sprawy w terminie przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] - 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w T. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4. Dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej występuje zatem wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo innego aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. Stosownie do art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2 art. 52 cyt. ustawy). Art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje możliwość wniesienia przez stronę postępowania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ administracji publicznej. Zażalenie to służy do organu administracji wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. Zażalenie, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a., jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, który skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na bezczynność sprowadza się więc do tego, iż skarżący obowiązany jest, przed wniesieniem skargi, do wyczerpania środka prawnego przewidzianego w art. 37 k.p.a., tzn. winien wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Skarżący, jak wynika z akt sprawy, pełnił zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej nr [...] w T. i skargę do Sądu wniósł na bezczynność Dowódcy tej Jednostki w przedmiocie odsetek od niewypłaconych terminowo należności finansowych po zwolnieniu ze służby. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w T. wydał decyzję z dnia [...] roku przyznającą skarżącemu powyższe odsetki. Stosownie do treści art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organami właściwymi w sprawach określonych w przepisach rozdziału zatytułowanego uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych są dowódcy jednostek wojskowych zajmujący stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w ust. 3, albo wyższe - w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy. W stosunku do dowódców jednostek wojskowych i ich zastępców oraz żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w jednostkach wojskowych, których dowódcy zajmują stanowisko niższe niż określone w ust. 1, właściwymi organami są bezpośredni przełożeni dowódców tych jednostek (art. 104 ust. 2 ustawy). Stanowiskami służbowymi równorzędnymi stanowisku dowódcy batalionu są stanowiska: 1) dowódcy dywizjonu lub eskadry; 2) dowódcy okrętu II rangi; 3) inne stanowiska dowódców jednostek wojskowych, jeżeli stanowiska te zostały zaszeregowane do stopnia etatowego co najmniej majora (komandora podporucznika) - art. 104 ust. 3 tej ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o jednostce wojskowej - należy przez to rozumieć jednostkę wojskową, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416, z późn. zm.), oraz jednostki organizacyjne podległe Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowane, przedsiębiorstwa państwowe, dla których jest on organem założycielskim, oraz komórki organizacyjne Ministerstwa Obrony Narodowej. W myśl art. 3 ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, przez jednostkę wojskową rozumie się jednostkę organizacyjną Sił Zbrojnych, funkcjonującą na podstawie nadanego przez Ministra Obrony Narodowej etatu określającego jej strukturę wewnętrzną, liczbę, rodzaje i rangę wszystkich stanowisk służbowych występujących w tej jednostce, jak również liczbę i rodzaje uzbrojenia, środków transportu i innego wyposażenia należnego jednostce, oraz posługującą się pieczęcią urzędową z godłem Rzeczypospolitej Polskiej i nazwą (numerem) jednostki. Skoro skarżący żądał wydania decyzji przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] w T. i skargę do Sądu skierował na bezczynność tego Dowódcy, to organem wyższego stopnia w stosunku do organu pozostającego w bezczynności był Dowódca 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w T. (Jednostki Wojskowej nr [...]). Skarżący zaś złożył zażalenie do Dowódcy Wojsk Lądowych w W. i to na bezczynność Dowódcy 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w T., a więc nie wyczerpał trybu z art. 37 k.p.a. Wobec powyższego skarga R. K. jest niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. e.o.