III SAB/Łd 1/11

Dnia 15 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. Sz. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. w przedmiocie wydania zaświadczenia o odprowadzaniu składek na ubezpieczenie społeczne p o s t a n a w i a : 1) odrzucić skargę; 2) przyznać adwokatowi P. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A. 211, kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącemu z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi P. K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W dniu 6 września 2010 roku Z. Sz. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. w przedmiocie niewydania zaświadczenia o odprowadzaniu składek na ubezpieczenie społeczne. Następnie, pismem z dnia 18 listopada 2010 r., w wyniku wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący przedłożył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Postanowieniem z dnia 29 listopada 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k nr 47). Zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2010 roku sędzia sprawozdawca wezwał ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni braków formalnych skargi przez wskazanie aktu lub czynności organu administracji, na które została wniesiona skarga lub określenie zaskarżonej bezczynności organu w podjęciu aktu lub czynności (k nr 57). W piśmie procesowym z dnia 26 grudnia 2010 roku, stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu, ustanowiony z urzędu pełnomocnik wskazał, iż skarga dotyczy bezczynności Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. polegającej na nie wydaniu skarżącemu zaświadczenia o żądanej przez niego treści. Ponadto wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącemu z urzędu oświadczając równocześnie, iż koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części (k nr 63). Zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2011 roku sędzia sprawozdawca potraktował skargę Z. Sz. jako skargę na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. w przedmiocie niewydania zaświadczenia o odprowadzaniu składek na ubezpieczenie społeczne i wezwał pełnomocnika do wyjaśnienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi, czy przed wniesieniem skargi skarżący wyczerpał przysługujący mu środek zaskarżenia, a mianowicie czy złożył zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., jeżeli tak to do nadesłania odpisu zażalenia oraz odpowiedzi na nie organu administracji (k nr 65). W piśmie procesowym z dnia 10 lutego 2011 roku pełnomocnik odpowiadając na wezwanie Sądu wskazał, iż skarżący wyczerpał tryb, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., poprzez "złożenie w dniu 26 marca 2010 roku (l.dz. 1707) odwołania na zaświadczenie z dnia 23 marca 2010 roku, które przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. powinno zostać potraktowane jako zażalenie i przekazane Wojewodzie [...]. Pismo z dnia 31 marca 2010 roku otrzymane od Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. skarżący uznał zatem za kończące postępowanie przed organami administracji". Do pisma pełnomocnik załączył kserokopie zaświadczenia z dnia 23 marca 2010 roku oraz pisma Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. z dnia 31 marca 2010 roku (k nr 88). Zarządzeniem z dnia 1 marca 2011 roku sędzia sprawozdawca wezwał ponownie ustanowionego z urzędu adwokata do wykazania, w ostatecznym terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi, czy Z. Sz. wyczerpał przysługujący mu środek zaskarżenia na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. poprzez złożenie odpisu zażalenia z dnia 26 marca 2010 roku, (l.dz. 1707), zaznaczając, iż do powyższego pisma nie zostało załączone zażalenie z dnia 26 marca 2010 roku (k nr 92). Ustosunkowując się do wezwania Sądu, w piśmie procesowym z dnia 13 marca 2011 roku pełnomocnik wskazując na utrudniony kontakt ze skarżącym, wniósł o przedłużenie terminu do złożenia odpisu zażalenia i na wypadek gdyby skarżący nie posiadał odpisu pisma z dnia 26 marca 2010 roku zwrócenie się przez Sąd do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. o jego nadesłanie (k nr 95). Zarządzeniem z dnia 21 marca 2011 roku sędzia sprawozdawca poinformował pełnomocnika o udzieleniu ostatecznego siedmiodniowego terminu, liczonego od dnia doręczenia pisma do wykazania w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi, wyczerpania trybu z art. 37 § 1 k.p.a., poprzez złożenie odpisu zażalenia Z. Sz. z dnia 26 marca 2010 roku, (l.dz. 1707), o którym mowa w piśmie z dnia 10 lutego 2011 roku (k nr 97). W piśmie procesowym z dnia 28 marca 2011 roku pełnomocnik ponownie powołując się na utrudniony kontakt ze skarżącym, który do chwili obecnej się z nim nie skontaktował, wskazał, iż popiera wniosek zawarty w piśmie procesowym z dnia 13 marca 2011 roku tj. o zwrócenie się przez Sąd do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. o nadesłanie odpisu zażalenia z dnia 26 marca 2010 roku. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 7 kwietnia 2011 roku pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko przedstawione w piśmie procesowym z dnia 28 marca 2011 roku i ponownie wniósł o zwrócenie się przez Sąd do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. o nadesłanie odpisu zażalenia z dnia 26 marca 2010 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Na wstępie podnieść należy, iż merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola dopuszczalności środka zaskarżenia. Wśród okoliczności czyniących skargę niedopuszczalną, ustawa z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wymienia niewyczerpanie (przez wnoszącego skargę) środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Uzależnienie dopuszczalności skargi od wcześniejszego wykorzystania przysługujących stronie środków zaskarżenia związane jest z zakresem działania sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 i 2 powołanej ustawy). W tym kontekście należy zatem wskazać, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 powołanej ustawy). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest skarga na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Pabianicach w przedmiocie wydania zaświadczenia o odprowadzaniu składek na ubezpieczenie społeczne. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ustawy, w myśl których skarga na bezczynność jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzję, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dotyczy to zatem sytuacji gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy organ wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył postępowania w terminie wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Wskazać jednak należy, że skarga na bezczynność organu może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu jurysdykcyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a. i dopiero przekroczenie tych terminów (ewentualnie terminów szczególnych lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a.) oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego po uprzednim wyczerpaniu trybu, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Zgodnie natomiast z treścią art. 37 § 1 k.p.a. na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W niniejszej sprawie pomimo trzykrotnego wezwania Sądu do wykazania, czyli przedstawienia dowodów potwierdzających wyczerpanie środków zaskarżenia, które przysługiwały w postępowaniu administracyjnym skarżący oraz jego pełnomocnik nie wykazali, że przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. złożyli zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż takie zażalenie zostało wniesione przez Z. Sz. w dniu 26 marca 2010 roku. Nie złożył jednak tego zażalenia, a więc nie wykazał, że wyczerpał tryb zaskarżenia określony w art. 37 § 1 k.p.a. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącego aby Sąd zwrócił się do organu o nadesłanie zażalenia z dnia 26 marca 2010 roku. Należy zaznaczyć, iż to strona skarżąca winna wykazać, iż przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego wyczerpała przysługujący jej środek zaskarżenia, gdyż to leży w jej interesie. Obowiązkiem Sądu nie jest natomiast wyjaśnianie w organie administracji, czy skarżący faktycznie wyczerpał przysługujący mu środek zaskarżenia. W związku z czym Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika Z. Sz. w tym zakresie. W tym stanie rzeczy, wobec nie wyczerpania trybu środków zaskarżenia, o których mowa w art. 37 § 1 k.p.a., Sąd stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o odrzuceniu skargi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł zaś na podstawie art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). a.ł.