III SAB/Łd 1/14
PostanowienieWSA w Łodzi2014-04-01
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który osiąga stałe dochody z pracy i dodatkowo dochody z dopłat rolnych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący, który osiąga stałe dochody z pracy (ok. 1.870,15 zł netto miesięcznie) oraz dodatkowe dochody z dopłat rolnych (ok. 1.559,62 zł rocznie), a także ponosi koszty alimentów (700 zł miesięcznie), nie może skutecznie zasłaniać się argumentem całkowitego braku środków na poniesienie kosztów sądowych. Wobec tego, że dochody te pozwalają na pokrycie części kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje jedynie częściowo na uwzględnienie.Stan faktyczny
Skarżący T. G. złożył skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest współwłaścicielem domu i użytków rolnych, a jego głównym dochodem jest wynagrodzenie z umowy o pracę, z którego opłaca również alimenty na dzieci. Wskazał, że nie posiada oszczędności ani innych źródeł dochodu.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu T. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 50 złotych; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie niezałatwienia wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 23 kwietnia 2004 roku postanawia 1) przyznać skarżącemu T. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A.
III SAB/Łd 1/14
Uzasadnienie
T. G. (dalej wnioskodawca) złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi skargę na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie niezałatwienia wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 23 kwietnia 2004 roku. Następnie w dniu 25 marca 2014 r. (data wpływu do Sądu) strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego wynika, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jest współwłaścicielem (1/2) domu o powierzchni 120 m2, jak przy tym wyjaśnił pozostała część domu zajmują jego rodzice, a sam dom został wybudowany w 1949 roku oraz właścicielem użytków rolnych o powierzchni 1,91 ha (1,3 ha przeliczeniowego). Jedyny dochód skarżącego stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, które wyniosło średnio w okresie ostatnich trzech miesięcy 2.584,51 zł brutto (1.870,15 zł netto). Wyjaśnił w związku z tym, iż pracuje na akord, stąd wynagrodzenie ma różnicową wysokość w poszczególnych miesiącach. Skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, nie uzyskuje także żadnych dodatkowych źródeł dochodu. Nadmienił także, iż opłaca alimenty na rzecz dzieci w kwocie łącznej 700 złotych.
Z informacji uzyskanych w związku z rozpoznawaniem wniosków o przyznanie prawa pomocy w innych postępowaniach wynika ponadto, że w roku 2012 wnioskodawca uzyskał dochód w kwocie 34.074,16 zł (zeznanie podatkowe PIT-40 za 2012 r.). Z wyciągu z rachunku bankowego wynikało, iż oprócz wpływu z tytułu wynagrodzenia nie wykazywał on żadnych innych wpływów na ten rachunek. Zaświadczenie od pracodawcy o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia potwierdzało informacje o wysokości osiąganego wynagrodzenia. Wnioskodawca załączył także zestawienie uiszczanych na rzecz córek kwot z tytułu alimentów (wykaz zawierał podpisy osoby przyjmującej alimenty). Przedłożył także zaświadczenie z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o uzyskiwanych w ostatnich latach świadczeniach – za rok 2012 wynosiły one łącznie 1.501,34 zł, a za rok 2013 – 1.559,62 zł.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Oceniając w tym kontekście złożony wniosek należy wziąć pod uwagę następujące okoliczności faktyczne. Z jednej strony oceniając możliwości płatnicze strony referendarz wziął pod uwagę fakt, że skarżący utrzymuje się z dochodu z tytułu pracy, który – jak wynika z załączonych dokumentów - kształtuje się w wysokości ok. 1.870,15 zł miesięcznie, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe w związku z czym ponosi samodzielnie wszelkie koszty bieżącego utrzymania, nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, przedmiotami o wartości przekraczającej 3.000 euro. Należało także mieć na uwadze, że istotna część dochodów skarżącego zostaje przeznaczona na opłacenie alimentów na rzecz dzieci (700 zł).
Z drugiej jednak strony – w ocenie referendarza – w niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że wskazane dochody wnioskodawcy mają charakter stały, a ponadto oprócz tych dochodów uzyskuje on dochody z tytułu tzw. dopłat rolnych. W roku 2013 r. dopłaty te wyniosły łącznie 1.559,62 zł.
Stwierdzić należy w związku z tym, że w sytuacji osiągania w gospodarstwie domowym skarżącego stałych, bieżących dochodów we wskazanej wysokości, faktu uzyskiwania corocznie dodatkowego dochodu z tytułu tzw. dopłat rolnych, nawet wobec przyjęcia, iż część faktycznego dochodu przeznaczana jest na opłacenie alimentów na dzieci wnioskodawcy wykazane w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, to – zdaniem referendarza – wnioskodawca nie może skutecznie zasłaniać się argumentem zupełnego, całkowitego braku środków na poniesienie kosztów sądowych.
W tej sytuacji referendarz uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje jedynie częściowo na uwzględnienie.
Wobec powyższego przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł. Koszty postępowania w tej wysokości jest bowiem w stanie skarżący ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, o czym świadczą przedstawione powyżej rozważania dotyczące osiąganych dochodów.
Zgodnie z art. 245 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i § 4 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło