III SAB/Łd 11/04

Dnia 8 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi R. G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie nierozpoznania wniosku w sprawie wystąpienia do Sądu Rejonowego w T. o przekazanie sprawy do postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. nakazuje wypłacić adw. Z. W., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A, z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu. W dniu [...] R. G. złożył skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., które nie rozpoznało jego wniosku zawartego w piśmie z dnia [...] w sprawie wystąpienia do Sądu Rejonowego w T. o przekazanie sprawy rozgraniczenia do postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, skarga jest zasadna tym bardziej, że SKO [...] uchyliło swoje postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania ( od decyzji z [...]). Jak wynika z załączonych dokumentów, w dniu [...] R. G. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. pismo – skargę na działanie Prezydenta Miasta T., polegające na przekazaniu do Sądu Rejonowego w T. sprawy o rozgraniczenie nieruchomości mimo, iż decyzja z dnia [...] umarzająca postępowanie rozgraniczeniowe była, zdaniem skarżącego, nieprawomocna. W piśmie tym R. G. wnosił o nakazanie Prezydentowi Miasta T. wycofanie sprawy rozgraniczeniowej z Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy do postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na zarzut, iż Prezydent Miasta T. niezgodnie z prawem przekazał do Sądu Rejonowego w T. sprawę rozgraniczenia nieruchomości, SKO w P. w piśmie z dnia [...] (znak [...]) poinformowało, że ponieważ w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości R. G. z nieruchomością Państwa D. nie doszło do zawarcia ugody, a organ stwierdził brak podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu, decyzją z dnia [...] znak [...] Prezydent Miasta T. umorzył postępowanie rozgraniczeniowe i przekazał sprawę z urzędu do Sądu Rejonowego. Takie działanie było zgodne z prawem, tj. art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 ze zm.). Odnosząc się do wniosku o nakazanie Prezydentowi Miasta wycofania sprawy o rozgraniczenie z sądu poinformowano skarżącego, że stronami postępowania rozgraniczeniowego są właściciele nieruchomości, co oznacza, że Prezydent Miasta T. nie jest uprawniony do “wycofania sprawy rozgraniczeniowej z Sądu Rejonowego" , a Kolegium nie ma kompetencji aby “nakazać Prezydentowi takie działanie. . W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej oddalenie. Podkreśliło, że udzieliło skarżącemu odpowiedzi na jego pismo wyjaśniając, że Prezydent Miasta umarzając postępowanie rozgraniczeniowe, zgodnie z dyspozycją art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2000 r Nr 100, poz. 1086 ze zm.) był zobowiązany przekazać sprawę z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w T. W piśmie z dnia [...], skierowanym do Sądu R. G. zarzucił, że Prezydent Miasta T. nie był organem właściwym do wydania decyzji w jego sprawie, a SKO w P. nie było organem właściwym w sprawach indywidualnych zleconych z zakresu administracji rządowej. Wnosił o nakazanie SKO wypłacenie na jego rzecz zadośćuczynienia za poniesione szkody. Do pisma załączył fragmenty tekstów ustaw : o samorządzie terytorialnym, Prawo geodezyjne i kartograficzne , o samorządowych kolegiach odwoławczych i k.p.a. oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 grudnia 1999 r. w sprawie warunków organizacyjnych, kadrowych i technicznych, jakie powinny zostać spełnione przez gminy wnioskujące o przejęcie zadań i kompetencji starosty w zakresie geodezji i kartografii. Na rozprawie w dniu 8 czerwca 2005 r. pełnomocnik skarżącego nie popierał skargi z uwagi na to, że w jego ocenie skarga była przedwczesna. Skarżący nie występował bowiem do SKO o wycofanie sprawy z sądu, wystąpił jedynie z takim wnioskiem do Prezydenta Miasta. Nie popierał też wniosku skarżącego o wypłacenie zadośćuczynienia, który nie został bliżej sprecyzowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga R. G. nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - p.p.s.a. - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1-4 i 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, /...../ 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Należy zaznaczyć, iż bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo lecz tego nie czyni. Dotyczy to zatem sytuacji gdy przepis prawa przewiduje działanie organu, zaś organ w wymaganym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadzi postępowanie i nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Zasadniczym warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego (por. wyrok NSA z 5 lutego 1999 r. I SAB 90/98, Lex nr 48016, wyrok NSA z 13 czerwca 2001 r. IV SA 961/99, Lex nr 78938 oraz postanowienie NSA z 2 czerwca 1998 r. IV SAB 166/97, Lex nr 43260). W niniejszej sprawie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P. nie można postawić zarzutu bezczynności w rozpoznaniu pisma skarżącego z dnia [...]. Organ ten udzielił skarżącemu odpowiedzi wyjaśniając na jakiej podstawie prawnej nastąpiło przekazanie sprawy o rozgraniczenie do sądu powszechnego. Przedstawione w piśmie z dnia [...]. stanowisko znajduje potwierdzenie w treści art. 34 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.). W myśl ust. 2 tego przepisu organ, o którym mowa w ust. 1 ( wójt, burmistrz, prezydent miasta), umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi, jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu . W myśl ust. 3 tego przepisu sąd rozpoznaje sprawy o rozgraniczenie nieruchomości w trybie postępowania nieprocesowego. Samo przekazanie akt sprawy o rozgraniczenie do sądu powszechnego jest konsekwencją umorzenia postępowania przed organami administracji. W przypadku sprawy R. G. decyzję umarzającą postępowanie rozgraniczeniowe Prezydent Miasta T. wydał w dniu [...] , a postanowieniem z dnia [...] SKO w P. stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego. Decyzja umarzająca postępowanie stała się więc ostateczna, co stanowiło podstawę do przekazania sprawy do sądu rejonowego. Trafnie przy tym SKO wskazało że żaden przepis prawa nie uprawnia organu administracji do występowania do sądu powszechnego z wnioskami procesowymi w sprawie, w której nie występuje on w roli strony procesowej. Uczestnikami postępowania w sprawie o rozgraniczenie, toczącej się przed sądem powszechnym, są tylko właściciele nieruchomości. Organ administracji, jakim jest Prezydent Miasta, przed którym toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe w trybie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 100 poz. 1086) nie jest uczestnikiem postępowania sądowego toczącego się w tym samym przedmiocie po zakończeniu postępowania administracyjnego. Nie jest zatem uprawniony do składania wniosków w tym postępowaniu, w szczególności wniosku o jego umorzenie, a tym samym SKO nie mogło nakazać Prezydentowi Miasta takiego działania. Podkreślić należy, że SKO rozpoznając skargę R. G. z dnia [...] nie było władne dokonywać merytorycznej oceny ostatecznej decyzji administracyjnej umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe. Takiej oceny nie dokonywał także WSA. Ponadto Sądowi z urzędu wiadomo, iż SKO w P. na wniosek R. G. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...]. Następnie zaś R. G. złożył skargę na bezczynność SKO w P. w tym zakresie, a wyrokiem z dnia 15 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie sygn. III SAB/Łd 1/ 04 uwzględnił skargę, zobowiązując SKO do wydania w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku aktu w przedmiocie tego wniosku. Wyjaśnić należy, że Sąd uznał skargę R. G. za dopuszczalną mimo niewyczerpania trybu postępowania określonego w art. 52 § 2 p.p.s.a. W przypadku bezczynności samorządowego kolegium odwoławczego nie przysługuje zażalenie do organu administracji wyższego stopnia o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. natomiast z przepisu art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. wynika, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczy tylko tych aktów, które są wymienione w tym przepisie. Skoro zatem w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. nie została wymieniona bezczynność organu administracji przyjąć należy, że w przypadku bezczynności samorządowego kolegium odwoławczego wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa nie jest przesłanką wniesienia skargi. Ponieważ skarga R. G. nie mogła być – z wyżej wymienionych względów – uwzględniona, sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu sąd orzekł na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1c w zw. z § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163 poz. 1348 ze zm.) w zw. z art. 250 p.p.s.a.