III SAB/Łd 118/26

Dnia 3 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 3 września 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla Łodzi –Widzewa w Łodzi w przedmiocie pisma z dnia 19 września 2018 roku p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. 24 czerwca 2026 roku Z. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla Łodzi –Widzewa w Łodzi w przedmiocie pisma z 19 września 2018 roku, przekazanego w celu nadania właściwego biegu do Sądu Rejowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi przez Kierownika Sekcji Zażaleniowej V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Łodzi pismem z 5 października 2018 roku. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego dla Łodzi –Widzewa w Łodzi wniósł o odrzucenie skargi, z powodu jej niedopuszczalności lub oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu. Kognicja sądów administracyjnych została uregulowana art. 3 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a., że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r., poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyznaczają postanowienia cyt. powyżej art. 3 § 2 pkt 1 – 4a i pkt 9 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Bezczynność organu administracji publicznej ma natomiast miejsce wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo, lecz tego nie czyni. Dotyczy to zatem sytuacji, gdy przepis prawa przewiduje działania organu w formie decyzji, postanowienia lub podjęcia stosownej czynności z zakresu administracji publicznej, zaś organ nie załatwia sprawy w formie prawem przewidzianej. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej. Brzmienie cytowanego powyżej art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. również nie pozostawia wątpliwości, że zarówno bezczynność, jak i przewlekłość może nastąpić tylko w przypadku istnienia "postępowania w sprawie". Jest to bezczynność i przewlekłość, która narusza interes prawny jednostki, który odnosi się do ściśle określonej działalności administracji publicznej, a pomiędzy sytuacją prawną podmiotu i określoną normą prawną musi istnieć pewny związek. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w przedmiocie przekazanego przez Kierownika Sekcji Zażaleniowej V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Łodzi w celu nadania właściwego biegu pisma skarżącego z 19 września 2018 roku. Wskazać w tym miejscu należy, że cytowane powyżej przepisy prawa nie przyznają sądom administracyjnym jakichkolwiek uprawnień w zakresie kontrolowania prawidłowości postępowań w sprawach toczących się przed sądami powszechnymi, należących do właściwości tych sądów w sprawach cywilnych i karnych. Jeżeli w sprawie toczącej się w takim postępowaniu doszło do przewlekłości, bądź bezczynności, wówczas strona może wywieść skargę na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2023 r. poz. 1725 ze zm.). Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawa ta reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze. W żadnym z wymienionych wyżej przypadków właściwy do rozpoznania skargi nie jest sąd administracyjny. Czynności prezesa sądu rejonowego, a więc sądu powszechnego niezależnie od oceny, czy mają charakter procesowy, czy też pozostają czynnościami z zakresu administracji sądowej nie należą do czynności z zakresu administracji publicznej, które podlegają kognicji sądu administracyjnego (por. m.in. postanowienie NSA z 9 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1048/10). Z uwagi na brzmienie przytoczonych powyżej przepisów, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w przedmiocie przekazanego przez Kierownika Sekcji Zażaleniowej V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Łodzi w celu nadania właściwego biegu pisma skarżącego z 19 września 2018 roku. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego i stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę, jako niedopuszczalną. ds