III SAB/Łd 13/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. sprawy ze skargi T. G. na bezczynność Starosty [...] Wschodniego w przedmiocie załatwienia pisma z dnia 22 lutego 2014 r. postanawia odrzucić skargę W piśmie opatrzonym datą "2 kwietnia 2014" T. G. zawarł skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie załatwienia w terminie wniosku z dnia 22 lutego 2014 r. "o dopełnienie zaniechanych czynności przywrócenia treści mapy zasadniczej działki nr 71/Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa...". W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o oddalenie skargi wskazując, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej poprzez usunięcie zapisu na mapie zasadniczej pt. "sporna granica". W dniu 12 marca 2014 r. organ II instancji przekazał akta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (sygn. III SA/Łd 252/14). Starosta [...] uznał, że wniosek skarżącego o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej poprzez usunięcie zapisu na mapie zasadniczej pt. "granica sporna" został rozpatrzony postanowieniem z dnia [...]. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 17 kwietnia 2014 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia poprzez złożenie odpisu pisma z dnia 22 lutego 2014 r., którego dotyczy skarga na bezczynność i dowodu złożenia pisma w organie oraz wykazania, że przed wniesieniem skargi wyczerpał tryb o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. – poprzez złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia wraz z potwierdzeniem dowodu nadania. W odpowiedzi, w dniu 25 kwietnia 2014 r. skarżący złożył kserokopie pism: 1. opatrzonego datą "P. 22 lutego 2014" zatytułowanego "Zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za wnioskiem z dnia 22 grudnia 2013r./Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa/Wniosek o dopełnienie zaniechanych czynności przywrócenia treści mapy zasadniczej" wraz z dowodem nadania do Starosty [...] w dniu 25 lutego 2014 r. (k. 11) 2. opatrzonego datą "P. 22 lutego 2014" zatytułowanego "Zażalenie na bezczynność organu Starosty [...] w sprawie: [...] dotyczącej sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej/samowolnych przeróbek mapy zasadniczej..." skierowanego do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 25 lutego 2014 r. (k.12). Na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że z koperty, w której znajdowało się pismo skarżącego opatrzone datą "22 lutego 2014" wynika, że zostało nadane w dniu 25 lutego 2014 r. Pełnomocnik organu wyjaśnił, że w aktach administracyjnych nie posiada drugiego pisma opatrzonego datą "22 lutego 2014" - k. 12. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści § 2 powołanego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także bezczynności organu. Jak wynika bowiem z treści art. 37 § 1 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j. ze zm.), na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wobec treści przywołanych przepisów warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Starosty [...] jest uprzednie wniesienie przez stronę skarżącą do organu wyższego stopnia zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Analiza akt niniejszej sprawy wskazuje, że skarżący w dniu 25 lutego 2014 r. skierował do Starosty [...] pismo zatytułowane m.in. "Wniosek o dopełnienie zaniechanych czynności przywrócenia treści mapy zasadniczej" (k.11) oraz w tym samym dniu – 25 lutego 2014 r. – pismo skierowane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego pt. "Zażalenie na bezczynność organu Starosty [...] w sprawie: [...] dotyczącej sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej/samowolnych przeróbek mapy zasadniczej..." (k.12). Natomiast w dniu 2 kwietnia 2014 r. (k. 2) skarżący wniósł do Sądu skargę na bezczynność Starosty [...] polegającą na niezałatwieniu pisma z dnia 22 lutego 2014 r. Należy wskazać, iż Kodeks postępowania administracyjnego umożliwia stronom postępowania administracyjnego zaskarżenie do organu wyższego stopnia bezczynności organu administracji publicznej (art. 37 k.p.a.). Skarga na bezczynność organu może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu jurysdykcyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a. i dopiero przekroczenie tych terminów (ewentualnie terminów szczególnych lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a.) oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego po uprzednim wyczerpaniu trybu, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Zgodnie natomiast z treścią art. 37 § 1 k.p.a. na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Z kolei organ wyższego stopnia może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy, zarządzić wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 k.p.a). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę zarówno na bezczynność danego organu, jak i na przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania. Skarga jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego, czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia. Należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie skarżący w dniu 25 lutego 2014 r. skierował do organów administracji – wniosek o załatwienie sprawy i jednocześnie również w dniu 25 lutego 2014 r. - zażalenie na niezałatwienie sprawy w przedmiocie tego wniosku. Uwzględniając konieczność wyczerpania wszelkich środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, przed skierowaniem skargi do sądu administracyjnego, należy ustalić, kiedy strona skierowała zażalenie na bezczynność organu do organu wyższego stopnia. W tym kontekście istotny jest więc czas, jaki upłynął od dnia złożenia wniosku o załatwienie sprawy do dnia wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący nie wyczerpał trybu z art. 37 § 1 k.p.a., bowiem w tym samym dniu złożył przedmiotowe pisma. Tym samym pozbawił organ I instancji możliwości wynikającej z treści art. 35 § 3 k.p.a., a zatem miesięcznego terminu na załatwienie sprawy. Organ, którego bezczynności skarga dotyczy, nie miał zatem nawet możliwości przekazać zażalenia do organu nadrzędnego, tj. do organu właściwego do jego załatwienia. Organ nadrzędny nie miał natomiast okazji, chociażby powziąć wiadomości o nieprawidłowościach, jakich dopuścić się miał – w ocenie skarżącego – Starosta [...] W ocenie Sądu, skierowanie wniosku o załatwienie sprawy w dniu wniesienia zażalenia na bezczynność organu, nie może być uznane za wykorzystanie przez stronę skarżącą wszystkich środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. Dopuszczenie takiej możliwości czyniłoby przepis art. 37 k.p.a. zupełnie niecelowym, postępowanie zaś prowadzone przez organ odwoławczy – mające na celu dokonanie stosownych ustaleń zmierzających do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, czy też podjęcia środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości – iluzorycznym i pozbawionym sensu. Katalog uprawnień organu wyższego stopnia przewidziany w art. 37 § 2 k.p.a. wymaga, aby organ ten mógł choćby zapoznać się z treścią zażalenia, co pozwoliłoby organowi – w razie zasadności zażalenia – na wdrożenie procedur dyscyplinujących i eliminujących stwierdzone nieprawidłowości. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 2 p.p.s.a, orzekł o odrzuceniu skargi. d.j.