III SAB/Łd 13/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-06-08

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej może zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia, w szczególności bez skierowania wezwania do usunięcia naruszenia prawa do organu wyższego stopnia?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega odrzuceniu, jeżeli skarżący nie wykaże, że przed jej wniesieniem wyczerpał środki zaskarżenia przewidziane w postępowaniu administracyjnym. W przypadku bezczynności organu, środkiem tym jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane do organu wyższego stopnia (lub do organu, jeśli nie ma organu wyższego stopnia), a samo jego złożenie, niezależnie od rozstrzygnięcia organu, umożliwia skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
H.W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Sąd wezwał skarżącego do wykazania, że przed złożeniem skargi wyczerpał tryb określony w art. 37 § 1 K.p.a., tj. wezwał na piśmie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący w odpowiedzi przedstawił pismo zatytułowane "braki formalne" skierowane do sądu, nie zaś do organu administracji. W związku z niewykazaniem wyczerpania środków zaskarżenia, sąd postanowił odrzucić skargę.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. W dniu [...] H.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Zarządzeniem z dnia 19 maja 2016r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez wykazanie, że przed złożeniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości wyczerpał tryb, o którym mowa art. 37 § 1 K.p.a., tj. że złożeniem skargi do sądu administracyjnego skargi wezwał na piśmie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. do usunięcia naruszenia prawa. W treści wezwania skarżący został pouczony o treści art. 37 § 1 K.p.a. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 maja 2016r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 1 czerwca 2016r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącego z dnia 30 maja 2016r. skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zatytułowane "braki formalne". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie podnieść należy, iż merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola dopuszczalności środka zaskarżenia. Wśród okoliczności czyniących skargę niedopuszczalną, ustawa z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.)-dalej p.p.s.a. wymienia niewyczerpanie (przez wnoszącego skargę) środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Uzależnienie dopuszczalności skargi od wcześniejszego wykorzystania przysługujących stronie środków zaskarżenia związane jest z zakresem działania sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a.). W tym kontekście należy zatem wskazać, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Środkiem zaskarżenia w przypadku bezczynności organu administracji publicznej jest zażalenie wniesione w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 K.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z treści cytowanych przepisów wynika, że warunkiem koniecznym dla skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji jest zatem uprzednie, tj. przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego wniesienie zażalenia na bezczynność organu administracji do organu wyższego stopnia. Warunek ten będzie spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu do którego wniesiono środek prawny przewidziany w art. 37 § 1 K.p.a. Powołany przepis skutek wniesienia środka zaskarżenia wiąże bowiem jedynie z samym wniesieniem tego środka zaskarżenia, a nie z jego rozpatrzeniem przez organ. Ze względu na charakter środka prawnego przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a., zażalenie lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinno być załatwione niezwłocznie. Skargę na bezczynność organu administracji publicznej można zatem wnosić w każdym czasie po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia. Złożenie zażalenia wywiera skutek wyczerpania środków zaskarżenia i umożliwia stronie skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie skarżący, w odpowiedzi na wezwanie do wykazania, że przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego wyczerpał środek zaskarżenia na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości przez wezwanie na piśmie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do usunięcia naruszenia prawa przedstawił jedynie pismo zatytułowane "braki formalne" opatrzone datą "30 maja 2016r.", skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Z treści powyższego pisma procesowego bezspornie wynika, że pismo to nie jest wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa skierowanym przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., co oznacza, że skarżący nie wykazał, że wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Złożenie przez skarżącego - wezwania do usunięcia naruszenia prawa skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. przed złożeniem skargi stanowiło warunek konieczny do skutecznego jej wniesienia. Okoliczność nie wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu administracyjnym uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu i obliguje sąd do odrzucenia skargi. Fakt odrzucenia skargi nie zamyka jednak skarżącemu drogi do ponownego wystąpienia ze skargą na bezczynność organu administracji publicznej po wyczerpaniu trybu określonego w art. 37 § 1 K.p.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 i w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a, orzekł jak w postanowieniu. D.Cz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło