III SAB/Łd 13/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w S. w przedmiocie wydania kopii z akt postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. przyznać i wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. W., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. A., kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej R. S. z urzędu. Pismem z dnia 3 lutego 2021 r. R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w S. w przedmiocie wydania kopert lub ich kopii z akt sądowych. W ocenie skarżącego, Prezes Sądu Okręgowego w S. celowo zapomniał o treści art. 73 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U.2018.2096 ze zm.) - dalej: k.p.a., dlatego też należy uznać, że organ pozostaje w zwłoce. Ponadto, skarżący wniósł o zasądzenie od organu na swoją rzecz kwoty 2000 zł zgodnie z art. 139 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - zwaną p.p.s.a. oraz kosztów poniesionych w sporze. Jak wynika z załączonych akt administracyjnych, w dniu 23 grudnia 2020 r. (data wpływu pisma do sądu) R. S. wystąpił do Prezesa Sądu Okręgowego w S. z wnioskiem o wysłanie koperty lub jej kopii z widoczną datą stempla pocztowego, w której wysłał do sądu pismo z dnia 20 maja 2020 r. Pismem z dnia 29 grudnia 2020 r. Prezes Sądu Okręgowego w S. poinformował R. S., że jego wnioskowi nie będzie nadany bieg. Z uzasadnienia tego pisma wynikało, że R. S. niejednokrotnie składał podobne wnioski, dotyczące za każdym razem innego pisma wysłanego do sądu. Po wielokroć skarżący był informowany o nienadawaniu biegu pismom w powyższym przedmiocie. Pismem z dnia 20 października 2020 r. Prezes Sądu Okręgowego w S. poinformował R. S., że nie ma podstaw prawnych do zwrotu koperty z widoczną datą stempla pocztowego, w której wysłał do sądu pismo, po wniesieniu pisma do sądu, który nie sporządza kopii kopert. Ponadto, Prezes Sądu Okręgowego w S. poinformował, że w sytuacji gdy data stempla pocztowego nie stanowiła podstawy ustalenia terminu, z którego upływem wiązałyby się jakiekolwiek skutki procesowe, koperta podlega zniszczeniu. W piśmie z dnia 3 listopada 2020 r. Prezes Sądu Okręgowego w S.zawarł podobne uzasadnienie, co w piśmie z dnia 20 października 2020 r., z tym że dotyczyło ono pisma z dnia 9 marca 2020 r., wysłanego do sądu przez R. S.. Prezes Sądu Okręgowego w S. dodał jedynie, że w przypadku kierowania przez skarżącego kolejnych pism w tym przedmiocie (które nie będą zawierały treści o nadanie biegu procesowego lub administracyjnego) pozostawione one będą bez biegu. W piśmie z dnia 15 grudnia 2020 r. Prezes Sądu Okręgowego w S. wyjaśnił, że o przyczynie niemożności uczynienia zadość żądaniu dotyczącego zwrotu koperty lub jej kopii R. S. został poinformowany we wcześniejszej korespondencji, a udzielona odpowiedź pozostaje aktualna. Kolejne pisma w tym przedmiocie pozostawione będą bez odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2021 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zakres właściwości rzeczowej wojewódzkiego sądu administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - zwaną p.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tych sądów w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie z treści wniesionej skargi wynika, że dotyczy ona bezczynności organu w zakresie niewydania koperty lub jej kopii z widoczną datą stempla pocztowego, w której skarżący wysłał do Sądu Okręgowego w S. pismo z dnia 20 maja 2020 r. Bezczynność organu administracji ma miejsce, gdy w prawnie określonym terminie właściwy organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadzi postępowanie, jednak mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem aktu lub podjęciem czynności. Przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przewiduje możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej w przypadkach wskazanych w pkt 1–4a, a zatem w sprawach załatwianych w drodze decyzji i postanowień (pkt 1–3), przez wydanie lub podjęcie innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (pkt 4) oraz w sprawach pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego (pkt 4a). Natomiast art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. przewiduje możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. O innych niż decyzje administracyjne lub postanowienia, wskazane w art. 3 § 2 p.p.s.a., aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa można mówić, jeżeli akt posiada następujące cechy: ma charakter władczy, jest podjęty w sprawie indywidualnej, ma charakter publicznoprawny, dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (J.P. Tarno [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, str. 32). Zakres przedmiotowy aktów dotyczących uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa należy ograniczyć do przepisów materialnego prawa administracyjnego (B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, ZNSA 2006 nr 2 str. 12). O tym, czy w określonej sytuacji organ administracji publicznej będzie wypowiadał się w formie orzeczenia administracyjnego decyduje przepis prawa materialnego, który przesądza, czy określona sprawa może być załatwiona w formie decyzji administracyjnej, czy też w postaci innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Dlatego też o bezczynności organu można mówić, w sytuacji gdy istnieje przepis prawa materialnego obligujący organ do załatwienia sprawy w określonej formie, a czego jednak organ nie czyni w trybie i terminie przewidzianym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (v. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt III SAB/Lu 7/14, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe rozważania, należy stwierdzić, że zarzuty przedstawione przez skarżącego w skardze, nie dotyczą żadnej z form działalności administracji publicznej, podlegającej kontroli sądu administracyjnego. Inaczej mówiąc, wniosek "o wydanie koperty lub jej kopii z akt sądowych z widoczną datą stempla pocztowego, w której to kopercie skarżący wysłał do sądu pismo" nie należy do kategorii spraw załatwianych w drodze decyzji, postanowień lub przez wydanie lub podjęcie innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Wniosek zawarty w piśmie skarżącego z dnia 23 grudnia 2020 r. nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a., a zatem postępowanie w tym przedmiocie nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę jako niedopuszczalną. O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 ze zm.). e.o.