III SAB/Łd 14/14

Dnia 9 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 roku sprawy ze skargi T. G. bezczynność Starosty [...] Wschodniego w przedmiocie załatwienia wniosku z dnia 8 września 2013 roku 1. zobowiązuje Starostę [...] Wschodniego do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku skarżącego T. G. z dnia 8 września 2013 roku, dotyczącego samowolnych przeróbek mapy zasadniczej, w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt organowi; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. T. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Starosty [...] w sprawie niezałatwienia jego pisma (wniosku) z dnia 8 września 2013r. dotyczącego samowolnych przeróbek mapy zasadniczej wbrew decyzji Burmistrza Miasta T. Skarżący wyjaśnił, że pismo to dotyczyło samowolnych przeróbek mapy zasadniczej miasta T. (sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej) dla działek nr 71, 155/1, 155/2, obręb [...] w okresie od 6 kwietnia do 28 lipca 2004r. przez Starostę [...] wbrew decyzji Burmistrza Miasta T. z dnia [...] września 2004r. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności oraz zobowiązanie organu do "sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie. Organ administracji wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 22 grudnia 2013r. skarżący wniósł o sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej przez usunięcie zapisu na mapie zasadniczej "granica sporna". Po rozpatrzeniu tego wniosku Starosta [...] postanowił odmówić wszczęcia postępowania. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. postanowieniem z dnia [...] lutego 2014r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (sprawa sygn. akt III SA/Łd 252/14). Zdaniem organu administracji w związku z powyższym wniosek T. G. został rozpatrzony postanowieniem, w terminach przewidzianych w K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012. 270) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4a, tj. w sprawach na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest więc określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dotyczy to zatem sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy organ wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje możliwość wniesienia przez stronę postępowania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ administracji publicznej. Zażalenie to służy do organu administracji wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. Organ ten uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Wniesienie zażalenia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. ma zatem na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym. Ponadto wyczerpanie przez osobę zainteresowaną trybu zażaleniowego stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu pierwszej instancji (art. 52 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu wynika, że przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na bezczynność, polegającą na niewydaniu w terminie decyzji oraz postanowień, sprowadza się do tego, iż skarżący obowiązany jest, przed wniesieniem skargi, do wyczerpania środka prawnego przewidzianego w art. 37 k.p.a. tzn. winien wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Zdaniem sądu, skarżący przed wniesieniem skargi do sądu wyczerpał powyższy tryb, bowiem pismem z dnia 16 listopada 2013 r. złożył zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na niezałatwienie w terminie przez Starostę [...] sprawy dotyczącej samowolnych przeróbek mapy zasadniczej dla działek nr 71, 155/1, 155/2 obręb w T., zawartej w piśmie z dnia 8 września 2013 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uwzględnił zażalenie uznając je za zasadne i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy. W tym miejscu podkreślić należy, że dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność w prowadzeniu postępowania została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (patrz analogicznie dla instytucji przewlekłości postępowania - T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Stosownie natomiast do treści art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl zaś art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić także należy, że w powołanym art. 149 p.p.s.a. mowa jest zarówno o bezczynności, jak i o przewlekłości. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze skargą na bezczynność postępowania. co zostało wyraźnie sprecyzowane przez skarżącego. Strona żąda rozpoznania jego wniosku z dnia 8 września 2013 r. dotyczącego samowolnych przeróbek mapy zasadniczej miasta T. dla działek nr 71, 155/1, 155/2, obręb [...] w okresie od 6 kwietnia do 28 lipca 2004r. przez Starostę [...] wbrew decyzji Burmistrza Miasta T. z dnia [...] września 2004r. (sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej). Jak wynika z odpowiedzi na skargę Starosta [...] rozpoznał wniosek strony z dnia 22 grudnia 2013 r. dotyczący sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej poprzez usunięcie zapisu na mapie zasadniczej i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej poprzez usunięcie zapisu na mapie zasadniczej pt. "granica sporna". Jednakże wbrew stanowisku organu zaprezentowanemu w odpowiedzi na skargę nie został rozpoznawany wniosek skarżącego z dnia 8 września 2013 r. Podkreślić w tym miejscu należy, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest fakt, że żądanie strony zawarte we wniosku z dnia 8 września 2013 r. jest tożsame z żądaniem przedstawionym we wniosku z dnia 22 grudnia 2013 r. Obowiązkiem organu jest rozstrzygnięcie każdego wniosku strony, a w sytuacji gdy ma wątpliwości co do jego treści wezwanie strony do sprecyzowania żądania. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W tej sprawie organ nie rozpoznał wniosku strony z dnia 8 września 2013r., a więc Starosta [...] na dzień rozpoznawania sprawy ze skargi T. G. pozostawał w bezczynności. Sąd kierując się treścią powyższego przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. oraz mając na względzie niedopuszczalność przesądzania wyniku sprawy, sformułował obowiązek organu jako obowiązek załatwienia wniosku skarżącego i w tym celu zakreślił organowi 30 – dniowy termin na załatwienie wniosku liczony od dnia doręczenia akt organowi, stosownie do treści art. 286 § 2 p.p.s.a. Z art. 149 § 1 p.p.s.a. wynika również, że uwzględniając skargę na bezczynność jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie wprowadzony został ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34 poz. 173 z 2011 r.), która weszła w życie z dniem 17 maja 2011 r. Stosując się zatem do ustawowego wymogu uznano, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w tezie wyroku z dnia 8 października 2013r. sygn. II SAB/Bk 65/13 ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bezczynność lub przewlekłość postępowania jest bowiem naruszeniem prawa. Nie można jednak przyjąć, że w każdej bezczynności lub przewlekłości mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu lekceważenia wnioskodawcy, czy też innych naruszeń prawa, gdyż organ rozpoznał wniosek skarżącego o podobnej treści z dnia 22 grudnia 2013 r. Ponadto na sytuację powyższą wpływ miała też okoliczność, że skarżący złożył w Starostwie [...] Powiatowym dużą ilość różnych wniosków i załączników do nich, w tym wniosków o podobnej treści. W okolicznościach niniejszej stwierdzić więc należy, że organ nie miał świadomości, że nie rozpoznał wniosku skarżącego z dnia 8 września 2013 r., skoro jego treść była podobna do treści wniosku z dnia 22 grudnia 2013 r., który został przez organ załatwiony postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Ze względów jak wyżej, w ocenie sądu, nie zachodziła potrzeba wymierzenia organowi grzywny na mocy art. 149 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na mocy wskazanych przepisów, należało orzec jak w sentencji. m.m.