III SAB/Łd 14/15

Sygn. akt III SAB/Łd 14 /15 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2015 roku sprawy ze skargi ,,A’’ Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na bezczynność Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. w przedmiocie niepodejmowania czynności w postępowaniu podatkowym oddala skargę. . Postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], Naczelnik Urzędu Celnego II w [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za sierpień 2013 r. Postępowanie podatkowe w ww. sprawie zostało wszczęte po tym, jak Centralne Laboratorium Celne w sprawozdaniu z badań z dnia 29.08.2013 r. wskazało, że produkowany przez "A" Sp. z o.o. rozcieńczalnik RRK 12, Spółka ta niewłaściwie klasyfikuje do kodu CN 38140090, zamiast do kodu CN 22072000. Pismem z dnia 13 maja 2014 r., "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o rozszerzenie zakresu toczącego się postępowania nr [...], żeby postępowaniem tym objąć również określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od lipca 2009 r. do lipca 2013 r. oraz za okres września 2013 r. do marca 2014 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Spółka prowadziła produkcję rozcieńczalników nie tylko w okresie marzec - czerwiec 2009 r. oraz w sierpniu 2013 r., lecz również nieprzerwanie przez cały okres następujący po miesiącu czerwcu, aż do chwili złożenia tego wniosku. Jeśli istniały wątpliwości dotyczące tego, czy w wyniku zużycia alkoholu etylowego skażonego produkcji rozcieńczalników w sierpniu 2013 r. doszło do zwolnienia tego alkoholu od akcyzy, to takie same wątpliwości powinny istnieć w stosunku alkoholu etylowego skażonego zużytego produkcji w okresie od lipca 2009 r. do lipca 2013 r. oraz w okresie następującym po sierpniu 2013 r. Zwrócono również uwagę na fakt, że we wskazanym powyżej okresie powszechnie obowiązujące przepisy prawa, regulujące kwestie zwolnienia alkoholu etylowego skażonego zużytego do produkcji wyrobów nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, nie uległy zmianie. Naczelnik Urzędu Celnego II w [...] postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], działając na podstawie art. 216 § 1 i 2, art. 217 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) odmówił uwzględnienia ww. wniosku. W związku z treścią otrzymanego postanowienia, pismem z dnia [...], "A" Sp. z o.o. skierowała do organu wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia [...] przez wskazanie podstawy prawnej zawartego w nim rozstrzygnięcia oraz wniosek o udzielenie informacji, pod jakim numerem sprawy toczy się postępowanie podatkowe, wszczęte wskutek doręczenia organowi podatkowemu ww. wniosku "A" Sp. z o.o. z dnia 13 maja 2014 r. Zdaniem Spółki, żądanie wywołało skutek z art. 167 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Naczelnik Urzędu Celnego II w [...] zakończył postępowanie podatkowe decyzją z dnia [...], sygn. akt [...], określając Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za sierpień 2013 r. w wysokości 9.194.104,00 zł. Wraz z ww. decyzją, organ podatkowy doręczył Spółce postanowienie z dnia [...], którym Naczelnik Urzędu Celnego II w [...] odmówił uzupełnienia postanowienia z dnia [...] o podstawę prawną jego wydania. "A Sp. z o.o. pismem z dnia [...] złożyła odwołanie od ww. decyzji, zaskarżając jednocześnie postanowienie z dnia [...], zarzucając organowi podatkowemu naruszenie art. 217 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie art. 237 w zw. z art. 217 § 1 pkt 4 tej samej ustawy. "A" Sp. z o.o. w piśmie z dnia 30 października 2014 r. zawarła skierowane do Dyrektora Izby Celnej w [...] ponaglenie na niezałatwienie przez Naczelnika Urzędu Celnego II w [...] we właściwym terminie, tj. do dnia 13 czerwca 2014 r., żądania określonego pismem "A" Sp. z o.o. z dnia 13 maja 2014 r., zawierającego wniosek o rozszerzenie zakresu toczącego się postępowania. Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...], sygn. akt [...], na podstawie art. 233 § 2 o.p. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w [...] z dnia [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Dyrektor Izby Celnej w [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stwierdził, że ponaglenie należy uznać za bezzasadne. Zdaniem tego organu, wniosek "A" Sp. z o.o. o rozszerzenie zakresu toczącego się postępowania, wskutek nieuwzględnienia go przez Naczelnika Urzędu Celnego II w [...] postanowieniem z dnia [...], nie wszczął skutecznie odrębnego postępowania podatkowego. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Celnego II w [...], polegającą na niepodejmowaniu przez ten organ czynności w odrębnym postępowaniu podatkowym, wszczętym z mocy prawa, na podstawie art. 167 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, wskutek żądania "A" Sp. z o.o., zgłoszonego wnioskiem z dnia [...], o rozszerzenie zakresu toczącego się postępowania nr [...] oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego II w [...] z dnia [...], sygn. akt [...], odmawiającego uwzględnienia ww. wniosku oraz niewydaniu w terminie wynikającym z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej decyzji kończącej to postępowanie, tj. w terminie do dnia 13 czerwca 2014 r. Spółka wniosła również o stwierdzenie, że bezczynność ww. organu podatkowego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz nałożenie przez Sąd na Naczelnika Urzędu Celnego II w [...] grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 u.p.p.a, w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zdaniem Spółki, udzielenie odpowiedzi na ponaglenie w uzasadnieniu decyzji z dnia 1 grudnia 2014 r. jest nieprawidłowe. Ponaglenie ma inna podstawę prawną (art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej) niż odwołanie (art. 220 § 1 tej samej ustawy), więc powinno posiadać odrębne, oparte na innej podstawie prawnej rozstrzygnięcie, czego Dyrektor Izby Celnej w [...] nie dopełnił. W ocenie Spółki Dyrektor Izby Celnej powinien oddzielnie rozpatrzyć odwołanie (art. 233 Ordynacji podatkowej), wydając rozstrzygnięcie w formie decyzji, a oddzielnie ponaglenie (art. 141 § 2 tej samej ustawy), wydając rozstrzygnięcie w formie postanowienia (gdyż nie rozstrzyga ono sprawy będącej przedmiotem ponaglenia co do jej istoty). Tak więc, w kwestii złożonego przez Spółkę ponaglenia, ww. organ powinien wydać postanowienie, uznając to ponaglenie za uzasadnione (m.in. wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy, zarządzając wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, stwierdzając jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa) albo powinien wydać postanowienie uznając ponaglenie za nieuzasadnione. Spółka wskazała jednocześnie, że Decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...], zawierająca w uzasadnieniu informację o złożeniu przez "A" Sp. z o.o. ponaglenia i jego nieuwzględnieniu przez organ odwoławczy (co jednocześnie uprawnia do złożenia skargi na bezczynność), w dniu 2 grudnia 2014 r. została doręczona Naczelnikowi Urzędu Celnego II w [...] . W dniu 8 grudnia 2014 r., tj. 6 dni od otrzymaniu przez Naczelnika Urzędu Celnego II w [...] ww. decyzji, organ ten wydał dwa postanowienia (obierając sobie za podstawę prawną art. 165 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej), których rozstrzygnięcie dotyczyło wszczęcia z urzędu postępowań podatkowych z zakresem częściowo zbieżnym z żądaniem zawartym we wniosku "A" Sp. z o.o. z dnia [...], o rozszerzenie zakresu toczącego się postępowania podatkowego. Tymi postanowieniami są postanowienie z dnia [...], sygn. akt [...], w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2013 r. oraz postanowienie z dnia [...], sygn. akt [...], w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2014 r. Zdaniem "A" Sp. z o.o., w kontekście skutku prawnego nieuwzględnienia przez Naczelnika Urzędu Celnego II w [...] wniosku Spółki z dnia [...] (art. 167 § 2 Ordynacji podatkowej), wydanie tych postanowień jest nieprawidłowe, lecz nawet mimo tego, nie powinno mieć większego wpływu na ocenę, czy w sprawie ww. wniosku Spółki miała miejsce bezczynność organu podatkowego. W ocenie Spółki nieuwzględnione przez Naczelnika Urzędu Celnego II w [...] żądanie, określone wnioskiem "A" Sp. z o.o. z dnia [...], wszczęło odrębne postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od lipca 2009 r. do lipca 2013 r. oraz za okres od września 2013 r. do marca 2014 r. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Celnego II w [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że stanowisko, iż nieuwzględnione żądanie strony dotyczące rozszerzenia zakresu postępowania wszczętego z urzędu, wszczyna odrębne postępowanie podatkowe, jest z gruntu błędne. Zostało to wskazane zarówno w otrzymanym przez Skarżącego piśmie Naczelnika Urzędu do Izby Celnej w [...] z dn. [...], jaki i w uzasadnieniu adresowanej do "A" Sp. z o.o. decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dn. [...]. Powołał się na wypracowane w orzecznictwie i w doktrynie stanowisko, zgodnie z którym uprawnienie z art. 167 § 2 k.p.a. przysługuje tylko w postępowaniu wszczynanym na wniosek strony. Strona nie może żądać zmiany zakresu w toku postępowania wszczętego z urzędu, gdyż w tym przypadku o przedmiocie postępowania decyduje wyłącznie organ podatkowy. Organ podkreślił, że podstawą nieuwzględnienia wniosku skarżącej nie był art. 167 § 1 Ordynacji, a nawet gdyby podstawa taka została wskazana w treści postanowienia, nie oznaczałoby to możliwości stosowania tego przepisu w istniejącym stanie faktycznym. W ocenie organu oczywistym jest, że obowiązywanie przepisów nie zależy od "potwierdzania" ich przez strony i od woli stron (przepisów bezwzględnie obowiązujących). W ocenie organu art. 167 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego zarzut dotyczący niepodejmowania przez organ czynności w odrębnym postępowaniu podatkowym jest chybiony, gdyż postępowanie to w ogóle nie zostało wszczęte. Co za tym idzie, chybiony jest również zarzut niewydania w ustawowym terminie decyzji kończącej postępowanie. W konsekwencji pozostałe wnioski, tj. o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o nałożenie z tego tytułu grzywny, nie zasługują na uwzględnienie. Skoro organ nie mógł dopuścić się bezczynności co do zasady, ze względu na niemożność wszczęcia postępowania w oparciu o art. 167 § 2 Ordynacji, argumenty skargi, które miały wykazać istnienie bezczynności, nie mogą być ocenione jako trafne. W opinii Naczelnika działania organu nie naruszały prawa, a więc nie mogły uczynić tego w sposób rażący. Na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 12 maja 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej popierał skargę zaś pełnomocnik organu wnosił o jej oddalenie. Pełnomocnik skarżącej wniósł o zobowiązanie pełnomocnika organu do wskazania przepisu, który stanowi podstawę rozpoznania żądania rozszerzenia zakresu postępowania prowadzonego z urzędu, skoro ta podstawą nie jest art. 167 O.p. Sąd postanowił oddalić wniosek strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Aby móc skutecznie zarzucać organowi administracji publicznej bezczynność należy najpierw stwierdzić, czy ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia, a dopiero później, iż obowiązku tego w przewidzianym w prawie terminie organ nie wypełnia. W niniejszej sprawie zdaniem skarżącej Spółki nieuwzględnione przez Naczelnika Urzędu Celnego II w [...] żądanie, określone jej wnioskiem z dnia 13 maja 2014 r. o rozszerzenie zakresu toczącego się postepowania, wszczęło odrębne postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od lipca 2009 r. do lipca 2013 r. oraz za okres od września 2013 r. do marca 2014 r. – na podstawie art. 167 § 2 Ordynacji podatkowej. W ocenie Spółki organ powinien był w terminie wynikającym z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej – do 13 czerwca 2014 r. – wydać decyzję kończącą to postepowanie. Ponadto w ocenie Spółki ponaglenie Spółki powinno było zostać przez organ rozpatrzone oddzielnie – w formie postanowienia, na podstawie art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej, nie zaś w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem Sądu powyższe stanowisko jest nieprawidłowe. Zgodnie z przepisem art. 167 § 1 ordynacji podatkowej, do czasu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji strona może wystąpić o rozszerzenie zakresu żądania lub zgłosić nowe żądanie, niezależnie od tego, czy żądanie to wynika z tej samej podstawy prawnej co dotychczasowe, pod warunkiem że dotyczy tego samego stanu faktycznego. Termin określony w art. 139 § 1 biegnie na nowo od dnia rozszerzenia zakresu lub zgłoszenia nowego żądania. Zgodnie z § 2 ww. przepisu odmowa uwzględnienia żądania w sprawie zmiany zakresu postępowania następuje w drodze postanowienia. Nieuwzględnione żądanie wszczyna odrębne postępowanie podatkowe; przepisy art. 165 § 1 - 3b stosuje się odpowiednio. Należy jednak zaznaczyć, że przewidziane powyższym przepisem uprawnienie strony do wystąpienia o rozszerzenie zakresu żądania lub zgłoszenia nowych żądań przysługuje tylko w postępowaniu wszczynanym na wniosek strony. Strona nie może żądać zmiany zakresu w toku postępowania wszczętego z urzędu, gdyż w tym przypadku o przedmiocie postępowania decyduje wyłącznie organ podatkowy (patrz: Piotr Pietrasz - Komentarz do art. 167 ustawy - Ordynacja podatkowa, System Informacji Prawnej LEX). W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte z urzędu na podstawie 216 § 1 i § 2, art. 165 § 1 i 2, art., 146, art. 156 Ordynacji podatkowej. Powyższe oznacza, że złożony przez stronę wniosek w trybie art. 176 tej ustawy był niedopuszczalny. Organ nie miał zatem obowiązku w ogóle rozpoznawać go w formie postanowienia. Obowiązek taki nie wynika bowiem z żadnego przepisu prawa. Wobec powyższego za trafny należy uznać pogląd Naczelnika Urzędu Celnego II w [...], że art. 167 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, zaś stanowisko, że żądanie strony wszczęło odrębne postępowanie podatkowe jest błędne. Jak już wcześniej wskazano, oceniając czy w rozpatrywanej sprawie organ dopuścił się bezczynności należy wziąć pod uwagę, czy był on zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia w przewidzianej przepisami obowiązującego prawa formie. W tej sytuacji w ogóle nie istnieje przepis, który nakłada na organ obowiązek załatwienia wniosku strony, którego przedmiotem jest rozszerzenie zakresu postępowania, w postępowaniu wszczętym z urzędu. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarga "A" Spółki z o.o. jest niezasadna. W tym zakresie Sąd podziela zaprezentowaną w sprawie argumentację organu. Reasumując, ze względu na opisany powyżej charakter przepisu art. 167 Ordynacji podatkowej uznać należy, iż nie można w rozpoznawanej sprawie zarzucić organowi celnemu bezczynności. W związku z powyższym pozostałe wnioski Spółki – o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o nałożenie na organ grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., a także zarzut nierozpatrzenia ponaglenia Spółki w formie odrębnego postanowienia –nie zasługują na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił. b.a.