III SAB/Łd 15/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-08-21

Skład orzekający: Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu przysługuje prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącej rozłożenia na raty należności z tytułu składek?
Ratio decidendi
Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż skarga dotyczy bezczynności organu w sprawach ubezpieczeń społecznych. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zatem bezprzedmiotowy i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć. Natomiast prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego może być przyznane, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało potwierdzone.
Stan faktyczny
Skarżący P. O. wniósł skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie nierozpoznania wniosku o rozłożenie na raty należności z tytułu składek. WSA w Łodzi odrzucił skargę. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i trójką dzieci, a jedynym dochodem jest wynagrodzenie żony w wysokości 2.500 zł netto. Nie posiada nieruchomości ani oszczędności. Pokrywa koszty utrzymania lokalu i rodziny.
Rozstrzygnięcie
1) Umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) Przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. O. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o rozłożenie na raty należności z tytułu składek postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącemu P. O. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego R.A. III SAB/Łd 15/12 Uzasadnienie Pismem z dnia 23 kwietnia 2012 r. P. O. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o rozłożenie na raty należności z tytułu składek. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę. Następnie skarżący sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. O., synami: K. O. (7 lat), D. O. (15 lat) oraz córką R. O. (17 lat). Jedyne osiągane w gospodarstwie domowym dochody stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę żony skarżącego (2.500 zł netto). Skarżący nie wykazał posiadania domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Nie posiada także oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Nadmienił w uzasadnieniu wniosku, iż z osiąganego dochodu pokrywa wszelkie świadczenia związane z utrzymaniem zajmowanego lokalu mieszkalnego (ok. 1.300 zł) oraz koszty bieżącego utrzymania na pięć osób w rodzinie. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach: (...) z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest natomiast bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nierozpoznania wniosku o rozłożenie na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta on już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia). Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, niedysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym kwotę osiąganego w ramach jego gospodarstwa domowego dochodu i niezbędnych wydatków. Jedyne dochody w gospodarstwie domowym skarżącego stanowi dochód z tytułu umowy o pracę jego żony w wysokości 2.500 zł netto. Podnieść przy tym należy, że skarżący ma na utrzymaniu roje niepełnoletnich dzieci. Skarżący nie posiada także żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Ponosi natomiast jak wykazał opłaty mieszkaniowe (czynsz) w kwocie 1.300 zł. W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego, jego sytuacja rodzinna oraz wysokość obciążeń, jakie musi ponieść w tym postępowaniu, uzasadniają przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło