III SAB/Łd 18/12

Dnia 17 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 roku sprawy ze skargi W. Z. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 23 lutego 2012 roku 1. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do wydania w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy – aktu lub podjęcia czynności w sprawie z wniosku W. Z. z dnia 23 lutego 2012 roku; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego kwotę 240,80 (dwieście czterdzieści i 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 23 lutego 2012 r. W. Z. wniósł do Wójta Gminy Z. o odszkodowanie oraz wykonanie prac geodezyjno-kartograficznych z naniesieniem obecnego stanu rzeczy. Skarżący wskazał, że w oparciu o prace geodezyjne wykonane przez geodetę mgr inż. D. K. okazało się, że droga o numerze 150 po części leży na jego działce [...] we wsi P. obręb 30. Do wniosku załączył kopię mapy ze Starostwa B. potwierdzoną przez urząd gminy, która potwierdza rzeczywisty przebieg drogi w stosunku do jego działki. W piśmie z dnia 26 marca 2012 r. skarżący wniósł do Rady Gminy Z. skargę na bezczynność Wójta Gminy Z. w związku z brakiem odpowiedzi na powyższe pismo. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 4 kwietnia 2012 r. Wójt Gminy Z. poinformował skarżącego, że działka [...] obręb P. stanowiąca drogę, zgodnie z zapisami ewidencji gruntów jest własnością Skarbu Państwa. Stan prawny drogi jest nieuregulowany – brak założonej księgi wieczystej. Ma ona kategorię drogi publicznej, nad którą zarząd sprawuje gmina. Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – nieruchomości nie stanowiące w dniu 31 grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, a zajęte pod drogi publiczne stają się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością właściwego zarządcy drogi. Wniosek o przysługujące odszkodowanie winien być złożony do końca 2005 r. Po uregulowaniu przez Starostę B. stanu prawnego działek dróg organ będzie regulować stan gruntów zajętych pod drogi. Skarżący wniósł zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. na niezałatwienie sprawy przez Wójta Gminy Z.. W ocenie skarżącego organ nie wydał w sprawie decyzji administracyjnej, czym naruszył przepis art. 35 § 1 k.p.a. Sprawa nie została przekazana do właściwego organu, czyli do Starosty B. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. uznało zażalenie za nieuzasadnione. W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl przepisu art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w pierwotnej wersji – wojewoda wydawał decyzję na wniosek właściwego zarządu drogi. Obecnie z wnioskiem takim może wystąpić także właściciel nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Zarówno właściciel nieruchomości jak i gmina zarządzająca są stronami postępowania kończącego się wydaniem decyzji przez wojewodę. W ocenie organu skierowane w dniu 23 lutego 2012 r. żądanie nie mogło wszcząć postępowania administracyjnego, którego zakończenie powinno nastąpić przez wydanie przez ten organ decyzji administracyjnej. Z tych względów brak jest podstawy prawnej do podjęcia przez Kolegium działań określonych w treści art. 37 § 2 k.p.a. Jednocześnie uchwałą z dnia [...] r. nr [...] Rada Gminy Z. po rozpatrzeniu skargi na bezczynność Wójta Gminy Z. uznała skargę za bezzasadną. W skardze z dnia 18 maja 2012 r. W. Z. wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy Z. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od doręczenia akt organowi oraz o ukaranie dyscyplinarne pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie skarżącego organ administracji naruszył przepis art. 35 § 3 k.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji z art. 8 k.p.a. , art. 12 k.p.a. oraz art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ organ nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a także art. 65 § 1, gdyż podanie nie zostało przekazane do właściwego organu. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Z. wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że toczące się postępowanie administracyjne z wniosku skarżącego z dnia 23 lutego 2012 r. nie stanowiło podstawy do wydania decyzji administracyjnej albo postanowienia o odmowie wszczęcia, czy też przekazania według właściwości. Brak zatem powyższych czynności nie może być przesłanką, iż doszło do bezczynności. W sprawie podjęto niezbędne działania, która prowadziły do wyjaśnienia całokształtu sprawy. W ocenie organu, skarga została wniesiona bez podstawy prawnej, gdyż skarżący wniósł ją przed wyczerpaniem środków zaskarżenia, bowiem uchwałę w tej sprawie podjęto w dniu [...] r., a skarżący wniósł skargę w dniu 27 kwietnia 2012 r. Zdaniem organu skarga jest przedwczesna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punkcie 1-4a . (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Z kolei jak wynika z przepisu art. 149 p.p.s.a. istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., IV SAB/Wa 109/07 - publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego możliwe jest natomiast tylko w takim zakresie, w jakim możliwe jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów (art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 1-4a p.p.s.a.). Przepisy te bowiem określają przedmioty zaskarżenia, wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a tym samym zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Zatem skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień, bądź do dokonania określonej czynności, z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie, a także wówczas, gdy skargę składa uprawniony do tego podmiot. Reasumując, rozpatrując skargę na bezczynność sąd ogranicza się więc do kontroli, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa i czy przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu administracji strona wyczerpała tryb, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 t.j.) - dalej k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący wyczerpał tryb, o którym mowa w art. 37 k.p.a., co potwierdza zażalenie strony skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T.. Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi stwierdzić należy, iż przytoczone w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu Wójt Gminy Z. pozostaje w bezczynności, pomimo prowadzonego postępowania wyjaśniającego i pomimo przesłania skarżącemu pisma z dnia 4 kwietnia 2012 r . Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W myśl art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zgodnie z treścią art. 65 § 1 k.p.a. jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organ powinien przede wszystkim wyjaśnić żądanie strony . Jak wyjaśnił to skarżący podczas rozprawy pierwotnie dochodził odszkodowania za zajęcie jego działki przez drogę publiczną . Aktualnie domaga się przeprowadzenia prac geodezyjno – kartograficznych przez Wójta Gminy Z. . Zdaniem Sądu w tej sprawie organ po dokładnym wyjaśnieniu żądania strony mógł postąpić trojako: - zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. wszcząć postępowania - jeśliby uznał, iż jest to sprawa administracyjna i jest organem właściwym w sprawie, - odmówić wszczęcia postępowania, jeśli zachodziłyby przesłanki z art. 61 a § 1 k.p.a., - przekazać sprawę organowi właściwemu, jeśli uzna, iż sam nie jest organem właściwym zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. Wysłane do skarżącego pismo Wójta Gminy Z. nie spełnia żadnego z w/w wymogów. Z pisma nie wynika czy organ uznał się za właściwy do rozpatrzenia wniosku skarżącego i czy zachodziły czy też nie przesłanki z art. 61 i 61a k.p.a. Z powyższych przyczyn Sąd uznał, iż organ jest w bezczynności i na podstawie art. 149 § 1 i 200 i 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. A. B. .