III SAB/Łd 2/09

Dnia 20 lutego 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. B. na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. w przedmiocie niezałatwienia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. W dniu 10 grudnia 2008 roku T. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. w przedmiocie odmowy wydania decyzji administracyjnej dotyczącej przyznania pomocy finansowej. Zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2009 roku sędzia sprawozdawca wezwał skarżącego do sprecyzowania w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, czy wniesiona w dniu 10 grudnia skarga jest w istocie: skargą na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. w przedmiocie odmowy wydania decyzji administracyjnej dotyczącej odmowy przyznania pomocy finansowej i czy przed jej wniesieniem skarżący występował do organu wyższego stopnia z zażaleniem na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł., czy też jest to skarga na pismo Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...], znak; [...] stanowiące odpowiedź na skargę z dnia 9 września złożoną w trybie art. 227 k.p.a. W piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2009 roku, stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu skarżący wskazał, iż pismo Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...], znak; [...] jest pismem od organu wyższej instancji, stanowiącym odpowiedź na skargę dotyczącą przewlekłego i biurokratycznego załatwiania spraw przez Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. Zdaniem skarżącego została więc zachowana droga odwołania do organu wyższej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Na wstępie podnieść należy, iż merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola dopuszczalności środka zaskarżenia. Wśród okoliczności czyniących skargę niedopuszczalną, ustawa z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wymienia niewyczerpanie (przez wnoszącego skargę) środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Uzależnienie dopuszczalności skargi od wcześniejszego wykorzystania przysługujących stronie środków zaskarżenia związane jest z zakresem działania sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 i 2 powołanej ustawy). W tym kontekście należy zatem wskazać, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 powołanej ustawy). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest skarga na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. w przedmiocie odmowy wydania decyzji administracyjnej dotyczącej przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ustawy, w myśl których skarga na bezczynność jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzję, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dotyczy to zatem sytuacji gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy organ wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył postępowania w terminie wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Wskazać jednak należy, że skarga na bezczynność organu może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu jurysdykcyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a i dopiero przekroczenie tych terminów (ewentualnie terminów szczególnych lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a) oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego po uprzednim wyczerpaniu trybu, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Zgodnie natomiast z treścią art. 37 § 1 k.p.a na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W niniejszej sprawie skarżący pomimo wezwania Sądu do wykazania, czyli przedstawienia dowodów potwierdzających wyczerpanie środków zaskarżenia, które przysługiwały w postępowaniu administracyjnym nie wykazał, że przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. w przedmiocie odmowy wydania decyzji administracyjnej dotyczącej odmowy przyznania pomocy finansowej wystąpił w trybie art. 37 § 1 k.p.a. do organu wyższego stopnia z zażaleniem na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. Wobec powyższego skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dodatkowo z uwagi na nieprecyzyjne sformułowanie przez skarżącego przedmiotu zaskarżenia wskazać również należy, że przedmiotem skargi powszechnej określonej przepisami art. 227 i nast. k.p.a. mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie zaś w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, których numerus clausus zawiera dyspozycja art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. k.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania, co skutkuje odrzuceniem skargi stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. A. B.