III SAB/Łd 20/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie załatwienia wniosku o zwrot kosztów zakupu leku postanawia odrzucić skargę. W dniu 25 sierpnia 2008r. J. M., w imieniu swojej ubezwłasnowolnionej córki A., zwrócił się e-mailem do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o udzielenie informacji w jaki sposób może otrzymać refundację leku R., który zakupił w Czechach dla swojej córki. Pismem z dnia 3 września 2008r. [...] Oddział NFZ poinformował J. M., iż refundacja leków odbywa się wyłącznie poprzez aptekę zgodnie z przepisami ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. nr 210 poz.2135 z późn. zm.). Firma farmaceutyczna A. w grudniu 2006r. zaprzestała sprzedaży R. w Polsce ale jest jego odpowiednik o nazwie C. W dniu 10 września 2008r. J. M., w imieniu swojej córki A., złożył pismo do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, w którym wnosił o zwrot kosztów zakupu leku R. w kwocie145,86 zł. W uzasadnieniu podniósł, iż jego córka choruje m.in. na epilepsję oraz wielorakie uszkodzenie szpiku. Zmuszona jest przyjmować lek o nazwie R., który w 2008r. został wycofany z dystrybucji w Polsce. Zmiana leku na C. nie jest możliwa. W związku z czym J. M. zmuszony był kupić R. w Czechach. W konkluzji wnosił o zwrot kosztu zakupu leku w kwocie 145,86 zł. Pismem z dnia 1 października 2008r., stanowiącym odpowiedź na pismo z 10 września 2008r., [...] Oddział Wojewódzkiego NFZ poinformował J. M., iż podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z 3 września 2008r. W uzasadnieniu podniesiono, iż NFZ refunduje cenę leku do wysokości limitu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 lipca 2008 roku w sprawie wykazu chorób oraz wykazu leków i wyrobów medycznych, które ze względu na te choroby są przepisywane bezpłatnie, za opłatą ryczałtową lub częściową odpłatnością (Dz.U. Nr 125, poz. 807). Lek wydawany jest pacjentowi w aptece na podstawie recepty lekarskiej, wystawionej przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub lekarza, który zawarł z Narodowym Funduszem Zdrowia umowę upoważniającą do wystawiania recept lekarskich na refundowane leki i wyroby medyczne. Na podstawie recepty, apteka może wydać pacjentowi ilość leku, która nie przekracza 3 - miesięcznej kuracji, co wynika ze wskazanego na recepcie sposobu dawkowania. Na podstawie zbiorczego zestawienia recept podlegających refundacji, zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 120, poz. 2135 ze zm.), apteka uzyskuje refundację ceny leku przez podmiot zobowiązany do finansowania świadczeń ze środków publicznych, a więc NFZ. W świetle obowiązujących przepisów brak jest podstaw do dokonania refundacji leku bezpośrednio pacjentowi, który zakupił za granicą lek refundowany w 100% na terenie kraju. W dniu 13 października 2008r. J. M., w imieniu swojej córki A., złożył w Oddziale NFZ pismo zatytułowane odwołanie od decyzji z 1 października 2008r. do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w W. W uzasadnieniu podniesiono, iż odwołujący nie zgadza się z tą decyzją. Nie została ona uzasadniona odpowiednimi przepisami prawa. Pismem z dnia 14 listopada 2008r., stanowiącym odpowiedź na pismo z 13 października 2008r., [...] Oddział Wojewódzkiego NFZ poinformował J. M., iż jego pismo z 13 października stanowi podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie refundacji kosztów leku R. zakupionego na terenie Czech. Zobowiązano jednocześnie J. M. do przedstawienia kserokopii dokumentacji medycznej córki oraz pisemnego stanowiska lekarza, pod którego opieką pozostaje córka, zawierającego oświadczenie, czy wobec faktu, iż firma farmaceutyczna R. wycofała z dystrybucji w Polsce lek o nazwie R., stosowanie leku u pacjentki jest niezbędne i w jakich dawkach. W dniu 29 listopada 2008 roku J. M., w imieniu swojej córki A., wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na "uniemożliwienie postępowania gwarantowanego przez Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 109 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. J. M. został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez wyjaśnienie, czy przedmiotem skargi jest akt lub czynność, a jeżeli tak to należy wskazać datę i numer, czy też bezczynność organu w wydaniu aktu lub podjęciu czynności. W piśmie z dnia 3 lutego 2009 roku J. M. wskazał, iż na podstawie art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł skargę na bezczynność [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia, z uwagi na brak wiążącej decyzji dotyczącej zwrotu kosztów poniesionych na zakup leków za granicą. Podkreślił, iż po otrzymaniu decyzji odmownej wniósł odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w W. za pośrednictwem [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia. Odwołanie nie zostało przekazane, a zatem bezczynność organu I instancji uniemożliwiała skuteczne dochodzenie roszczeń i zakończenie postępowania. Na rozprawie w dniu 20 maja 2009r. J. M. sprecyzował swoje stanowisko w ten sposób, że skarży bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ: 1. w załatwieniu wniosku o zwrot kosztów zakupu leku R. 2. poprzez zaniechanie przekazania do Prezesa NFZ w W. odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ J. M. oświadczył nadto, iż nie składał zażalenia na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ do Prezesa NFZ w W. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga A. M. jest niedopuszczalna. Zgodnie z treścią art.52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270 z późn. zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W myśl art. 52 § 2 wymienionej ustawy przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie. Jak wynika z oświadczenia J. M. złożonego na rozprawie w dniu 20 maja 2009r., precyzującego żądanie, złożył on skargę na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia w Ł. w załatwieniu wniosku o refundację zakupu leku o nazwie R. W dniu 10 września 2008r. J. M., w imieniu swojej córki A., złożył bowiem wniosek o zwrot kosztów zakupu leku R. i do chwili obecnej wniosek ten nie został załatwiony. Z przepisu art.52 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. wynika, iż do sądu administracyjnego można wnieść skargę po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia. Kwestia zaskarżenia bezczynności organu administracji w załatwieniu sprawy uregulowana jest w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art.35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art.35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie zaś z treścią art.37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art.35 lub ustalonym w myśl art.36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Z wymienionych przepisów wynika, iż na niezałatwienie sprawy przez organ administracji, w terminie określonym w art.35 kpa, przysługuje zażalenie do organu administracji wyższego stopnia. Dopiero po złożeniu takiego zażalenia dopuszczalna jest skarga na bezczynność organu, do sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie A. M. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału NFZ w przedmiocie załatwienia jej wniosku o zwrot kosztów zakupu leku. Przed wniesieniem skargi do sądu skarżąca nie złożyła jednak zażalenia na bezczynność Dyrektora do Prezesa NFZ w W. Nie wyczerpała zatem przysługującego jej środka zaskarżenia. Wniesienie skargi do sądu, bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jest niedopuszczalne. Mając to na uwadze, na podstawie art.58 § 1 pkt.6 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd odrzucił skargę A. M. a.ł.