III SAB/Łd 21/08

Dnia 8 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2008 roku sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], znak [...] oddala skargę Decyzją z dnia [...] (znak [...]), wydaną na podstawie art. 104 i art. 105 k.p.a. Kierownik Oddziału Pomocy Materialnej i Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.-W., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji administracyjnej potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej dla K. K. na miesiąc styczeń 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 27 grudnia 2007 r. K. K. złożył wniosek o objęcie go ubezpieczeniem zdrowotnym w miesiącu styczniu 2008 r. Organ ustalił, przed Sądem Okręgowym Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi toczy się postępowanie o przyznanie K. K. renty socjalnej. Sprawa ta jest w trakcie rozpatrywania. Dalej organ wskazał na treść art. 67 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), zgodnie z którym to przepisem osoba ubiegająca się o przyznanie emerytury lub renty, pomimo wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia, ma prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego w okresie trwania postępowania o przyznanie tych świadczeń. Stąd też, w ocenie organu I instancji, K. K. jest osobą posiadającą prawo do ubezpieczenia zdrowotnego. Ponieważ zgodnie z art. 7 ust. 2 powoływanej powyżej ustawy gmina wydaje decyzje potwierdzające prawo do świadczeń opieki zdrowotnej osobom innym niż ubezpieczone wniosek K. K. nie mógł zostać uwzględniony. Od powyższej decyzji K. K. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł. – W. Z adnotacji na kserokopii odwołania wynikało, że złożone ono zostało w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej Filia Ł. – W. w dniu 25 stycznia 2008 r. W odwołaniu strona sformułowała wniosek o uchylenie w całości decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. oraz przyznanie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia 1 stycznia 2008 r. Odwołanie wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w dniu 31 stycznia 2008 r. Decyzją z dnia [...] (znak [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 2, art. 3, art. 7 ust. 2, art. 54, art. 67 ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało szczegółowo na przepisy regulujące prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, że wnioskodawcy przysługuje – na podstawie art. 67 ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego w okresie trwania postępowania o przyznanie tych świadczeń. Świadczenia te przysługują z mocy ustawy, nie ma więc konieczności ich potwierdzenia w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego też – jak stwierdziło Kolegium – nie było podstaw prawnych do wydania przez organ I instancji decyzji potwierdzającej prawo do takowych świadczeń. Zasadnie zatem Prezydent Miasta Ł. umorzył w tym zakresie postępowanie. Decyzja SKO została doręczona skarżącemu w dniu 14 marca 2008 r. W dniu 19 marca 2008 r. K. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. W treści skargi wniósł o "podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł." oraz o zwolnienie go z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] przesłana została do niego jako jej adresata dopiero w dniu 11 marca 2008 r. Tym samym, jak stwierdził skarżący, od złożenia przez niego odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej (decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]) do wysłania decyzji organu II instancji upłynęło 45 dni. W związku z powyższym, w ocenie skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. pozostawało w bezczynności. Dodatkowo skarżący podniósł, że sytuacja z niedotrzymaniem terminu wydania decyzji przez Kolegium ma miejsce nie po raz pierwszy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o jej oddalenie lub umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Kolegium wskazało przede wszystkim, że w niniejszej sprawie w związku z odwołaniem skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] wydana została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzja administracyjna z dnia 28 lutego 2008 r. W ocenie Kolegium zachowane zostały terminy wynikające z art. 35 i art. 36 k.p.a., określających terminy załatwiania spraw. W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania zarzutów skarżącego za uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.] kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4. Z powyższego przepisu wynika, że dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku, gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji. W konsekwencji skarga na bezczynność stanowi środek służący przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania organów administracji publicznej. Stosownie do art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ustawy p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu wynika, że przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na bezczynność, polegającą na niewydaniu w terminie decyzji, sprowadza się do tego, iż skarżący obowiązany jest, przed wniesieniem skargi, do wyczerpania środka prawnego przewidzianego w art. 37 k.p.a., tzn. winien wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. W przypadku bezczynności samorządowego kolegium odwoławczego nie ma zastosowania art. 37 k.p.a., w stosunku do tego organu nie ma bowiem organu wyższego stopnia, a więc niewyczerpanie środka prawnego przewidzianego w art. 37 k.p.a. nie czyni skargi niedopuszczalną. W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Wobec powyższych rozważań skarżący nie był więc obowiązany, przed wniesieniem skargi do sądu, wyczerpać środek prawny przewidziany w art. 37 k.p.a. Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu jurysdykcyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a. i przekroczenie tych terminów (ewentualnie terminów szczególnych lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a.) oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego (por. T Woś, H. Knysiak – Molczyk. M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005, str. 86). Przepis art. 35 § 3 k.p.a. zobowiązuje organ odwoławczy do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie z art. 133 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132 k.p.a. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. otrzymało odwołanie od decyzji organu I instancji wraz z aktami sprawy w dniu 31 stycznia 2008 r. i po jego rozpatrzeniu wydało decyzję w dniu [...]. Zatem wynikający z art. 35 § 3 k.p.a. miesięczny termin do wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. został zachowany. Decyzja ta została wysłana w dniu 11 marca 2008 r. do odwołującego się K. K. – jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczona stronie w dniu 14 marca 2008 r., a więc jeszcze przed wniesieniem przez K. K. skargi do sądu na bezczynność organu odwoławczego. Analizując przedmiotową sprawę wskazać należy, iż w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracyjnych sąd administracyjny orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy, istniejący w dacie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (por. J. P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnym, Komentarz, Warszawa 2004, s. 196). Podkreślenia wymaga też cel jaki przyświecał wprowadzeniu tego przepisu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z treścią art. 149 ustawy p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. doręczyło decyzję K. K. jeszcze przed wniesieniem przez niego skargi do sądu, a zatem także z tego punktu widzenia wniesienie skargi na bezczynność tego organu nie było uzasadnione. W konsekwencji nie było podstaw do zastosowania art. 149 ustawy p.p.s.a., bowiem istotą żądania dochodzonego w skardze na bezczynność jest zobowiązanie organu przez sąd administracyjny do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie. Wydanie przez organ rozstrzygnięcia w żądanej przez skarżącego sprawie – wyłącza możliwość uwzględnienia skargi, nawet jeżeli decyzja organu podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. Z powyższych względów, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, sąd skargę oddalił.