III SAB/Łd 23/21

WyrokWSA w Łodzi2021-11-10

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Ewa Alberciak, Paweł Dańczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, a jeśli tak, to czy naruszenie prawa miało charakter rażący, uzasadniający przyznanie sumy pieniężnej?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, ponieważ sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie. Sąd zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni. Jednocześnie sąd uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę obiektywne okoliczności takie jak stan epidemii, ograniczenia kadrowe i organizacyjne, a także nie przyznał skarżącemu żądanej sumy pieniężnej.
Stan faktyczny
Skarżący N. E. złożył skargę na bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucając naruszenie przepisów KPA, Karty Praw Podstawowych UE, Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej i Konstytucji RP. Skarżący wskazał, że jego wniosek z marca 2021 r. nie został rozpoznany, a organ nie odpowiedział na jego żądania uzupełnienia braków formalnych. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że opóźnienie wynikało ze stanu epidemii, ograniczeń kadrowych i organizacyjnych oraz dużej liczby napływających spraw.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku N. E. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni, stwierdził bezczynność Wojewody, uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałej części i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi N. E. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do rozpoznania wniosku N. E. z [...] o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku; 3. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałej części; 5. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego N. E. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. N. E. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewody [...] w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucając organowi naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 12 § 1, art. 35 § 1, 2 i 3, art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 41 Karty Praw Podstawowych UE, art. 17 Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej i art. 2 Konstytucji RP. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności i niezałatwienia sprawy w terminie. Ponadto wniósł o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w związku z uniemożliwieniem uzupełnienia braków formalnych, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości 500 zł oraz zwrot kosztów sądowych. W motywach skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu 5 marca 2021 r. został nadany pocztą do Wojewody [...] wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej. Wniosek został doręczony 8 marca 2021 r. W dniu 16 marca 2021 r. wpłynęło do [...] Urzędu Wojewódzkiego w Ł. pismo, w którym pełnomocnik skarżącego wniósł żądanie umożliwienia stronie uzupełnienia braków formalnych. Żądanie to nie spotkało się z żadną odpowiedzią, co zdaniem strony stanowi naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Z kolei dniu 21 kwietnia 2021 r. wniesione zostało ponaglenie wraz z wnioskiem o niezwłoczne uzupełnienie braków formalnych. W odpowiedzi na ponaglenie z 28 kwietnia 2021 r. organ wskazał, że postępowanie administracyjne jest na etapie uzupełniania braków formalnych, a skarżący zostanie wezwany do uzupełnienia braków formalnych zgodnie z kolejnością wpływu wniosków do urzędu. Jednocześnie organ powołał się na zmiany organizacyjne związane ze stanem epidemii oraz braki kadrowe. W ocenie strony skarżącej postawa organu jest nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa prawnego, a więc narusza art. 2 Konstytucji RP. Sprawa nie została załatwiona w terminach wskazanych art. 35 § 1 i 3, art. 41 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 17 Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej. Bieg terminu nie został wstrzymany przez jakąś aktywność organu, a w okresie przewidzianym na przeprowadzenie postępowania, organ nie podjął żadnego działania w sprawie, poza odpowiedzią na ponaglenie. Organ prowadzący sprawę nie wypełnił również obowiązków, jakie nakłada na niego art. 36 § 1 k.p.a., a mianowicie nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, wskazując przyczyny zwłoki i wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy wraz z pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia. Skarżący zaznaczył, że nie rozumie, dlaczego organ nie odpowiedział na wniesione 16 marca 2021 r. żądanie wyznaczenia terminu na uzupełnienie braków formalnych. Pełnomocnik skarżącego wystąpił do organu o udzielenie informacji publicznej na pytanie, na jakiej podstawie prawnej organ ignoruje wnioski o uzupełnienie braków formalnych i uniemożliwia ich uzupełnienie. Z odpowiedzi organu wynika jedynie, iż "Wojewoda [...] nie ignoruje wniosków o uzupełnienie braków formalnych oraz umożliwia ich uzupełnienie zgodnie z kolejnością wpływu wniosku do organu (art. 8 k.p.a.)". Nie wyjaśniono, co oznacza nieignorowanie takich żądań oraz jaka jest praktyka organu w przypadku ich wpływu. Można się domyślać, że organ odpowiada na takie pisma lub w jakikolwiek sposób kontaktuje się z wnoszącym żądanie. Jeżeli tak jest, to brak odpowiedzi na żądanie wniesione 16 marca 2021 r. stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej oraz równego traktowania, wskazane w art. 8 k.p.a. W ocenie skarżącego stronę, która wydaje pieniądze na pomoc prawną, dostarczyła niezbędną dokumentację, wniosła opłaty skarbowe, wykazuje inicjatywę składając żądania, ponaglenia, skargi nie należy traktować tak samo jak stronę, która nie podejmuje żadnej aktywności, bowiem stan faktyczny spraw jest inny, a więc z zasady równości wynika obowiązek różnego traktowania w różnych stanach faktycznych i prawnych. Skarżący podniósł, iż organ powołując się na zmiany organizacyjne związane ze stanem epidemii, nie podał o jakie rozwiązanie chodzi, z jakich okresów, jaka była ich celowość i skutki. Strona podkreśliła także, że organy administracji publicznej nadal są związane ustawowymi terminami na załatwienie spraw. Samo ogłoszenie stanu epidemii lub zagrożenia epidemicznego nie może być samoistną przyczyną nieterminowego załatwiania spraw, bez wydania aktu prawnego, który zawiesza bieg terminów. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte 8 marca 2021 r, czyli ponad 2 miesiące przed złożeniem skargi i przez cały ten czas organ pozostaje bezczynny i lekceważy obowiązujące prawo. Strona zwróciła również uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych organy administracji publicznej nie mogą powoływać się na braki kadrowe, a strona postępowania nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań władzy publicznej. Obowiązkiem organów państwowych jest takie zorganizowanie pracy, a także przeznaczenie takich sił i środków, by sprawnie realizować nałożone na nie zadania. Podsumowując powyższe skarżący stwierdził, że Wojewoda [...] pozostaje w bezczynności, rażąco naruszając prawo. Z tego względu zasadnym jest zastosowanie środka dyscyplinującego w postaci przyznania od organu sumy pieniężnej w kwocie 500 złotych. Kwota ta, w ocenie skarżącego, oprócz zmotywowania Wojewody [...] do rzetelnej pracy i respektowania obowiązującego prawa, pomoże pokryć koszty pomocy prawnej, z jakiej skarżący musiał skorzystać w związku nierespektowaniem prawa przez organ. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że akta sprawy N. E. znajdują się na etapie uzupełnienia braków formalnych. Jako przesłankę pobytu cudzoziemiec wskazał studia. Pełnomocnik strony w dniu 21 kwietnia 2021 r. przesłał wniosek do urzędu o niezwłoczne uzupełnienie braków formalnych w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Wraz z żądaniem pełnomocnika o niezwłoczne uzupełnienie braków formalnych wpłynęło także ponaglenie do Szefa Urzędu, które zostało przekazane do organu II instancji. Następnie, w dniu 20 maja 2021 r. wpłynęła skarga na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewoda [...] wskazał następnie, iż z myślą o przyspieszeniu rozpatrywania spraw klientów w dniu 31 maja 2021 r. uruchomiona została bezpośrednia obsługa klienta. Za pośrednictwem zapisów przez stronę internetową można z dnia na dzień umówić się na uzupełnienie braków formalnych złożonych już wniosków, jak i bezpośrednio złożyć wnioski wraz z uzupełnieniem braków formalnych i merytorycznych. Organ wyjaśnił również, że sposób prowadzenia sprawy dotyczącej ww. cudzoziemca nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale jest skutkiem panującego w okresie prowadzonego postępowania stanu epidemii, wprowadzonymi ograniczeniami zarówno w bezpośredniej obsłudze klientów przez urząd, jak i zmienionym systemem pracy organu, co ma na celu ochronę zdrowia pracowników i klientów urzędu oraz zapobieganie rozprzestrzenianiu się koronawirusa SARS-Co-V-2, a także skutkiem niedostosowanej obsady kadrowej do liczby wpływających spraw. Wydłużenie rozpatrzenia sprawy jest spowodowane również tym, że w okresie marzec-kwiecień 2021 r. większość pracowników Oddziału cudzoziemców do spraw legalizacji pobytu miało pozytywne wyniki testów na koronawirusa SARS-Co-V-2 PCR i pracownicy przebywali na kwarantannie. Ponadto, szybkość prowadzonego postępowania skutkująca wydaniem decyzji administracyjnej uzależniona jest od liczby wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpływających do Wydziału oraz braków kadrowych. Każda sprawa wymaga już na etapie wszczęcia postępowania dochowania należytej staranności oraz wnikliwej analizy wszystkich złożonych dokumentów celem uniknięcia ewentualnych błędów mogących powodować w przyszłości stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia w oparciu o błędnie przeprowadzone postępowanie i zgromadzony materiał dowodowy. Organ nadmienił przy tym, że aktualnie na jednego pracownika oddziału cudzoziemców przypada około 400 spraw bieżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Na wstępie wskazać trzeba, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w myśl którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest w sprawach, w których organ winien wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym bądź podjąć inny akt lub dokonać czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest bezczynność Wojewody [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego z 5 marca 2021 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącego organ nie załatwił zainicjowanej przez niego sprawy w terminach wynikających z przepisów prawa. Należy wskazać, że zgodnie z zasadą szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Z art. 35 § 1 – 3 k.p.a. wynika, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Art. 36 § 1 k.p.a. stanowi z kolei, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Przepisy zawarte w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) w art. 37 § 1 pkt 1 definiują bezczynność jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Z powyższych przepisów wynika, że sądowa ocena stanu bezczynności ogranicza się do ustalenia, że sprawy nie załatwiono w terminie ustawowym (wynikającym z art. 35 k.p.a. lub przepisów szczególnych) albo w wyznaczonym przez organ (zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.). Przedmiotem skargi na bezczynność jest wyłącznie ocena zachowania organu w postępowaniu administracyjnym pod względem zachowania terminów załatwienia sprawy przewidzianych w przepisach prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – dalej: CBOSA, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy stan ten był zawiniony przez organ, czy też nie. Skarga na bezczynność organu podlega uwzględnieniu w razie stwierdzenia, że organ pozostawał w bezczynności w momencie wniesienia skargi, tj. do tego dnia nie zakończył postępowania w przewidzianej prawem formie, w tym nie wydał decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność należy również uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania, bowiem wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność wyłącza możliwość zobowiązania organu od wydania w określonym terminie aktu, dokonania czynności oraz do stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie analiza akt sprawy przedstawionych Sądowi prowadzi do wniosku, że Wojewoda [...] nie załatwił w przewidzianym prawem terminie sprawy z wniosku skarżącego, dopuszczając się tym samym bezczynności. Wnosząc do organu administracji publicznej żądanie określonej treści, strona mogła domagać się rozstrzygnięcia o swoich prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa, przy zachowaniu ogólnych zasad regulujących problematykę terminów załatwiania spraw administracyjnych. Wyjaśnić należy, że sprawa o udzielenie cudzoziemcowi pozwolenia na pobyt czasowy wymaga podjęcia szeregu czynności wyjaśniających, mających na celu stwierdzenie spełnienia licznych warunków, aby uzyskać powyższe zezwolenie. W postępowaniu tym weryfikowane jest między innymi, czy cudzoziemiec nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, co związane jest z koniecznością uzyskania informacji od komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji oraz Szefa ABW, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów (art. 109 ustawy o cudzoziemcach). Organy te mają termin 30 - dniowy na udzielenie odpowiedzi z możliwością jego przedłużenia do 60 dni. Powoduje to, iż niewątpliwie załatwienie sprawy o zezwolenie na pobyt cudzoziemca nie jest możliwe niezwłocznie, czy też w terminie jednego miesiąca. Biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku niespełniającego wszystkich wymogów formalnych, konieczność wystąpienia z zapytaniem do odpowiednich organów i oczekiwania na odpowiedź, załatwienie tego rodzaju sprawy nie powinno nastąpić później niż w terminie 2 miesięcy (art. 35 § 3 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie bez wątpienia na dzień wniesienia skargi do Sądu, tj. 19 maja 2021 r. organ nie rozpoznał wniosku skarżącego z 5 marca 2021 r. i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Stan ten trwał również na dzień wyrokowania. Przypomnieć należy, że wniosek skarżącego o udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu w dniu 8 marca 2021 r. W następstwie złożonego wniosku organ nie podjął jednak żadnych czynności w sprawie, które zmierzałby do jego rozpoznania. Organ nie zareagował również na wnioski strony o umożliwienie uzupełnienia braków formalnych wniosku, które wpłynęły do organu 16 marca 2021 r. i 21 kwietnia 2021 r. Dopiero na skutek złożonego przez stronę ponaglenia do niezwłocznego załatwienia sprawy organ pismem z 28 kwietnia 2021 r. udzielił odpowiedzi na temat stanu sprawy. W tym zakresie wskazał, że postępowanie administracyjne jest na etapie uzupełniania braków formalnych, a skarżący zostanie wezwany do ich uzupełnienia zgodnie z kolejnością wpływu wniosków do urzędu. Jednocześnie organ powołał się na zmiany organizacyjne związane ze stanem epidemii oraz braki kadrowe. W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje, że wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia nas pobyt czasowy nie został przez organ rozpoznany do dnia wydania wyroku, czego organ nie kwestionował. Tym samym przekroczony został termin przewidziany dla załatwienia sprawy szczególnie skomplikowanej, wynoszący dwa miesiące od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Należy również zauważyć, że organ nie podejmując żadnych czynności w sprawie nie wywiązywał się również z obowiązku powiadamiania strony w trybie art. 36 k.p.a. o niezałatwieniu sprawy w przewidzianym prawem terminie ze wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Takie postępowanie organu pozostaje również w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. i podważa wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organ bezspornie dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku strony, o czym Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku w oparciu o art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W konsekwencji powyższego koniecznym stało się zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku strony z 5 marca 2021 r., o czym Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd ocenił jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie 3 sentencji wyroku. W ocenie składu orzekającego z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy wyraźnie, ewidentnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie podkreśla się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki: NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; WSA: we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13, dostępne w CBOSA). W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy należy przede wszystkim wskazać, że do dnia wyrokowania okres prowadzenia postępowania, w którym Wojewoda [...] nie podejmował czynności zamierzających do rozpoznania sprawy, wyniósł około osiem miesięcy. Zdaniem Sądu, okres ten nie jest jednak na tyle długi, by kwalifikować zaistniałą bezczynność w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Ponadto, przy tej ocenie Sąd wziął również pod uwagę, że nierozpoznanie wniosku strony wynikało z ilości wpływających spraw i trudności kadrowych, a także ograniczeń epidemicznych wpływających na pracę urzędu związanych z rozprzestrzeniającą się pandemią koronawirusa SARS-CoV-2. Sąd dostrzegł, że powyższe okoliczności mają charakter obiektywny i przekładają się na spowolnienie tempa załatwiania spraw m.in. w organach administracji publicznej. W rezultacie brak działania organu nie świadczy o złej woli organu, poważnym zaniedbaniu czy lekceważeniu obowiązków ciążących na organie. Z tych względów uznać należało, że w sprawie nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tej części skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który w ocenie Sądu, powinien być stosowany w rażących przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Środek ten winien mieć zastosowanie w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że świadczenie to jest wprawdzie swoistą rekompensatą z tytułu niedogodności, jakich doznała strona w związku długością prowadzonego przez organ postępowania, jednak nie każde stwierdzenie bezczynności organu musi skutkować przyznaniem tego świadczenia, kwestia ta należy bowiem do uznania sądu. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie stwierdzone uchybienie w terminowości załatwienia sprawy nie było spowodowane celowym działaniem organu i nie mogło wywołać tego rodzaju uszczerbku dla skarżącego, który uzasadniałby przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej, zwłaszcza wobec nieuznania przez Sąd, iż mamy do czynienia z kwalifikowanym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania w punkcie 5 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasadzając na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. e.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło