III SAB/Łd 30/16

Dnia 30 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2016 roku sprawy ze skargi A.L. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich na 2015 r. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. przyznać adwokatowi J.K., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A. 116 kwotę 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt i 40/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu A.L. i nakazać wypłacić powyższą kwotę adwokatowi J.K. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. D.Cz. A.L. w dniu [...] złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2015 r. Następnie w dniu 7 sierpnia 2015 r. wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosku. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...] wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. W dniu 21 sierpnia 2015 r. A.L. złożył ustnie zastrzeżenia do postanowienia o odmowie przywrócenia terminu wydanego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. W dniu 27 listopada 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wydał Postanowienie Nr [...] o uchyleniu zaskarżonego postanowienia z [...] w całości i umorzeniu postępowania pierwszej instancji w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności na 2015 rok. Pismem z dnia 23 listopada 2015 r. A.L. wniósł zażalenie na bezczynność organu II instancji. W dniu 23 grudnia 2015 r. Prezes ARiMR wezwał stronę do usunięcia braku w postaci nieumieszczenia własnoręcznego podpisu na zażaleniu. W dniu 12 stycznia 2016 r. A.L. uzupełnił przedmiotowy brak. W dniu 17 lutego 2016 r. Prezes ARiMR wydał postanowienie Nr 22/2016 o uznaniu zażalenie za nieuzasadnione. W dniu 7 kwietnia 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). W dniu 19 kwietnia 2016 r. A.L. wniósł odwołania od ww. decyzji. W dniu 9 sierpnia 2016 r. A.L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność i przewlekłe postępowanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. w sprawie ustalenia, iż przyczyną opóźnienia w złożeniu wniosku o przyznanie płatności w 2015 r. oraz opóźnień w spełnieniu wymogów było działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, na które nie miał i nie mógł mieć żadnego wpływu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej. Postanowieniem z dnia 13 października 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem procesowym z dnia 5 grudnia 2016 r. organ podtrzymał stanowisko z odpowiedzi na skargę. Dodatkowo poinformował, że w dniu 28 listopada 2016 r. została wydana decyzja w sprawie przyznania A.L. płatności ONW na rok 2015 oraz decyzja w sprawie przyznania A.L. płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2015. Decyzje zostały doręczone skarżącemu w dniu 29 listopada 2016 r. Na rozprawie przed WSA w Łodzi w dniu 30 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego popierał skargę i wnosił o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Nie potrafił stwierdzić, czy skarżący składał kolejne zażalenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania poza zażaleniem w przedmiocie przewlekłości postępowania odwoławczego, zakończonym postanowieniem Prezesa ARiMR z dnia 17 lutego 2016 r. Pełnomocnik organu wnosił o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę. Oświadczył, że skarżący nie składał w niniejszej sprawie zażalenia innego niż w postępowaniu odwoławczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", przewiduje, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie przez nie postępowania. Z kolei stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Jeżeli skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego mu środka zaskarżenia, skarga w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. W przypadku przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania strona przed wniesieniem skargi zobowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Należy zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do kierowników biur powiatowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest dyrektor oddziału regionalnego. Wynika to z treści art. 10 ust. 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2014 r. poz. 1438 ze zm.). W związku z powyższym skarżący w niniejszej sprawie winien, przed wniesieniem skargi na bezczynność i przewlekłe postępowanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., złożyć zażalenie na bezczynność tego organu do organu wyższego stopnia, czyli dyrektora oddziału regionalnego. Z akt sprawy wynika jednak, że ww. zażalenie nie zostało przez skarżącego wniesione. Na rozprawie przed WSA w Łodzi w dniu 30 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego nie potrafił stwierdzić, czy skarżący składał kolejne zażalenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, poza zażaleniem w przedmiocie przewlekłości postępowania odwoławczego zakończonym postanowieniem Prezesa ARiMR z dnia 17 lutego 2016 r. uznającym za nieuzasadnione zażalenie skarżącego na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. w sprawie rozpatrzenia zażalenia w przedmiocie przywrócenia terminu na złożenie wniosku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. Natomiast pełnomocnik organu jednoznacznie oświadczył, że skarżący nie składał w niniejszej sprawie zażalenia innego niż w ww. postępowaniu odwoławczym. Dodać należy, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest jakiegokolwiek pisma, które mogłoby być uznane za żalenie złożone do organu wyższego stopnia, jakim jest Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. Z uwagi zatem na niewyczerpanie przez skarżącego środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia zgodnie z art. 205 § 2 i art. 250 powyższej ustawy. D.Cz.