III SAB/Łd 32/19
PostanowienieWSA w Łodzi2019-12-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej może zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez wcześniejszego wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest niedopuszczalna, jeżeli strona skarżąca nie wyczerpała trybu zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia. Brak takiego ponaglenia stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 2b PPSA.Stan faktyczny
A. G. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego oraz Kuratora Oświaty w zakresie przyjęcia jej syna, D. S., do szkoły. Po wezwaniach do uzupełnienia braków formalnych, w tym do wykazania wyczerpania środków zaskarżenia poprzez złożenie ponaglenia, A. G. złożyła pełnomocnictwo do reprezentowania syna, jednak nie wykazała, aby złożyła ponaglenie. Kurator Oświaty wniósł o odrzucenie skargi, wskazując m.in. na brak wyczerpania trybu z art. 37 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na bezczynność [...] Kuratora Oświaty w zakresie przyjęcia do szkoły postanawia: odrzucić skargę. d.j.
W dniu 5 września 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło pismo A. G. zatytułowane skarga na decyzję Dyrektora T. T. Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nr [...] w Ł. i [...] Kuratora Oświaty, w której A. G. wniosła o pilne zapisanie syna – D. S. do szkoły, ukaranie dyrektora oraz wydanie zgody na indywidualne nauczanie w domu. Wskazała, że syn został bezprawnie wypisany ze szkoły z dniem 5.11.2018 r. i wnosi o ponowne przyjęcie syna do szkoły dla dzieci niesłyszących. Wyjaśniła, że Dyrektor Szkoły uniemożliwia jej synowi kontynuowanie nauki w szkole dla dzieci niesłyszących i bez wyroku sądu nie może zapisać syna do szkoły.
Zarządzeniem z dnia 6 września 2019 r. wezwano A.G. do wyjaśnienia, czy występuje w imieniu własnym czy jako pełnomocnik D. S. oraz do sprecyzowania pisma z 5 września 2019 r. przez wskazanie, czy pismo stanowi skargę na decyzję lub inny akt organu administracji publicznej czy też pismo jest skargą na bezczynność organu administracji (należy wskazać jakie postępowanie i przed jakim organem się toczy), czy też pismo to zostało złożone w innym celu jeśli tak, to jakim – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
W piśmie z 10 września 2019 r. (k. 14) A. G. wskazała, że skarga została wniesiona przeciwko Dyrektorowi Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nr [...] w Ł., [...] Kuratorowi Oświaty i Dyrektorowi Wydziału Edukacji w Ł., syn nadal nie chodzi do szkoły, a całą sytuację opisała. Szkoła jest dla niepełnosprawnych do 26 roku życia, a syn nie może być zapisany bez wyroku sądu. Do pisma załączyła prośbę z 10 maja 2019 r. skierowaną do Wydziału Edukacji w Ł. o wyrażenie zgody na przyjęcie 23-letniego syna D. S. do Szkoły dla głuchoniemych oraz pisma (prośby) kierowane do Kuratorium Oświaty 27.11.2018 i 21.03.2019 r.
Zarządzeniem z 16 września 2019 r. rozdzielono skargi, wpisano pod kolejne numery do repertorium SAB (III SAB/Łd 31/19, III SAB/Łd 32/19) jako skargi na bezczynność Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nr [..] w Ł. i [...] Kuratora Oświaty oraz przesłano do organów w celu udzielenia odpowiedzi na skargę.
Rozpoznawana sprawa dotyczy bezczynności [...] Kuratora Oświaty.
Zarządzeniem z dnia 22 października 2019 r. wezwano A. G. do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wyjaśnienie w terminie 7 dni, czy składa skargę w imieniu własnym, czy jako pełnomocnik syna D. S. W przypadku braku odpowiedzi pouczono, że Sąd uzna, że skarga została wniesiona przez A. G. w imieniu własnym. Jeżeli A. G. składa skargę w imieniu syna jako jego pełnomocnik – Sąd wezwał ją do
a) złożenia pełnomocnictwa udzielonego przez syna do prowadzenia sprawy (lub spraw) przed sądem administracyjnym (art. 36 p.p.s.a.) ;
b) wskazania adresu zamieszkania D. S. i jego nr PESEL
- w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi;
Wezwano również A. G. do wykazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, że przed wniesieniem skargi wyczerpała środek zaskarżenia na bezczynność przez złożenie ponaglenia do organu administracji wyższego stopnia (art. 37 § 1 i § 3 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego ). Wezwania uznano za doręczone A. G. w trybie "awizo" z dniem 13 listopada 2019 r.
W piśmie z 8 listopada 2019 r. (data wpływu do sądu) A. G. wskazała, że mimo jej niejednokrotnych próśb o interwencje w sprawie niemożności uczęszczania do szkoły sprawa nie została załatwiona i syn nadal nie uczęszcza do szkoły. Do pisma załączono pełnomocnictwo do reprezentowania D. S. przez matkę A. G. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.
Zarządzeniem z 13 listopada 2019 r. wpisano w repertorium jako skarżącego D. S., a A. G. jako jego pełnomocnika.
W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu przedstawił przebieg nauki skarżącego, z którego wynika, że został on ponownie przyjęty w wieku 21 lat do Gimnazjum Specjalnego nr [...] w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niesłyszących od dnia 4 września 2017 r. W roku szkolnym 2017/2018 frekwencja ucznia wynosiła 0% (obecny 2 dni w szkole na początku września). Skarżący nie otrzymał promocji do klasy trzeciej gimnazjum (był nieklasyfikowany i niepromowany).W związku z reformą skarżący stał się uczniem klasy VIII Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] i nadal nie uczęszczał do szkoły. W dniu 5 listopada 2018 r. Dyrektor Szkoły wydał decyzję o skreśleniu skarżącego z listy uczniów. Organ wyjaśnił, że skarżąca nie ma legitymacji do złożenia skargi. Podniósł także, że A. G. nie wyczerpała trybu z art. 37 k.p.a., a z przedstawionej skargi nie wynika w jakiej sprawie doszło do bezczynności [...] Kuratora Oświaty ani do dokonania jakiej czynności zobowiązany był organ.
Z załączonych akt administracyjnych wynika, że w dniu 14 listopada 2018 r. A. G. złożyła do [...] Kuratora Oświaty pismo zatytułowane "Prośba", w którym wniosła o przyjęcie syna do szkoły dla dzieci niesłyszących ul. K. 20 do klasy III gimnazjum. Wyjaśniła, że Dyrektor T. T. 14 listopada 2018 r. wyjaśnił jej, żeby poszła do Kuratorium Oświaty i jeśli uzyska zgodę od p. L. syn będzie mógł uczęszczać do szkoły.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Badanie merytorycznej zasadności skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia skargi poprzez ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia w świetle art. 58 § 1 pkt 1 - 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. dalej p.p.s.a.), skarga jest niedopuszczalna, jeżeli nie spełnia ustawowo określonych warunków odnośnie przedmiotu skargi, jej formy i treści.
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
W myśl art. 37 § 1 k.p.a. (Dz. U. 2018 r. poz. 2096 t.j. ze zm.). stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Ponaglenie wnosi się:
1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. (art. 37 § 3 k.p.a.).
Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Wskazać jeszcze trzeba, że stosownie do treści art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 t.j. ze zm.) kuratora oświaty, na wniosek wojewody, powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania może odwołać kuratora oświaty także z własnej inicjatywy.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego wezwana została do wykazania, że przed wniesieniem skargi wniosła ponaglenie do organu wyższego stopnia, czyli do Ministra Edukacji Narodowej. Wezwanie uznano za doręczone pełnomocnikowi skarżącego w trybie "awizo" z dniem 13 listopada 2019 r. W zakreślonym terminie 7 dni (do 20 listopada 2019 r.) pełnomocnik skarżącego nie wykazała, że wyczerpała tryb z art. 37 § 3 k.p.a., czyli wniosła ponaglenie na niezałatwienie sprawy. Nadesłane akta administracyjne również takiego dokumentu nie zawierają.
Należy zwrócić uwagę, że w aktach administracyjnych znajduje się pismo A. G. - pełnomocnika skarżącego z 14 listopada 2018 r. zatytułowane "Prośba" skierowane do [...] Kuratora Oświaty. Organ powinien wyjaśnić, w jakim charakterze zostało złożone i czy nie stanowi odwołania od decyzji o skreśleniu z listy uczniów (biorąc pod uwagę termin, w którym zostało wniesione).
Wyjaśnić także trzeba, że pełnomocnik skarżącego po wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia będzie miała otwartą drogę do rozpoznania skargi na bezczynność kuratora.
W tej sytuacji Sąd uznał, że wniesienie skargi jest niedopuszczalne i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a orzekł o odrzuceniu skargi.
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło