III SAB/Łd 34/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. F. na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Ł. w przedmiocie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego postanawia odrzucić skargę. D. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Ł. w sprawie wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec adwokata P. K.. W odpowiedzi na skargę Rzecznik Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Ł. wskazał, że 13 marca 2018 r. skarżący wniósł o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec członka Izby Adwokackiej w Ł.. Sprawę zarejestrowano pod numerem DR [...] i podjęto czynności procesowe zakończone postanowieniem z 11 stycznia 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł odwołanie. Dalsze postępowanie będzie zatem toczyło się przed Sądem Dyscyplinarnym Izby Adwokackiej w Ł. w sprawie pod numerem SDo [...]. Posiedzenie w tej sprawie wyznaczono na 17 maja 2019 r. Do postępowań dyscyplinarnych prowadzonych na podstawie art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1184 ze zm.) mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. i rozdziały I-III k.k. W sprawach prowadzonych przez Rzecznika Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Ł. nie są wydawane decyzje w rozumieniu prawa administracyjnego, a zatem na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wnosi o odrzucenie skargi. Postanowieniem z 17 lipca 2019 r., sygn. akt VI SAB/Wa 22/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Na powyższe postanowienie skarżący nie wniósł zażalenia. W związku z tym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lipca 2019 r. uprawomocniło się, a sprawa została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że postanowieniem z 17 lipca 2019 r., sygn. akt VI SAB/Wa 22/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość w rozpoznawanej sprawie i przekazał ją Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Na powyższe postanowienie skarżący nie wniósł zażalenia. W związku z tym postanowienie z 17 lipca 2019 r. uprawomocniło się, a sprawa została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany postanowieniem o przekazanie sprawy (art. 59 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). W związku z tym do kontynuowania postępowania sądowoadministracyjnego właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, a czynności dokonane w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pozostają w mocy (art. 59 § 3 p.p.s.a). Przechodząc do oceny wniesionej w rozpoznawanej sprawie skargi wskazać należy, że przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 p.p.s.a. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI o.p., postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a); akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI o.p., do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych jest zatem ściśle określony przepisami prawa. Wyznacza go katalog skarg na określone w art. 3 § 2, 2a i 3 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy czym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jedynie w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. oraz w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI o.p., postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw oraz postępowań w sprawach pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach, opinii zabezpieczających i odmowy wydania opinii zabezpieczających. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest zatem wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Kontrola sądu administracyjnego sprowadza się natomiast do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej i jest zaskarżalna do tego sądu. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Ł.. Zgodnie z postanowieniami działu VIII ustawy – Prawo o adwokaturze, adwokaci i aplikanci adwokaccy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej przewidzianej w powyższej ustawie. Postępowanie dyscyplinarne przebiega w trzech kolejnych fazach, którymi są: dochodzenie, postępowanie przed sądem dyscyplinarnym oraz postępowanie wykonawcze. W sprawach dyscyplinarnych orzekają: sąd dyscyplinarny izby adwokackiej oraz Wyższy Sąd Dyscyplinarny, które wydają rozstrzygnięcia w formie orzeczeń lub postanowień (art. 91 ust. 1 oraz art. 95). Zgodnie zaś z art. 95n ustawy – Prawo o adwokaturze, w sprawach nieuregulowanych w powyższym dziale stosuje się odpowiednio przepisy: k.p.a. (pkt 1); rozdziałów I-III k.k. (pkt 2). Od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji przysługuje stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej kasacja do Sądu Najwyższego (art. 91a). Z przedstawionego wyżej przebiegu postępowania dotyczącego odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów i aplikantów adwokackich wynika, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do kontroli tego postępowania na żadnym jego etapie. Rozstrzygnięcia podejmowane w postępowaniu dyscyplinarnym oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tym zakresie nie mieszczą się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, o których mowa w art. 3 § 2-3 p.p.s.a. Postępowanie dyscyplinarne adwokatów nie podlega bowiem regulacjom k.p.a., lecz przepisom ustawy – Prawo o adwokaturze oraz k.p.k. (por. postanowienia: WSA w Warszawie z 25 września 2012 r., VII SAB/Wa 63/12 i z 27 kwietnia 2016 r., VI SA/Wa 3277/15; WSA w Krakowie z 2 kwietnia 2015 r., III SAB/Kr 32/15; NSA z 26 października 2016 r., II GSK 4633/16). Ustawodawca wskazał expressis verbis w konkretnych przepisach ustawy – Prawo o adwokaturze, od jakich rozstrzygnięć przewiduje kontrolę sądów administracyjnych. Kognicję sądów administracyjnych ustawodawca przewidział w następujących przypadkach: wpisu na listę adwokatów (art. 68 ust. 6b i ust. 7); sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości od uchwały o wpisie na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich (art. 69a ust. 2); odmowy wpisu na listę aplikantów i bezczynności w tej sprawie (art. 75 ust. 8 i ust. 9); uchwały komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości dotyczącej wyniku egzaminu adwokackiego (art. 78h ust. 11); skreślenia z listy aplikantów adwokackich (art. 79 ust. 4). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że rozpoznawana sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego i z tej przyczyny wniesiona w niej skarga podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a sąd orzekł, jak w postanowieniu. eg