III SAB/Łd 35/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-10-11
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna osiągająca miesięczne dochody z produkcji rolnej w wysokości około 8.000 zł spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna osiągająca miesięczne dochody z produkcji rolnej w wysokości około 8.000 zł nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), jeśli nie wykaże w sposób dostateczny, że poniesienie kosztów postępowania sądowego (w tym wpisu od skargi w kwocie 100 zł) spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej i rodziny. Instytucja zwolnienia od kosztów jest rozwiązaniem wyjątkowym, stosowanym jedynie w sytuacji obiektywnej niemożności poniesienia tych kosztów.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2009 rok. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący jest właścicielem domu i nieruchomości rolnej o powierzchni 41,34 ha, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pięciorgiem dzieci, a jego miesięczne dochody z produkcji rolnej wynoszą około 8.000 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 11 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. B. na bezczynność Kierownika [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2009 rok postanawia odmówić W. B. przyznania prawa pomocy R.A.
III SAB/Łd 35/11
Uzasadnienie
Pismem z dnia 24 sierpnia 2011 r. W. B. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Kierownika [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2009 rok. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M. B. oraz córkami – M. B., K. B., A. B., M. B. oraz synem C. B. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 400 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 41,34 ha. Skarżący osiąga dochody z tytułu produkcji rolnej, które określił na ok. 8.000 zł miesięcznie.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 marca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 powoływanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że skarżący osiąga dochody z tytułu produkcji rolnej w wysokości ok. 8.000 zł miesięcznie. W ocenie referendarza, w sytuacji osiągania stałych, bieżących dochodów we wskazanej wysokości skarżący nie może zasłaniać się argumentem całkowitego braku środków na poniesienie kosztów sądowych.
W świetle powyższych okoliczności, mając na uwadze, iż wpisu sądowy od skargi w niniejszym postępowaniu wynosi 100 zł oraz fakt, że ewentualne inne i przyszłe koszty niewątpliwie rozłożone będą w czasie, uznać należy, że skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić w tym miejscu jeszcze raz należy, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie. Natomiast konieczność uregulowania wpisu od skargi w kwocie 100 zł nie wypłynie – w ocenie referendarza – w znaczący sposób na dochody skarżącego. Nie została w tym zakresie spełniona przesłanka wykazania, iż poniesienie tych kosztów będzie miało odzwierciedlenie w postaci uszczerbku koniecznego utrzymania skarżącego i jego rodziny.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło