III SAB/Łd 36/07
PostanowienieWSA w Łodzi2007-11-07
Skład orzekający: Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dom mieszkalny, garaż, nieruchomość rolną, oszczędności oraz osiąga dochód wraz z małżonkiem, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, która pomimo posiadania domu, garażu, nieruchomości rolnej i oszczędności, osiągała wraz z małżonkiem dochód pozwalający na pokrycie kosztów postępowania i wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika. Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał w wystarczający sposób niemożności poniesienia kosztów, zwłaszcza że na obecnym etapie postępowania nie wystąpiły koszty sądowe, a inne koszty będą rozłożone w czasie.Stan faktyczny
Skarżący E. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Wnioskodawca wykazał dochód rodziny, posiadanie domu, garażu, nieruchomości rolnej, oszczędności w złotówkach i dolarach. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący posiada wystarczające środki. Skarżący wniósł sprzeciw, który został rozpoznany przez Sąd.Rozstrzygnięcie
Odmówić E. D. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWI EN l E Dnia 7 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2007 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. D. na bezczynność Polskiego Radia [...] w przedmiocie braku udzielenia odpowiedzi na pismo postanawia: odmówić E. D. przyznania prawa pomocy K. Ż.
III SAB/Łd 36/07
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę E. D. na bezczynność Polskiego Radia [...] w przedmiocie braku udzielenia odpowiedzi na pismo.
W dniu 1 października 2007 wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku skarżący podał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Oświadczył, iż dochód miesięczny brutto rodziny wynosi 2586,46 zł. Skarżący posiada dom mieszkalny o powierzchni 100 m2, 20-metrowy garaż oraz 11,41 hektarów nieruchomości rolnej (obecnie wydzierżawionej). Wykazał również oszczędności w wysokości 800 zł oraz 1000 dolarów amerykańskich. Skarżący oświadczył również, iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 3 października 2007r. odmówiono E. D. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym uznając, iż posiada wystarczające środki oraz możliwości płatnicze na pokrycie kosztów sądowych, jak też wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika.
W dniu 10 października 2007 r. E. D. złożył sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. Nie zmieniając zakresu wniosku o ustanowienie adwokata oraz o zwolnienie od kosztów sądowych, a także złożonego uprzednio oświadczenia o swoim stanie majątkowym i możliwościach płatniczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy może zostać wydane przez referendarza sądowego. Od takiego postanowienia strona może wnieść środek odwoławczy określony w art. 259 powołanej ustawy. W przypadku wniesienia sprzeciwu, jeśli nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozstrzyga ją w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 260 powołanej ustawy).
W niniejszej sprawie, wobec wniesienia sprzeciwu przez skarżącego, postanowienie referendarza sądowego z dnia 3 października 2007 r. utraciło moc, w takiej sytuacji Sąd rozpatrzył wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku).
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż E. D. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną G. D.. Małżonkowie utrzymują się z renty skarżącego w wysokości 597,46 zł oraz z wynagrodzenia za pracę G. D. w wysokości 1989 zł. Skarżący posiada dom mieszkalny o powierzchni 100 m2, 20-metrowy garaż oraz 11,41 hektarów nieruchomości rolnej (obecnie wydzierżawionej). Wykazał również oszczędności w wysokości 800 zł oraz 1000 dolarów amerykańskich. Skarżący oświadczył również, iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem czy radcą prawnym.
Składając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności mających wpływ na ocenę jego możliwości płatniczych, tak więc Sąd przy ocenie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata kierował się informacjami zawartymi na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. Warunkiem zaś przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
W tej sytuacji Sąd uznał, iż wniosek E. D. nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wykazał w złożonym oświadczeniu, iż osiąga wraz z żoną dochód w wysokości 2586,46 zł. Nikogo więcej nie mają na utrzymaniu. Wykazał również oszczędności w wysokości 800 zł oraz 1000 USD (w przeliczeniu po średnim kursie ogłoszonym przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania niniejszego postanowienie kwota ta stanowi równowartość 2601,60 zł). Ponadto skarżący posiada nieruchomość rolną o powierzchni 11,41 ha, która choć według twierdzeń skarżącego jest wydzierżawiona - winna przynosić dochód (jak choćby z tytułu czynszu dzierżawnego, czy też dopłat bezpośrednich do produkcji rolnej ze środków Unii Europejskiej). Skarżący nie przedstawił w uzasadnieniu wniosku żadnych innych okoliczności, które mogłyby uzasadnić przyznanie mu prawa pomocy.
W ocenie Sądu, oznacza to, iż wnioskodawca nie wykazał w wystarczający sposób, że nie stać go na pokrycie kosztów postępowania. Tym bardziej, iż na obecnym etapie postępowania nie wystąpiły koszty sądowe (Wojewódzki Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 13 września 2007r., odrzucił skargę skarżącego), a inne koszty, o ile wystąpią, będą niewątpliwie rozłożone w czasie. Należało zatem uznać, iż skarżący posiada wystarczające środki, by wynająć profesjonalnego pełnomocnika, a w przyszłości pokryć ewentualne koszty sądowe. Obowiązkiem strony jest partycypowanie w kosztach postępowania. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
K.Ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło