III SAB/Łd 37/06

Dnia 1 lutego 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi R. C. na bezczynność Starosty Powiatowego w Z. w przedmiocie wpisu do ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Pismem z dnia 6 czerwca 2006 r. R. C. wniósł zażalenie na bezczynność Starosty Powiatowego w Z. w sprawie wpisania do rejestru gruntów służącego mu prawa własności działki nr[...] , położonej w obrębie [...], gmina A. W jego uzasadnieniu strona podała, iż organ administracyjny nie respektuje wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 lutego 2005 r., sygn. akt III SA/Łd 1026/04, z którego wynika, że wskazana działka ma jednego właściciela. Co więcej, Starosta przekroczył wszystkie terminy do załatwienia tej sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 37 § 2 w zw. z art. 123 § 1 kpa uznał zażalenie R. C. za bezzasadne. W dniu 4 lipca 2006 r. R. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Starosty Powiatowego w Z., który jego zdaniem, bezpodstawnie odmawia ujawnienia w rejestrach, że skarżący jest jedynym właścicielem działki oznaczonej nr ewid. [...] położonej w obrębie [...] gmina A.. Zgodnie bowiem z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1026/04 z dnia 8 lutego 2005 r. właścicielem wskazanej działki jest wyłącznie R. C. Strona zarzuciła organowi administracji publicznej przekroczenie wszelkich terminów do załatwienia tej sprawy i wniosła: o ustalenie, że działka nr [...] stanowi jej własność, zobowiązanie Starosty do dokonania stosownego wpisu w tym przedmiocie oraz o zasądzenie na jej rzecz odszkodowania za wadliwe działanie administracji. W odpowiedzi na skargę, Starosta Powiatowy w Z. wskazał, iż zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z [...] nr[...] , w dniu 24 marca 2006 r. oraz w dniu 16 czerwca 2006 r. zwrócono się do Centralnego Biura Adresowego w W. o udostępnienie danych podmiotowych osób wymienionych w akcie notarialnym z dnia [...] Rep[...] . Następnie w dniach 24 kwietnia 2006 r. i 22 czerwca 2006 r., Starosta zwrócił się do stron postępowania oraz Sądu Rejonowego w Z. i Ł. o dostarczenie stosownych dokumentów i podanie informacji w kwestii ustalenia kręgu spadkobierców. Organ podał również, że nowy termin rozpatrzenia sprawy wyznaczony został na dzień 30 września 2006 r., a każda ze stron jest na bieżąco informowana o stanie sprawy. Pismem z dnia 7 sierpnia 2006 r. skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w skardze i podkreślił, że sporna droga (działka nr[...] ), jak wynika to z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 8 grudnia 2005 r. wydzielona została w 1998 r. Z kolei, z postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. Kp 341/06 wynika, że właścicielem tej działki jest R. C. W dniu 29 września 2006 r. Starosta Powiatowy powiadomił Sąd o otrzymaniu negatywnej odpowiedzi z Centralnego Biura Adresowego w W. odnośnie udostępnienia danych osób będących stronami tego postępowania. Ponadto z uwagi na to, że nie jest znane miejsce pobytu tych osób, podęte zostały czynności związane z ustanowieniem kuratorów i termin wydania rozstrzygnięcia zgodnie z art. 36 kpa przedłużono do dnia 31 grudnia 2006 r. Na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007r. organ administracji podniósł, iż w dniu 20 grudnia 2006r. złożył w Sądzie Rejonowym w Z. wniosek o ustanowienie kuratora dla osób nieznanych z miejsca pobytu zaś w dniu 27 grudnia 2006r. postępowanie administracyjne zostało zawieszone na podstawie art.97 § 1 pkt.4 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga R. C. nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art.3 § 2 pkt.1-4 i 8 wymienionej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1.)decyzje administracyjne 2.)postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty 3.)postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie 4.)inne niż określone w pkt.1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa 8. ) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt.1-4 W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie dopuścił się bezczynności w przedmiocie wniosku skarżącego o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Należy zaznaczyć, iż bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo lecz tego nie czyni. Dotyczy to zatem sytuacji gdy przepis prawa przewiduje działanie organu zaś organ jest w zwłoce gdyż w wymaganym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadzi postępowanie i nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie I SAB 90/98 z dnia 5 lutego 1999r./Lex nr 48016/, w wyroku w sprawie IV S.A. 961/99 z dnia 13 czerwca 2001r./Lex nr 78938/ oraz postanowieniu w sprawie IV SAB 166/97 z dnia 2 czerwca 1998r./Lex nr 43260/. Zgodnie z treścią art.35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art.35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie zaś z treścią art.35 § 5 kpa do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Analiza wymienionych przepisów wskazuje, iż załatwienie sprawy winno nastąpić w zasadzie w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania zaś do okresu tego nie wlicza się m.in. okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż wniosek R. C. dotyczy zmian w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] we wsi S. Działka ta wchodziła w skład działki o numerze [...] którą to działkę w dniu 26 kwietnia 1922r. nabyły 24 osoby w tym między innymi dziadek skarżącego W. C. Analiza uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 lutego 2005r. w sprawie III SA/Łd 1026/04 wskazuje, iż w postępowaniu przed organem administracji winni brać udział następcy prawni 24 współwłaścicieli a w przypadku spadku nie objętego - osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej zaś w razie ich braku - kurator. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wymienionym wyroku są wiążące dla organu administracji co wynika z treści art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Ocena tego czy Starosta [...] dopuścił się bezczynności może dotyczyć jedynie okresu od 16 lutego 2006r. tzn. od dnia zwrotu akt administracyjnych z organu odwoławczego po wydaniu decyzji przez organ II instancji uchylającej decyzję Starosty [...] z [...] . W przekonaniu sądu Starosta [...] nie dopuścił się bezczynności w tym okresie. W dniach 24 marca i 16 kwietnia 2006r. zwrócił się on do Centralnego Biura Adresowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. o podanie ostatnich adresów zamieszkania 24 współwłaścicieli działki nr [...] wymienionych w akcie notarialnym z [...]. W dniu 24 kwietnia 2006r. organ administracji wezwał władających działką nr [...] do poinformowania czy toczyły się postępowania spadkowe po 24 osobach, które nabyły działkę w dniu 26 kwietnia 1922r, a jeżeli tak to jaka jest sygnatura tych spraw oraz treść orzeczenia sądu. Odpowiedzi na to wezwanie udzieliła jedynie M. R. przekazując materiały dotyczące sprawy spadkowej po J. W.. Starosta [...] zwrócił się również do wydziałów cywilnych Sądu Rejonowego w Ł. i Z. o udzielenie informacji czy toczyło się postępowanie spadkowe po współwłaścicielach działki nr [...] wymienionych w akcie notarialnym z [....] . Sądy nie udzieliły żądanych informacji w tych kwestiach z uwagi na brak dat zgonów oraz adresów ostatnich miejsc zamieszkania. Nadto w dniu 20 grudnia 2006r. Starosta [...] złożył wniosek do Sądu Rejonowego w Z. o ustanowienie kuratora dla osób nieznanych z miejsca pobytu i w dniu 27 grudnia 2006r. zawiesił postępowanie administracyjne na podstawie art.97 § 1 pkt.4 kpa. Podjęcie wymienionych działań przez organ administracji wskazuje, iż nie pozostaje on w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego. Podkreślić należy, iż obowiązkiem organu administracji jest ustalenie stron postępowania, którymi winni być następcy prawni 24 współwłaścicieli z aktu notarialnego z [...] Wynika to ze wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku z 8 lutego 2005r. oraz w uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. Z[...] . Starosta [...] jest związany tymi wskazaniami i ma obowiązek ustalić wszystkie strony postępowania. Organ administracji podjął działania zmierzające do dokonania ustaleń w tym zakresie. Nie można zatem uznać, iż jest on w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego. Opóźnienie w załatwieniu tego wniosku jest związane z trudnościami w ustaleniu stron i można przyjąć, że powstało ono z przyczyn niezależnych od organu. Należy zaznaczyć, iż w sprawie skargi na bezczynność sąd nie może zobowiązywać organu do dokonania konkretnej czynności procesowej. Zgodnie z treścią art.149 ustawy z 30 sierpnia 2002r. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art.3 § 2 pkt.1-4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z wymienionego przepisu wynika, iż sąd może zobowiązać organ do wydania aktu lub dokonania czynności. Pojęcie "czynność", o której mowa w tym przepisie dotyczy sytuacji gdy bezczynność odnosi się do kategorii działań wymienionych w art.3 § 2 pkt.4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Nie dotyczy natomiast konkretnej czynności procesowej jaką winien dokonać organ w konkretnej sprawie. W sprawie skargi na bezczynność organu nie można zatem zobowiązywać organu do dokonania konkretnej czynności procesowej np. do wystąpienia z wnioskiem do sądu o ustanowienie kuratora spadku. Byłoby to bowiem sprzeczne z treścią art.149 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 czerwca 1999r. w sprawie I SAB 41/99 (OSP nr 6 z 2000r. poz.86). Jest on również przyjęty w piśmiennictwie (Jan Zimmermann - glosa do wyroku w sprawie I SAB 41/99 - OSP nr 6 z 2000r. str.292 - 294). Wprawdzie pogląd ten został wyrażony w okresie obowiązywania ustawy z 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74 poz.368 z późn. zm.) lecz jest nadal aktualny. Zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. R. C. wnosi o pozytywne uwzględnienie jego wniosku o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Domaga się on wpisania go do ewidencji jako właściciela działki nr [..] gdyż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego jest on jedynym właścicielem tej działki. Należy zaznaczyć, iż w sprawie skargi na bezczynność organu sąd nie zajmuje się oceną merytoryczną zasadności wniosku strony lecz tym czy organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie ma więc znaczenia to czy wniosek skarżącego o dokonanie wpisu w ewidencji gruntu winien zostać uwzględniony. Zasadnicze znaczenie ma natomiast ustalenie stron postępowania, którymi winni być następcy prawni 24 współwłaścicieli działki wymienieni w akcie notarialnym z [...] Zarzut skarżącego, iż organ administracji winien wpisać go w ewidencji gruntów jako właściciela działki nr 66 nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Reasumując sąd uznał, iż organ administracji nie dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego o dokonanie wpisu w ewidencji gruntów. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę R. C.