III SAB/Łd 37/07

Dnia 24 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Sędzia NSA Janusz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 24 października 2007 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E.D. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie braku udzielenia odpowiedzi na pismo p o s t a n a w i a: odmówić E.D. przyznania prawa pomocy L.F. III SAB/Łd 37/07 U z a s a d n i e n i e Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 września 2007 r. odmówiono E.D. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym uznając, iż posiada wystarczające środki oraz możliwości płatnicze na pokrycie kosztów sądowych, jak też wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika. W dniu 24 września 2007 r. E.D. złożył sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. Nie zmieniając zakresu wniosku o ustanowienie adwokata oraz o zwolnienie od kosztów sądowych, a także złożonego uprzednio oświadczenia o swoim stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skarżący stwierdził jedynie, iż w przyszłości spodziewa się podobnych rozstrzygnięć w kwestii przyznania mu prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ponadto stosownie do art. 260 ww. ustawy w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż E.D. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną G.D. Małżonkowie utrzymują się z renty skarżącego w wysokości 597,46 zł oraz z wynagrodzenia za pracę G.D. w wysokości 1989 zł. Skarżący posiada dom mieszkalny o powierzchni 100 m², 20-metrowy garaż oraz 11,41 hektarów nieruchomości rolnej (obecnie wydzierżawionej). Wykazał również oszczędności w wysokości 800 zł oraz 1000 dolarów amerykańskich. Skarżący oświadczył również, iż nie zatrudnia i pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem czy radcą prawnym. Składając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności mających wpływ na ocenę jego możliwości płatniczych, tak więc Sąd przy ocenie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata kierował się informacjami zawartymi na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. Warunkiem zaś przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. W tej sytuacji Sąd uznał, iż wniosek E.D. nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wykazał w złożonym oświadczeniu, iż osiąga wraz z żoną dochód w wysokości 2586,46 zł. Nikogo więcej nie mają na utrzymaniu. Wykazał również oszczędności w wysokości 800 zł oraz 1000 USD (w przeliczeniu po średnim kursie ogłoszonym przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania niniejszego postanowienie kwota ta stanowi równowartość 2601,60 zł). Ponadto skarżący posiada nieruchomość rolną o powierzchni 11,41 ha, która choć według twierdzeń skarżącego jest wydzierżawiona – winna przynosić dochód (jak choćby z tytułu czynszu dzierżawnego, czy też dopłat bezpośrednich do produkcji rolnej ze środków Unii Europejskiej). Skarżący nie przedstawił w uzasadnieniu wniosku żadnych innych okoliczności, które mogłyby uzasadnić przyznanie mu prawa pomocy. Oznacza to w ocenie Sądu, iż wnioskodawca nie wykazał w wystarczający sposób, iż nie stać go na pokrycie kosztów postępowania. Tym bardziej, iż na obecnym etapie postępowania nie wystąpiły koszty sądowe (Wojewódzki Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2007 r., odrzucił skargę skarżącego), a inne koszty, o ile wystąpią, będą niewątpliwie rozłożone w czasie. Należało zatem uznać, iż skarżący posiada wystarczające środki, by wynająć profesjonalnego pełnomocnika, a w przyszłości pokryć ewentualne koszty sądowe. Obowiązkiem strony jest partycypowanie w kosztach postępowania. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu. L.F.