III SAB/Łd 39/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. d.j. P. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Łd 133/17. W dniu 12 lutego 2018 r. do akt sprawy o sygn. akt III SA/Łd 133/17 wpłynęło pismo procesowe skarżącego z dnia 12 lutego 2018 r. zatytułowane "2-gie uzupełnienie skarg z dnia 1 lutego 2018 r.", w którym w pkt 2 skarżący wniósł o "dokonanie kontroli przewlekłości postępowania, którego dotyczy skarga", a w pkt 4 "na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. z 2011 r.,nr 34, poz. 173) w zw. z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniósł o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (...)". Zarządzeniem z dnia 21 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do jednoznacznego sprecyzowania, czy zawarty w pkt 2 i 4 w piśmie procesowym skarżącego z dnia 12 lutego 2018 r. wniosek jest skargą na przewlekłość postępowania, a jeżeli tak, to jakiego organu (sądu) i w jakiej sprawie. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 lutego 2018 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie procesowym z dnia 5 marca 2018 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przedłużenie terminu do wykonania wezwania z dnia 21 lutego 2018 r. W piśmie procesowym z dnia 19 marca 2018 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie sądu z dnia 21 lutego 2018r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że zwarte w pkt 2 i 4 w piśmie procesowym skarżącego z dnia 12 lutego 2018 r. wnioski stanowią skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 133/17. Zarządzeniem z dnia 23 marca 2018 r. pełnomocnik skarżącego został ponownie wezwany do sprecyzowania w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, w jakiej sprawie skarżący składa skargę na przewlekłość postępowania i jakiego organu ta przewlekłość dotyczy. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 11 kwietnia 2018 r. W dniu 17 kwietnia 2018 r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącego z dnia 17 kwietnia 2018 r., w którym wyjaśnił, że zwolnił pełnomocnika od udzielania odpowiedzi na wezwania sądu wskazując jednocześnie, że przedmiotem skargi jest przewlekłość organu egzekucyjnego – Urzędu Skarbowego [...] oraz Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. W dniu 23 kwietnia 2018 r. do akt sprawy wpłynęło również pismo procesowe pełnomocnika skarżącego z dnia 17 kwietnia 2018 r., informujące, że skarżący złożył samodzielnie odpowiedź na wezwanie sądu, zwalniając pełnomocnika z powyższego obowiązku. Zarządzeniem z dnia 19 lipca 2018 r. sąd uznał, że pismo skarżącego z dnia 12 lutego 2018 r., zgodnie z wyjaśnieniami zwartymi w piśmie z dnia 17 kwietnia 2018 r. zawiera: 1) skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego; 2) skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zarządzeniem z dnia 23 lipca 2018 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyłączył ze sprawy o sygn. III SA/Łd 133/17 skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. i przekazał ją do organu administracji – Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w celu udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania jej wraz z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę z dnia 22 sierpnia 2018 r. organ administracji publicznej wniósł o oddalenie skargi. Zarządzeniem z dnia 24 sierpnia 2018 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyłączoną ze sprawy o sygn. akt III SA/Łd 133/17 skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego zarejestrował pod sygn. akt III SAB/Łd 39/18. Zarządzeniem z dnia 12 września 2018 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez wykazanie, że przed złożeniem do sądu administracyjnego skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wyczerpał środek zaskarżenia, tj. złożył ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, o którym mowa w art. 37 § 1, 2 i 3 k.p.a. wraz z dokumentem potwierdzającym datę złożenia ponaglenia, pouczając jednocześnie skarżącego o treści art. 53 § 2b p.p.s.a. oraz art. 37 k.p.a. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 18 września 2018 r. W odpowiedzi na wezwanie sądu z dnia 12 września 2018 r. skarżący złożył do akt sprawy pismo procesowe z dnia 24 września 2018 r. zatytułowane ponaglenie na bezprawną bezczynność sądów w sprawie III SAB/Łd 39/18 i III SAB/Łd 40/18. Wniósł m.in. cyt. o wydłużenie przez sąd terminu do udzielenia odpowiedzi oraz umożliwienie uzupełnienia odpowiedzi na wezwania III SAB/Łd 39/18 i III SAB/Łd 40/18 w terminie 30 dniu i jednocześnie wniósł ponaglenie o zaniechanie przez sąd wszelkiej bezprawnej działalności sądu na szkodę skarżącego (....). Podniósł, że jego pełnomocnik adwokat A. M. przebywa aktualnie na urlopie. W związku z pismem skarżącego z dnia 24 września 2018 r. sąd pismem z dnia 8 października 2018 r. poinformował skarżącego, że w niniejszej sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Adwokat A. M. została ustanowiona w sprawie III SA/Łd 133/17 – dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego – na wniosek złożony w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Jeżeli skarżący chce być reprezentowany również w niniejszej sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika konieczne jest wystąpienie do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Powyższe pismo wraz z odpisem odpowiedzi na skargę z dnia 22 sierpnia 2018 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 października 2018 r. Do dnia rozpoznania niniejszej skargi skarżący nie złożył żadnego wniosku i dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie podnieść należy, iż merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola dopuszczalności środka zaskarżenia. Wśród okoliczności czyniących skargę niedopuszczalną, ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymienia niewyczerpanie (przez wnoszącego skargę) środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Uzależnienie dopuszczalności skargi od wcześniejszego wykorzystania przysługujących stronie środków zaskarżenia związane jest z zakresem działania sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a.). W tym kontekście należy zatem wskazać, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r., poz. 935) w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 53 § 2b p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z tym przepisem skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji jest zatem uprzednie, tj. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego wniesienie ponaglenia. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3). Z treści cyt. powyżej przepisów wynika, że warunkiem koniecznym dla skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji jest zatem uprzednie, tj. przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego wniesienie ponaglenia na bezczynność organu administracji do organu wyższego stopnia. Warunek ten będzie spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu, do którego wniesiono środek prawny przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Powołany przepis skutek wniesienia środka zaskarżenia wiąże bowiem jedynie z samym wniesieniem tego środka zaskarżenia, a nie z jego rozpatrzeniem przez organ. Ze względu na charakter środka prawnego przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a., ponaglenie powinno być załatwione niezwłocznie. Skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania lub bezczynność organu administracji publicznej można zatem wnosić w każdym czasie po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia. Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania środków zaskarżenia i umożliwia stronie skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie skarżący, w odpowiedzi na wezwanie do wykazania, że przed złożeniem do sądu administracyjnego skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wyczerpał środek zaskarżenia, tj. złożył ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, złożył pismo z dnia 24 września 2018 r. zatytułowane ponaglenie na bezprawną bezczynność sądów w sprawie III SAB/Łd 39/18 i III SAB/Łd 40/18, w którym wniósł m.in. cyt. o wydłużenie przez sąd terminu do udzielenia odpowiedzi oraz umożliwienie uzupełnienia odpowiedzi na wezwania III SAB/Łd 39/18 i III SAB/Łd 40/18 w terminie 30 dni. Wyjaśnił, że jego pełnomocnik adwokat A. M. pozostaje na urlopie. Pismo zostało skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W związku z pismem skarżącego z dnia 24 września 2018 r. sąd pismem z dnia 8 października 2018 r. poinformował skarżącego, że w niniejszej sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Adwokat A. M. została ustanowiona w sprawie III SA/Łd 133/17 – dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego – na wniosek złożony w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Jeżeli skarżący chce być reprezentowany również w niniejszej sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika konieczne jest wystąpienie do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Powyższe pismo wraz z odpisem odpowiedzi na skargę z dnia 22 sierpnia 2018 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 października 2018 r. Do dnia rozpoznania niniejszej skargi skarżący nie złożył żadnego wniosku i dodatkowych wyjaśnień w sprawie co oznacza, że skarżący nie wykazał, że wyczerpał środki zaskarżenia przysługujące w postępowaniu administracyjnym warunkujące skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Również sąd analizując akta sprawy o sygn. akt III SA/Łd 133/17 nie stwierdził dokumentu mogącego spełniać przesłanki ponaglenia. Złożenie przez skarżącego przed wniesieniem do sądu skargi ponaglenia skierowanego do organu wyższego stopnia stanowiło warunek konieczny do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Okoliczność niewyczerpania środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu administracyjnym uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu i obliguje sąd do odrzucenia skargi. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i 2 i art. 53 § 2b p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi. d.j.