III SAB/Łd 43/24

Dnia 14 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. S. i K. Ż. na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Strykowie w przedmiocie wydania nowego aktu urodzenia postanawia: odrzucić skargę. a.kr K. Ż. oraz L. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Strykowie w przedmiocie wniosku o wydanie nowego aktu urodzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zarządzeniem z 6 grudnia 2024 r. wezwano skarżących w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi do złożenia dowodu wniesienia ponaglenia do właściwego organu (Art. 53 § 2 b p.p.s.a.) oraz organ, w terminie 3 dni, do wyjaśnienia, czy w sprawie strona skarżąca wyczerpała tryb zaskarżenia przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność w sprawie niewydania nowego aktu urodzenia. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącym 13 grudnia 2024 r. W odpowiedzi na wezwanie organ w piśmie z 10 grudnia 2024 r. wskazał, że w niniejszej sprawie nie wpłynęło do organu ponaglenie skarżących. W ww. sprawie wpłynęły wyłącznie pisma przekazane do sądu wraz z odpowiedzią na skargę z 5 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej zwanej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Zgodnie z art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku przewlekłości czy bezczynności organu w sprawie administracyjnej, strona, przed wniesieniem skargi obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 k.p.a., który aktualnie w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W § 3 tego artykułu przewidziano, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Tym samym, skargę do sądu administracyjnego, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać wyczerpanie odpowiednich środków zaskarżenia. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15). Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Jak wynika z akt administracyjnych, strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała służących jej środków zaskarżenia w zakresie skargi na bezczynność organu, gdyż przed złożeniem skargi do sądu nie wniosła do właściwego organu ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący wnieśli skargę na bezczynność 30 września 2024 r. Jednocześnie w sprawie ustalono, że strona skarżąca nie złożyła przed wniesieniem skargi ponaglenia do organu. W związku z powyższym sąd uznał, że wniesienie skargi na bezczynność organu było niedopuszczalne, a skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na brak poprzedzenia jej ponagleniem. W tym stanie rzeczy skarga na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Strykowie jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Zgodnie z brzmieniem art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. a.kr