III SAB/Łd 47/21

Dnia 13 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący : Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2021 roku sprawy ze skargi M. M. – K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego postanawia: odrzucić skargę. R.T-M. Wnioskiem z 12 marca 2021 r. M. M. – K. wystąpiła do Rektora Uniwersytetu [...] o wszczęcie postępowania wyjaśniającego wobec prof. dr hab. K. K. dotyczącego deliktu dyscyplinarnego. Następnie 7 lipca 2021 r. skarżąca wystosowała do organu ponaglenie. W dniu 4 sierpnia 2021 roku strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Rektora Uniwersytetu [...] postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w sprawie prof. dr hab. K. K. Zarzucając organowi naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 w zw. z art. 37 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako k.p.a.) oraz terminów określonych w art. 18a pkt 5 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r., poz. 85 ze zm.) skarżąca wniosła o: 1. stwierdzenie bezczynności i przewlekłości organu; 2. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. dokonanie kontroli przewlekłości postępowania, której sprawa dotyczy; 4. orzeczenie organowi grzywny w wysokości 3000 zł; 5. zasądzenie od organu kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych; 6. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów na okoliczność przewlekłości postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, iż sprawy dyscyplinarne nauczycieli akademickich nie należą do właściwości sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem sformułowany w niej przedmiot bezczynności i przewlekłości postępowania nie jest objęty zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. W myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne orzekają w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których przepisy p.p.s.a. stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś § 2 tego artykułu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem, których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (...), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...), postępowań o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (...), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Oprócz kontroli działalności administracji publicznej w sprawach skarg wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają też w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie przez Rektora Uniwersytetu [...] postępowania w sprawie złożonego przez stronę wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w sprawie prof. dr hab. [...]. Wskazać trzeba, że kontrola sądu administracyjnego w sprawach dyscyplinarnych dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi. Pogląd ten jest akceptowany zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 lipca 2008r., sygn. akt II SAB/Wa 71/08, z 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 75/11, z 2 września 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 559/16, orzeczenia.nsa.gov.pl oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2011, wyd. el. komentarz do art. 3, punkt 49). Podkreślić należy, że regulacje dotyczące postępowania dyscyplinarnego w stosunku do nauczycieli akademickich zawarte są w rozdziale 1 działu VII, zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli akademickich" ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r., poz. 85 ze zm.; dalej: "s.w.n."). Według art. 285 ust. 1 s.w.n. rzecznik dyscyplinarny rozpoczyna prowadzenie sprawy z urzędu lub na polecenie organu, który go powołał (czyli rektora - vide art. 277 ust. 1 s.w.n.). Przepis art. 287 ust. 1 s.w.n. stanowi, iż rzecznik dyscyplinarny wszczyna postępowanie wyjaśniające niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania polecenia organu, który go powołał, lub powzięcia w inny sposób informacji o popełnieniu czynu mającego znamiona przewinienia dyscyplinarnego. Stosownie do treści art. 305 s.w.n. do postępowań w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987 i 2399 oraz z 2019 r. poz. 150, 679, 1255 i 1694), z wyłączeniem art. 82. W art. 306 s.w.n. zamieszczono delegację, na podstawie której Minister Edukacji i Szkolnictwa Wyższego wydał rozporządzenie z dnia 25 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz. U. z 2018 r., poz. 1843). Natomiast postępowanie dyscyplinarne wszczyna komisja dyscyplinarna na wniosek rzecznika dyscyplinarnego po przeprowadzeniu przez niego postępowania wyjaśniającego wszczętego z urzędu lub na polecenie organu, który go powołał, tj. rektora uczelni (art. 285 w związku z art. 293 s.w.n.). Z kolei z treści art. 295 ust. 2 s.w.n. wynika, iż tok postępowania dyscyplinarnego kończy prawomocne orzeczenie komisji dyscyplinarnej przy ministrze, od którego stronom przysługuje odwołanie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Do odwołania stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1460 ze zm.) dotyczące apelacji. Od orzeczenia sądu apelacyjnego nie służy skarga kasacyjna. W świetle przepisów s.w.n. nie sposób dopatrzeć się kognicji sądów administracyjnych na żadnym etapie postępowania dyscyplinarnego nauczycieli akademickich. W konsekwencji skarga zarzucająca Rektorowi Uniwersytetu [...] bezczynność oraz przewlekłość postępowania w postaci niepodjęcia działań w ramach postępowania wyjaśniającego musi podlegać odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Natomiast w myśl art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji postanowienia. R.T-M.