III SAB/Łd 5/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska, NSA Janusz Nowacki, Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu samochodu i w przedmiocie przyznania odszkodowania p o s t a n a w i a 1/ umorzyć postępowanie w sprawie skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu samochodu; 2/ odrzucić skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie przyznania odszkodowania. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. zarejestrował samochód marki WAZ Łada 1300, nr nadwozia [...], nr silnika [...] za numerem rejestracyjnym [...] na nazwisko J. W. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zarejestrował samochód marki WAZ Łada 1300 nr nadwozia[...], nr silnika [...] za numerem rejestracyjnym [...] na nazwisko A. K. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zarejestrował samochód marki WAZ Łada 1300 nr nadwozia [...], nr silnika [...] za numerem rejestracyjnym [...]na nazwisko M. K. Po wznowieniu postępowania decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. uchylił własną decyzję z dnia [...] o zarejestrowaniu samochodu marki WAZ Łada 1300 nr nadwozia [...] nr silnika [...] za numerem rejestracyjnym [...] na nazwisko M. K., odmówił zarejestrowania tego pojazdu i zobowiązał M. K. do zwrotu tablic rejestracyjnych nr [...] Od wymienionej decyzji odwołanie złożył M. K. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył M. K. Wyrokiem z dnia 9 października 2003r. w sprawie II S.A./Łd 158/01 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia[...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. K. W dniu 12 lutego 2004r. M. K. złożył wniosek o uzupełnienie na podstawie art.111 § 1 kpa decyzji z dnia [...] nr [...]. We wniosku żądał stwierdzenia nieważności wszystkich decyzji dotyczących rejestracji samochodu WAZ Łada i przyznania mu odszkodowania na podstawie art.160 § 4 kpa. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art.111 § 1 kpa i art.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych/Dz.U. nr 79 z 2001r. poz.856 z późn. zm./ odmówiło uzupełnienia własnej decyzji z dnia [...] nr[...]. W dniu 12 marca 2004r. M. K. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu w terminie następujących spraw: stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji administracyjnych, odpowiedzi co do sprostowania pouczenia decyzji z dnia [...] oraz zmiany decyzji z dnia [...] W dniu 14 kwietnia 2004r. M. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o wydaniu dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych dla samochodu marki WAZ Łada 1300 nr nadwozia [...], nr silnika [...]. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż w grudniu 2003r. do SKO w Ł. wpłynął jego wniosek z dnia 25 grudnia 2001r. o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących rejestracji samochodu marki WAZ Łada oraz przyznanie mu odszkodowania w związku z zakupem tego samochodu. Wniosek te nie został załatwiony w wymaganym terminie. Na rozprawie w dniu 7 października 2004r. skarżący podniósł, iż w skardze błędnie podał, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji samochodu i o przyznanie odszkodowania złożył 25 stycznia 2001r. Faktycznie taki wniosek złożył w odwołaniu od decyzji Prezydenta Ł. z dnia 12 listopada 1998r. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art.65 § 1 kpa i art.1 ust.1a i art.2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych/Dz.U. nr 79 z 2001r. poz.856 z późn. zm./ przekazało sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] na nazwisko J. W. do rozpatrzenia według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art.157 § 2 w związku z art.28 kpa i art.1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych/Dz.U. nr 79 z 2000r. poz.856 z późn. zm./ odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o zarejestrowaniu samochodu marki WAZ Łada 1300 nr nadwozia [...] nr silnika [...] za numerem [...] na nazwisko A. K. z uwagi na brak przymiotu strony M. K. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu podniesiono, iż w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 12 lutego 2004r. o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji samochodu wydane zostało postanowienie z dnia [...] nr [...] oraz dwie decyzje z dnia [...] nr [...] i nr[...]. Odnośnie żądania o przyznanie odszkodowania to w decyzji SKO z [...] nr [...] poinformowano M. K., iż zgodnie z treścią art.153 kpa roszczenia o odszkodowanie dochodzone są na zasadach określonych w przepisach kodeksu cywilnego w postępowaniu przed sądem powszechnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art.3 § 2 pkt.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270 z późn. zm./ kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i postanowienia. W myśl zaś art.3 § 2 pkt.8 wymienionej ustawy sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt.1-4. Należy zaznaczyć, iż bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo lecz tego nie czyni. Dotyczy to zatem sytuacji gdy przepis prawa przewiduje działanie organu zaś organ jest w zwłoce gdyż w wymaganym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadzi postępowanie i nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie I SAB 90/98 z dnia 5 lutego 1999r./Lex nr 48016/ oraz postanowieniu w sprawie IV SAB 166/97 z dnia 2 czerwca 1998r./Lex nr 43260/. Jak wynika z treści skargi dotyczy ona bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w dwóch sprawach a mianowicie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu samochodu marki WAZ Łada 1300 nr nadwozia [...] i nr silnika [...] oraz w sprawie przyznania skarżącemu odszkodowania. Jeżeli chodzi o bezczynność w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu to skarżący podniósł, iż żądanie takie zawarł w odwołaniu od decyzji z [...] , które zostało przez niego złożone w dniu 10 listopada 2000r. Z treści tego odwołania wynika faktycznie, iż wnosi on o stwierdzenie nieważności decyzji i przyznanie mu odszkodowania. W aktach sprawy znajduje się również pismo M. K. z dnia 12 lutego 2004r. skierowane do SKO w Ł. Pismo to dotyczy decyzji z[...]. i zawiera wniosek o uzupełnienie decyzji co do rozstrzygnięcia sprawy. W piśmie tym skarżący wnosi także o stwierdzenie nieważności wszystkich decyzji dotyczących rejestracji spornego pojazdu oraz o przyznanie mu odszkodowania. Należało zatem przyjąć, iż w odwołaniu z 10 listopada 2000r. oraz w piśmie z dnia 12 lutego 2004r. M. K. zgłosił rzeczywiście żądanie stwierdzenia nieważności decyzji. W pismach tych nie zostały dokładnie sprecyzowane decyzje co do których miała zostać stwierdzona nieważność. Skoro jednak skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności wszystkich decyzji o rejestracji spornego pojazdu to oznacza, iż wniosek dotyczył decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] o zarejestrowaniu samochodu na J. W., decyzji Prezydenta Ł. z [...] o rejestracji pojazdu na A. K. i decyzji Prezydenta Ł. z [...] o zarejestrowaniu samochodu na M. K.. Wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności wymienionych decyzji winien zostać rozpoznany w terminie określonym w art.35 § 3 kpa. Do dnia wniesienia skargi tzn. do 14 kwietnia 2004r. wniosek ten nie został jednak rozpatrzony. Rozpoznano go jednak po tym dniu a mianowicie 19 kwietnia 2004r. i 5 maja 2004r. Postanowieniem nr [...] z [...] sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] została przekazana do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. Decyzją nr [...] z [..] odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z[...] . zaś decyzją nr [...] umorzono postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] We wszystkich wymienionych sprawach skarżący złożył wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy zaś organ administracji utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcia, na które M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skoro zatem po wniesieniu skargi do sądu organ administracji rozpoznał wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o zarejestrowaniu spornego pojazdu to postępowanie w tej części stało się bezprzedmiotowe. Bezcelowe jest bowiem postępowanie zmierzające do zobowiązania organu do wydania, w określonym terminie, aktu jeżeli akt taki został już wydany. Należy zaznaczyć, iż przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie nie jest ocena prawidłowości decyzji z [...] i [...] oraz postanowienia z [...] lecz fakt bezczynności organu administracji. Ocena legalności wymienionych rozstrzygnięć będzie przedmiotem postępowania w sprawach w których M. K. złożył skargę do sądu. Mając to na uwadze, na podstawie art.161 § 1 pkt.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd umorzył postępowanie w przedmiocie skargi na bezczynność SKO w Ł. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu samochodu. Odnośnie skargi na bezczynność w sprawie o przyznanie skarżącemu odszkodowania to M. K. wywodzi swoje żądanie z treści art.160 kpa. Z treści tego przepisu wynika, iż odszkodowanie przysługuje tylko wówczas gdy wyrządzona została szkoda wskutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art.156 § 1 kpa albo stwierdzenia jej nieważności. Oznacza to, iż przesłanką powstania takiego roszczenia jest stwierdzenie, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art.156 § 1 kpa bądź stwierdzenie jej nieważności przy czym właściwym do orzekania jest tutaj organ, który dokonał takiego stwierdzenia. Skoro skarżący złożył wniosek o przyznanie mu odszkodowania to obowiązkiem organu administracji było jego rozpoznanie. Do chwili obecnej SKO w Ł. nie rozpatrzyło jednak tego wniosku. Należy zaznaczyć, iż dopuszczalna jest skarga na bezczynność w sprawie o przyznanie odszkodowanie na podstawie art. 160 kpa. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 1999r. w sprawie IV SAB 185/98/Lex nr 48745/. Organ administracji nie rozpoznał jednak żądania skarżącego i nie może tego konwalidować okoliczność podniesiona w odpowiedzi na skargę, iż w uzasadnieniu decyzji [...] pouczono skarżącego o możliwościach dochodzenia odszkodowania w oparciu o treść przepisu art.153 kpa. W piśmie z dnia 12 lutego 2004r. M. K. wnosił o przyznanie mu odszkodowania na podstawie art.160 kpa a nie w oparciu o treść przepisu art.153 kpa. Organ administracji był więc zobowiązany rozpoznać to żądanie lecz tego nie uczynił. M. K. wnosząc skargę na bezczynność w sprawie o odszkodowanie nie wyczerpał jednak trybu postępowania określonego w art.52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Zgodnie z treścią art.52 § 1 wymienionej ustawy skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W myśl zaś art.52 § 4 cytowanej ustawy w przypadku innych aktów jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. a więc nie przysługuje tutaj zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia lecz należy wezwać ten organ do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący takiego wezwania, odnośnie sprawy o odszkodowanie, nie złożył. We wniosku z 12 marca 2004r. wezwał on wprawdzie SKO do usunięcia naruszenia prawa lecz dotyczyło ono jedynie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu. W wezwaniu tym nie ma mowy o sprawie o odszkodowanie. Oznacza to, iż M. K. nie składał wezwania do usunięcia naruszenia prawa w przedmiocie bezczynności organu w sprawie o przyznanie mu odszkodowania. Skarżący złożył więc skargę do sądu na bezczynność organu w tym zakresie bez wyczerpania trybu określonego w art.52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Wniesienie skargi do sądu bez wyczerpania tego trybu jest niedopuszczalne. Mając to na uwadze, na podstawie art.58 § 1 pkt.6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd odrzucił skargę na bezczynność SKO w Ł. w sprawie o przyznanie odszkodowania.