III SAB/Łd 5/07

Dnia 5 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. N. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 2 kwietnia 1997 roku w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Łd 63/96 w przedmiocie ze skargi J. N. na bezczynność i niewłaściwe działanie różnych organów i osób postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. 5 4 W dniu [...] roku J.N. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 stycznia 2009 roku odrzucającego skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 2 kwietnia 1997 roku w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 63/96. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał m.in. na dotychczas poniesione koszty postępowania w tej sprawie, wyliczając je na ponad 2.000 zł. Podniósł w związku z tym, że nie jest już w stanie finansować dalszego toku postępowania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną E. N. i synem J. N.([..] lat). Skarżący jest właścicielem dwóch mieszkań o powierzchni odpowiednio 75 m2 i 30 m2. Zarówno skarżący jak i jego żona oraz syn osiągają stałe dochody z tytułu umów o pracę. Skarżący w wysokości ok. 3.000 zł, jego żona również w wysokości ok. 3.000 zł oraz syn także w wysokości ok. 3.000 zł. Daje to łączny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego w wysokości ok. 9.000 zł miesięcznie, czyli ok. 3.000 zł na jednego członka rodziny. Skarżący podał również, że dysponuje oszczędnościami pieniężnymi w wysokości 30.000 zł, zgromadzonymi na terminowej lokacie bankowej. Postanowieniem z dnia 13 marca 2009 roku referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie z dnia 9 kwietnia 2009 roku skarżący wskazał, że ponosi duże koszty postępowania, m.in. funduje nagrody pieniężne dla uczestników programów oraz konkursów uniwersyteckich. Skarżący podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny blokuje skargę z dnia 16 lutego 1997 roku wskazującą na bezprawie Prezydenta Miasta Ł. i organów administracji. Podniósł argumenty skierowane przeciwko temu postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Analiza przedstawionych przez skarżącego informacji, zawartych w składanym urzędowym formularzu, daje podstawy do twierdzenia, iż wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący wraz ze swoją rodziną - żoną i synem osiąga łącznie stały miesięczny dochód w wysokości około 9 000 złotych. Dodatkowo podkreślić należy, że na rachunku bankowym skarżącego znajdują się znaczne środki finansowe w wysokości 30 000 złotych. W konsekwencji uznać należy, że skarżący posiada środki majątkowe w kwocie znacznie przewyższającej wysokość nawet potencjalnych kosztów sądowych, a zatem przeznaczenie ich na tenże cel, nie będzie stanowić uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Bez znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia pozostają również argumenty zawarte w sprzeciwie. Okoliczność, że skarżący finansuje udział w konkursach i programach uniwersyteckich nie może mieć znaczenia dla oceny zasadności znaczenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy aktualna sytuacja finansowa skarżącego, jak wyżej wykazano, nie pozwala na uznanie, że spełnione zostały przesłanki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Na zmianę powyższego stanowiska nie wpływa również argumentacja skierowana do postępowania o wznowienie, bowiem w tym incydentalnym postępowaniu nie może być oceniana. Jak już wyżej zaznaczono prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów jakichkolwiek kosztów postępowania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby nawet niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu. D.T. ----------------------- 3 2