III SAB/Łd 5/07
PostanowienieWSA w Łodzi2010-08-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania jest uzasadniony, jeśli opiera się na ogólnych zarzutach o naruszenie zasad postępowania, a nie na konkretnych okolicznościach wskazujących na brak bezstronności?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania nie może być uwzględniony, jeśli opiera się jedynie na gołosłownych twierdzeniach i subiektywnym przekonaniu strony o naruszeniu zasad postępowania. Ustawowe przesłanki wyłączenia sędziego (art. 18 PPSA) mają charakter zamknięty i nie podlegają rozszerzającej interpretacji. Natomiast przesłanki wyłączenia na wniosek (art. 19 PPSA) wymagają uprawdopodobnienia istnienia okoliczności, które obiektywnie mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Brak wskazania takich konkretnych okoliczności we wniosku skutkuje jego oddaleniem.Stan faktyczny
Strona J. N. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego NSA J. N. od orzekania w sprawie o sygn. akt III SAB/Łd 5/07. Skarżący zarzucił sędziemu naruszenie zasad postępowania, takie jak orzekanie ze zdekompletowanych akt, manipulowanie datami dokumentów oraz złe pouczanie strony. W ocenie skarżącego sędzia pominął stawiane zarzuty naruszenia prawa przez innych sędziów NSA w poprzedniej sprawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 sierpnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o wyłączenie sędziego NSA J. N. od orzekania w sprawie o sygn. akt III SAB/Łd 5/07 postanawia: oddalić wniosek. D.T.
J. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 2 kwietnia 1997 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 63/96.
W dniu 22 marca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynął wniosek J. N. o wyłączenie sędziego NSA J.N. od orzekania w sprawie o sygn. akt III SAB/Łd 5/07 z uwagi na fakt, iż w ocenie skarżącego Sędzia "wielokrotnie obraził zasady postępowania przed NSA: orzekał ze zdekompletowanych w Sądzie akt, ominął manipulowanie przez Sąd datami dokumentów, ominął złe pouczania mnie (dot. czynności procesowych) przez wyłączonych z mocy ustawy sędziów NSA (...)". W ocenie skarżącego Sędzia ominął stawiane przez J. N. zarzuty naruszenia prawa przez sędziów NSA orzekających w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 63/96.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki,
2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia,
3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli,
4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron,
5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą,
6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator,
6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym
wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 cyt. ustawy).
Powyższe oznacza, iż wyłączenie sędziego może być uzasadnione dwiema grupami przyczyn:
1) przesłankami skutkującymi wyłączeniem sędziego z mocy ustawy oraz
2) przesłankami uzasadniającymi wyłączenie sędziego na wniosek.
Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały wymienione w sposób enumeratywny, stanowią zamknięty katalog i nie można ich interpretować w sposób rozszerzający. Opierają się one na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że - niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie - czynią prawdopodobnym przypuszczenie, iż rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymaganiom bezstronności.
Z kolei przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony lub na żądanie tego sędziego, którego dotyczą, nie są wymienione w ustawie w sposób wyczerpujący. Wobec powyższego zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób przeprowadzenia postępowania oraz na treść podejmowanego rozstrzygnięcia przez sędziego. Mogą to być więc okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest np. stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Z kolei art. 20 p.p.s.a. wskazuje na wymagania formalne wniosku o wyłączenie sędziego. Zgodnie z brzmieniem tego artykułu strona zgłasza wniosek na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy. Wniosek ten powinien zawierać obok ogólnych warunków, którym powinno odpowiadać każde pismo strony, powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyny uzasadniającej wyłączenie sędziego. Nie ulega więc wątpliwości, że wnioskodawca składając ów wniosek powinien wskazać fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy.
Odnosząc powyższe uwagi do wniosku skarżącego, podnieść należy, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa nie może on odnieść skutku. We wniosku tym skarżący nie wskazał jakiejkolwiek faktycznie istniejącej przyczyny uzasadniającej wyłączenie wskazanego w nim Sędziego. Podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne przekonanie skarżącego, że sędzia wielokrotnie obraził zasady postępowania. Zauważyć należy, że wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywołać mogą wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn, zdaniem Sądu, brak jest w tej sprawie.
Natomiast z oświadczenia złożonego przez sędziego NSA J. N. wynika, iż nie łączą go ze skarżącym stosunki, o których mowa w przepisach art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego należy uznać za nieuzasadniony.
Wobec powyższego na podstawie art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 18 § 1 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
D.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło