III SAB/Łd 5/09

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P.-B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie wystawienia dowodu osobistego postanawia odmówić przyznania skarżącemu J. P.-B. prawa pomocy R.A. III SAB/Łd 5/09 Uzasadnienie Pismem z dnia 13 listopada 2008 r. J. P.-B. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie wystawienia dowodu osobistego. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi strona, pismem z dnia 24 marca 2009 r., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżący nie dopełnił tego wymogu, w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wezwał skarżącego do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu "PPF" – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że prowadzi gospodarstwo rolne o niskiej dochodowości, wskazał także na swoje problemy związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Osiąga dochody z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego, które wyliczył na kwotę ok. 200 zł miesięcznie oraz dochody doraźne w wysokości 100 zł miesięcznie, nie sprecyzował jednak ich źródła. Daje to łącznie miesięczne dochody w wysokości ok. 300 zł. Zgodnie z oświadczeniem, skarżący jest właścicielem "kiosku mieszkalnego" o powierzchni 13 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 0,14 ha. Ponadto wnioskodawca wyjaśnił, że posiada zgromadzone oszczędności w wysokości 27.000 zł, które jak zaznaczył stanowią "wkład mieszkaniowy za zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych". W związku z wątpliwościami dotyczącymi posiadanych przez skarżącego oszczędności – jak bowiem wynika z wcześniej przedkładanych przez skarżącego formularzy "PPF" określał on swoje oszczędności na kwotę 17.000 zł, gdy tymczasem w obecnym formularzu wykazał kwotę oszczędności w wysokości 27.000 zł – wezwano skarżącego do złożenia zaświadczenia z banku zawierającego informację o posiadanej lokacie terminowej wraz z wyciągami z tego rachunku za okres od 1 stycznia 2008 do 30 kwietnia 2009 r. oraz ewentualnie zaświadczenia o innych posiadanych lokatach, rachunkach bankowych wraz z wyciągami z tych rachunków za okres ostatnich sześciu miesięcy. W odpowiedzi na powyższe skarżący wyjaśnił, że nie może przekazać żądanych wyciągów, ponieważ takowych nie przesyła mu bank, co wynika z faktu, iż lokata w wysokości 17.000 zł została przekazana na subkonto do którego nie sporządza się wyciągów. Wyjaśniając różnice w zgromadzonych oszczędnościach na które wskazano w wezwaniu wyjaśnił, że "różnica pomiędzy kwotami nie jest pierwszym przypadkiem, gdyż w 2008 r. wpłacona została kolejna kwota 10.000 zł i razem jest 27.000 zł". Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżący posiada, zdeponowane na rachunku bankowym, środki finansowe – zgodnie z jego oświadczeniem – w wysokości 27.000 zł. Niewątpliwie należy wziąć pod uwagę wyjaśnienia strony z tym związane, zgodnie z którymi przedmiotowe środki majątkowe gromadzone są na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych skarżącego. Trzeba jednakże mieć również na uwadze fakt, iż – co wynika z kolejnych składanych formularzy i wyjaśnień strony złożonych w związku z zapytaniem referendarza sądowego – gromadzone środki majątkowe skarżącego zwiększyły się w ciągu ostatniego roku o 10.000 zł. W formularzu złożonym do sprawy o sygn. akt III SO/Łd 3/08 w dniu 29 lutego 2008 r. skarżący wykazał posiadanie oszczędności w kwocie 17.000 zł, w obecnie składanym oświadczeniu o stanie majątku podał wysokość zgromadzonych środków na kwotę 27.000 zł. Wyjaśniając różnice w zgromadzonych oszczędnościach na które wskazał referendarz skarżący wyjaśnił, że "różnica pomiędzy kwotami nie jest pierwszym przypadkiem, gdyż w 2008 r. wpłacona została kolejna kwota 10.000 zł i razem jest 27.000 zł". Z powyższego ustalenia wynika, że skarżący w ciągu ostatniego roku zgromadził dodatkowe oszczędności w kwocie co najmniej 10.000 zł. Nie jest przy tym możliwe precyzyjne określenie wysokości zgromadzonych środków finansowych, albowiem skarżący nie przekazał żądanych przez sąd wyciągów z rachunku lokaty terminowej, o której mowa powyżej, nie przekazał także wyciągów z posiadanych ewentualnie innych rachunków bankowych, nie wyjaśniając, czy takimi lokatami dysponuje. Niemniej jednak już sam fakt, potwierdzony przez skarżącego, zgromadzenia w ciągu ostatniego roku 10.000 zł oszczędności może poddawać w wątpliwość twierdzenia skarżącego o braku faktycznych możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Powyższe w wątpliwość poddaje także oświadczenia samego skarżącego o wysokości uzyskiwanych dochodów, które określił na ok. 300 zł miesięcznie. Za niewiarygodne uznać należy, że skarżący prowadząc gospodarstwo domowe i ponosząc bieżące koszty utrzymania, przy osiąganych dochodach, był w stanie zgromadzić w przeciągu roku oszczędności w kwocie 10.000 zł. Z powyższego wynika, że skarżący, chociażby w ostatnim roku, uzyskiwał dodatkowe dochody, których nie wykazał w składanych oświadczeniach majątkowych. Przedmiotowe okoliczności – w szczególności dotyczące zgromadzonych środków majątkowych, wątpliwości co do faktycznie uzyskiwanych dochodów przez skarżącego, w zestawieniu z wysokością kosztów sądowych, do których poniesienia zobligowany jest na tym etapie postępowania skarżący pozwalają na przyjęcie, że poniesienie tych kosztów nie doprowadzi do uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego. Skarżący dysponując zgromadzonymi oszczędnościami jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Nie może być przy tym argumentem decydującym o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy sam fakt, iż – jak wyjaśnił skarżący – wskazane oszczędności zamierza on przeznaczyć na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych. W tym zakresie, wobec ustalenia nowych okoliczności faktycznych – dotyczących przyrostu w ciągu ostatniego roku oszczędności i wątpliwości co do faktycznie osiąganych dochodów należało odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Przypomnieć należy w tym miejscu, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności stwierdzić należało, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący i wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a ich uiszczenie spowoduje uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.