III SAB/Łd 5/25
PostanowienieWSA w Łodzi2025-06-12
Skład orzekający: Joanna Wyporska-Frankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej może zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez wcześniejszego wniesienia ponaglenia do właściwego organu?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega odrzuceniu, jeżeli strona skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia, w tym nie wniosła ponaglenia do właściwego organu. Wniesienie ponaglenia jest warunkiem formalnym dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie niezałatwienia sprawy administracyjnej, domagając się udostępnienia dokumentacji i wyjaśnień. Organ wniósł o odrzucenie skargi z powodu braku ponaglenia. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wykazanie złożenia ponaglenia. Skarżąca przedstawiła pismo z żądaniem udostępnienia dokumentacji, które sąd uznał za niewystarczające do uznania go za ponaglenie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.L. na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie niezałatwienia sprawy administracyjnej postanawia: odrzucić skargę.
K. L. (dalej: skarżąca, strona skarżąca lub strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia polegającą na niezałatwieniu sprawy administracyjnej zainicjowanej pismem strony skarżącej z 29 grudnia 2024 r., w którym zażądała udostępnienia dokumentacji postępowania, wskazania podstawy prawnej roszczenia, przedstawienia dowodu skutecznego doręczenia jakiejkolwiek decyzji oraz wyjaśnienia, czy sprawa została skierowana do egzekucji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak uprzedniego wniesienia ponaglenia, w przypadku zaś merytorycznego rozpoznania skargi o jej oddalenie w całości.
Zarządzeniem z 25 marca 2025 r. (wykonanym 1 kwietnia 2025 r.) wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu nr KO.4180.90.24 z 27 września 2024 r., przez wskazanie, iż wyczerpała środek zaskarżenia na bezczynność przez złożenie ponaglenia do właściwego organu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na wezwanie, skarżąca w piśmie z 9 kwietnia 2025 r. wskazała, że w sprawie decyzji z 27 września 2024 r. złożyła ponaglenie
do właściwego organu, informując jednocześnie, że 24 lutego 2025 r. wysłała
do Narodowego Funduszu Zdrowia pismo w którym zażądała udostępnienia dokumentacji postępowania administracyjnego, w tym kopii decyzji administracyjnej oraz wyjaśnienia braku odpowiedzi na wcześniejsze pismo strony z 29 grudnia
2024 r.
Kolejnym zarządzeniem z 29 kwietnia 2025 r. ponownie wezwano stronę skarżącą na prawidłowy adres, do usunięcia w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) braków formalnych skargi na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia przez wykazanie (w postaci przedłożenia kopii ponaglenia wraz z dowodem jego złożenia w organie), iż wyczerpała środek zaskarżenia na bezczynność, przez złożenie ponaglenia do właściwego organu (art. 37 § 1 i § 3 pkt 2 k.p.a.). Odpis zarządzenia doręczono skarżącej 2 maja 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej zwanej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu.
Zgodnie z art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
W przypadku przewlekłości czy bezczynności organu w sprawie administracyjnej, strona, przed wniesieniem skargi obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 k.p.a., który aktualnie w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
W § 3 tego artykułu przewidziano, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
Tym samym, skargę do sądu administracyjnego, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać wyczerpanie odpowiednich środków zaskarżenia. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15).
Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej.
Jak wynika z akt administracyjnych, strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała służących jej środków zaskarżenia w zakresie skargi na bezczynność organu, gdyż przed złożeniem skargi do sądu nie wniosła do właściwego organu ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem sądu za takie ponaglenie nie można uznać pisma strony z 24 lutego 2025 r. Pismo to, ani w tytule, ani w treści nie zawierało stanowiska wskazującego, że skarżąca w trybie art. 37 § 1 k.p.a. zwalcza opieszałość organu w załatwieniu jej sprawy. Skarżąca domagała się w nim jedynie wydania jej kopii decyzji administracyjnej, na podstawie której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne wraz z dowodem jej doręczenia stronie, a także informacji czy decyzja ta zawiera rygor natychmiastowej wykonalności, czy sprawa była przedmiotem postępowania sądowego, a jeśli tak, to o wskazanie sygnatury akt sądowych i podstawy prawnej skierowania sprawy do sądu cywilnego, kopii wszelkiej korespondencji prowadzonej w sprawie skarżącej przez NFZ, a także potwierdzenia wysłania/doręczenia wszelkiej korespondencji, decyzji w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu pisma strona wskazując na konieczność działania organu bez zbędnej zwłoki, co wynika z art. 35 § 3 k.p.a. uprzedziła jedynie organ, iż w przypadku niewypełnienia powyższych żądań lub dalszego uchylenia się od przekazania dokumentacji, skarżąca podejmie zdecydowane kroki prawne i skieruje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się stwierdzenia przewlekłości postępowania. Treść opisanego wyżej pisma z 24 lutego 2025 r. wskazuje, że intencją strony i wyłącznym celem jego złożenia było wyrażenie prośby
o przyspieszenie postępowania i jak najszybsze przekazanie stronie żądanej dokumentacji. Okoliczność, że tożsamy cel przyświeca także ponagleniu, nie jest wystarczającym argumentem, by z tego tylko powodu zakwalifikować jako ponaglenie wskazanego powyżej pisma strony skarżącej. Tym samym w ocenie sądu strona w piśmie tym wyraziła jedynie zamiar wniesienia ponaglenia, w przypadku nieuwzględnienia jej wniosku o przyspieszenie rozpoznania sprawy.
W związku z powyższym sąd uznał, że wniesienie skargi na bezczynność organu było niedopuszczalne, a skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na brak poprzedzenia jej ponagleniem.
W tym stanie rzeczy skarga na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Zgodnie z brzmieniem art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Niniejsze orzeczenie sądu nie pozbawia skarżącej prawa do kwestionowania bezczynności organu. Ponaglenie może zostać wniesione w każdym czasie. Może to uczynić strona skarżąca także po otrzymaniu niniejszego postanowienia o odrzuceniu skargi.
Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło