III SAB/Łd 50/26

Dnia 21 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie opłaty dodatkowej nałożonej za brak opłaty za postój pojazdu postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz M. M. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 19 marca 2026 r., pod pozycją 1217. ec M. M. (zwany dalej skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo przewodnie z 19 marca 2026 r. wraz z załączoną do niego skargą z 10 marca 2026 r. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie opłaty dodatkowej nałożonej za brak opłaty za postój pojazdu. W treści skargi skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy (umorzenia lub wydania aktu umożliwiającego zaskarżenie) w terminie 14 dni; stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 5000 złotych; zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania (zwrot wpisu 100 złotych). Uzasadniając skargę, skarżący wyjaśnił, że sprawa trwa od kwietnia 2025 r., organ (tj. Zarząd Dróg i Transportu w Łodzi) świadomie unika merytorycznego rozstrzygnięcia, mimo dowodów na brak oznakowania poziomego na ul. [...] w Ł.. 18 marca 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wydało postanowienie (sygn. SKO.4104.37.2026), w którym mimo stwierdzenia niezasadności ponaglenia z przyczyn formalnych, wskazało, iż "wierzyciel powinien podejmować czynności niezwłocznie". Organ od blisko roku utrzymuje skarżącego w tzw. "areszcie proceduralnym", tj. odmawia merytorycznego dialogu, a jednocześnie nie wszczyna egzekucji, którą sam wskazał jako jedyną drogę odwoławczą. Takie działanie jest celowym blokowaniem konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP) i rażąco narusza zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Wysokość wnioskowanej sumy pieniężnej (5000 złotych) jest uzasadniona wyjątkowo lekceważącym stosunkiem organu do strony oraz rażącym charakterem przewlekłości. Organ od blisko roku utrzymuje skarżącego w tzw. "areszcie proceduralnym", tj. odmawia merytorycznego dialogu, a jednocześnie świadomie nie wszczyna egzekucji, którą sam wskazał jako jedyną drogę odwoławczą. Takie działanie organu uniemożliwiło skarżącemu sądową kontrolę sprawy i naraziło na długotrwały stres oraz konieczność walki z barierami biurokratycznymi. Skarżący zadeklarował, iż cała zasądzona kwota zostanie przekazana na wybrany cel charytatywny (zbiórka na portalu Siepomaga.pl), co potwierdza, że roszczenie to nie służy wzbogaceniu strony, lecz pełni funkcję represyjną i prewencyjną wobec niedopuszczalnych praktyk administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Łodzi – Zarząd Dróg i Transportu w Łodzi wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi w całości. Organ wyjaśnił, że 26 kwietnia 2025 r. z adresu elektronicznego [...] na adres elektroniczny Zarządu Dróg i Transportu skarżący wysłał wiadomość dotyczącą opłaty dodatkowej nr [...], w treści której m.in. zakwestionował obowiązek uiszczenia ww. opłaty. Z kolei 30 kwietnia 2025 r. z tego adresu wysłano wiadomość z zapytaniem o wpływ (odnotowanie) poprzedniej wiadomości. W odpowiedzi na powyższe wystąpienia, drogą poczty elektronicznej, przekazano wnoszącemu skan pisma z 6 maja 2025 r. znak ZDiT-IP.4023.4289.2025. W treści ww. pisma poinformowano wnoszącego o podstawach faktycznych i prawnych uiszczenia opłaty dodatkowej nr [...]. Jednocześnie wskazano wnoszącemu, że "Droga odwoławcza w postaci wniesienia zarzutu na prowadzone postępowanie, będzie przysługiwać w momencie wszczęcia egzekucji administracyjnej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.". Następnie w treści wiadomości elektronicznych z 7 maja 2025 r. i 19 maja 2025 r. wnoszący podtrzymał wcześniejsze stanowisko co do nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. W odpowiedzi wnoszącemu przesłano skan pisma z 23 maja 2025 r. znak ZDiTIP.4023.4289.2025, którym ponownie poinformowano, że "(...) droga odwoławcza w postaci wniesienia zarzutu na prowadzone postępowanie, będzie przysługiwać w momencie wszczęcia egzekucji administracyjnej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.". 26 lutego 2026 r. skarżący, powołując się art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., wniósł ponaglenie "na rażącą bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania", zarzucając organowi m.in. "Celowe blokowanie drogi odwoławczej" i "Bezprawne zaprzestanie korespondencji". Postanowieniem z 18 marca 2026 r. znak SKO.4104.37.2026, wydanym na podstawie m.in. art. 37 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 6 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdziło niezasadność ww. ponaglenia. W uzasadnieniu wyjaśniono, że niedopuszczalne jest ponaglenie na bezczynność lub przewlekłość wierzyciela polegające na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Rzeczone postanowienie funkcjonuje w obrocie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd w pierwszej kolejności bada, czy skarga jest dopuszczalna, w tym czy należy ona do jego właściwości. Stwierdzenie, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, obliguje sąd do odrzucenia skargi, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2 wyżej wskazanego przepisu kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a ponadto kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu, lecz brak ich podjęcia w określonej formie oraz w określonym terminie. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania, np. decyzji lub innego aktu administracyjnego albo podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, że organ administracyjny był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia czynności i mimo to nie podejmuje w terminie działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi lub odmawia ich podjęcia. Zaskarżenie bezczynności organu administracyjnego jest natomiast dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W razie stwierdzenia, że brak jest podstaw do realizacji żądania w jednej z form działania organów administracji określonych w 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. podlegających kontroli sądów administracyjnych, skarga na bezczynność kontroli takiej również nie może być poddana i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie został wystawiony dokument zobowiązujący skarżącego do uiszczenia opłaty dodatkowej o numerze [...] z uwagi na fakt niewniesienia obowiązującej opłaty za postój pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] na terenie drogi publicznej (ul. [...] w Ł.) na obszarze Strefy Płatnego Parkowania w Łodzi, na miejscu wyznaczonym znakiem pionowym D-18, zgodnie z przepisami § 8 Załącznika nr 3 – Regulamin Strefy Płatnego Parkowania Pojazdów Samochodowych na Drogach Publicznych w Łodzi – do Uchwały nr LX/1803/22 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 1 czerwca 2022 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Łodzi oraz opłat za parkowanie w tej strefie i sposobu ich pobierania (Łódzk. z 2022 r. poz. 3692; zm.: Łódzk. z 2022 r. poz. 7026 oraz z 2024 r. poz. 1100 i poz. 5606) w związku z art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 889), dalej: "u.d.p.". Następnie skarżący, odmawiając zapłacenia powyższej opłaty dodatkowej, 26 kwietnia 2025 r. z adresu elektronicznego [...] na adres elektroniczny Zarządu Dróg i Transportu wysłał wiadomość dotyczącą opłaty dodatkowej, w treści której m.in. zakwestionował obowiązek uiszczenia ww. opłaty. Podstawę prawną do wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej za postój w obszarze stref płatnego parkowania na drogach publicznych na terenie Łodzi stanowi art. 13f ust. 1 w zw. z art. 13f ust. 3 u.d.p. Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Jak stanowi art. 13b ust. 1 u.d.p., opłatę powyższą pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo, przy czym w myśl art. 13f ust. 1 u.d.p. za nieuiszczenie powyższych opłat pobiera się opłatę dodatkową. Jej wysokość oraz sposób pobierania określa rada gminy (art. 13f ust. 2 u.d.p.). Stosownie do Regulaminu Strefy Płatnego Parkowania Pojazdów Samochodowych na Drogach Publicznych w Łodzi (załącznik nr 3 do uchwały nr LX/1803/22 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 1 czerwca 2022 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Łodzi oraz opłat za parkowanie w tej strefie i sposobu ich pobierania (Łódzk. z 2022 r. poz. 3692; zm.: Łódzk. z 2022 r. poz. 7026 oraz z 2024 r. poz. 1100 i poz. 5606)), za parkowanie w Strefie bez uiszczonej opłaty za postój lub przekroczenie limitu czasu postoju wskazanego na bilecie parkingowym (lub w systemie płatności mobilnych) pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 200 zł (§ 8). Opłatę dodatkową, o której mowa w § 8, należy wnieść w terminie 14 dni od daty przeprowadzenia kontroli (§ 9 ust. 1). Za datę wniesienia opłaty dodatkowej uznaje się datę wpływu opłaty na rachunek bankowy jednostki upoważnionej (§ 9 ust. 2). Opłata dodatkowa podlega egzekucji w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (§ 9 ust. 3). Brak wezwania na przedniej szybie za wycieraczką pojazdu lub niedostarczenie przez operatora pocztowego raportu z kontroli, nie uchyla obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej (§ 9 ust. 4). Zauważyć trzeba, że żaden przepis nie przewiduje możliwości wniesienia skargi na stanowisko organu administracji o nieuwzględnieniu pisma skarżącego kwestionującego obowiązek uiszczenia ww. opłaty dodatkowej, czy o nierozpatrzeniu takiego pisma dotyczącego opłaty dodatkowej z tytułu niewniesienia opłaty za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie zapada w formie decyzji, postanowienia, czy innego aktu, który podlegałby kontroli na drodze postępowania sądowego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 1, 2, 3, 4 i 4a p.p.s.a. Mając zatem na uwadze treść art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., do sądu administracyjnego nie przysługuje skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postepowania w przedmiocie opłaty dodatkowej z tytułu niewniesienia opłaty za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania. Wskazać również należy, iż zawiadomienie stwierdzające nieuiszczenie opłaty dodatkowej i wskazujące sposób uregulowania tej należności w terminie 14 dni od dnia nieuiszczenia opłaty za postój (stanowiące w istocie pierwsze wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej) nie należy do żadnego z aktów lub czynności wymienionych w katalogu zawartym w art. 3 § 2 p.p.s.a., które podlegałoby kognicji sądu administracyjnego, w szczególności nie stanowi aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Obowiązek uiszczania zarówno opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat, wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują odrębnego postępowania, w wyniku którego organ dokonywałby wymiaru opłaty dodatkowej. W myśl art. 40d ust. 2 u.d.p., opłaty dodatkowe podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uznanie, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega ona przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzi do wniosku, że zawiadomienie, czy wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie może dotyczyć sytuacji, kiedy określone obowiązki wynikają wprost z przepisów prawa, a ich niewykonanie może prowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku. W tym wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, zaś ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 postanowień, wydanych w tym postępowaniu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 61). Możliwość obrony swych interesów przez zobowiązanego powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 527/19, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń sądów Administracyjnych, na stronie internetowej www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, skoro zawiadomienie zawierające wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu niewniesienia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania nie należy do żadnego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., a przepisy nie przewidują możliwości wniesienia skargi na rozpatrzenie pisma kwestionującego obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, niniejsza skarga podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę, wniesioną w sprawie, której przedmiot nie należy do właściwości sądu administracyjnego (punkt 1 sentencji postanowienia). Sąd orzekł o zwrocie kwoty 100 zł, uiszczonej tytułem wpisu od skargi, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt 2 sentencji postanowienia). ec