III SAB/Łd 63/07

Dnia 30 lipca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. - następcy prawnego M. K. na bezczynność Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. w przedmiocie wydanie zwolnienia na sprowadzenie rzeczy w ramach mienia przesiedlenia p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Pismem z dnia 24 października 1995 r. M. K. wystąpił do Głównego Urzędu Ceł w W. z wnioskiem o wydanie zezwolenia na sprowadzenie do Polski z Australii w ramach mienia przesiedlenia maszyn i środków transportu w postaci: ładowarki, podnośnika spalinowego, maszyny do produkcji rynien, samochodu osobowego Honda, trzech samochodów ciężarowych, samochodu dostawczego oraz mebli i sprzętu gospodarstwa domowego, na podstawie przepisów obowiązujących w dniu złożenia wniosku. Pismem z dnia 21 listopada 1995 r. Główny Urząd Ceł w W., na podstawie art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego, przekazał pismo M. K. w sprawie zwolnienia od opłat celnych mienia przesiedlenia według właściwości do Urzędu Celnego w Ł. Pismem z dnia 18 grudnia 1995 r. Naczelnik Działu Postępowań Celnych Urzędu Celnego w Ł. poinformował M. K., że z zapisu art. 3 ustawy o zmianie ustawy - Prawo celne z dnia 22 czerwca 1995 r. (Dz. U. Nr 87, poz. 434) wynika, że jeżeli postępowanie dotyczące rzeczy z listy mienia przesiedlenia nie zostało wszczęte do dnia 29 października 1995 r., to po tej dacie stosuje się nowe unormowania w tym zakresie. W dniu 4 stycznia 1996 r. M. K. wniósł do Naczelnego Administracyjnego w Warszawie skargę. W uzasadnieniu skargi podał, że wniosek do Głównego Urzędu Ceł złożył w dniu 24 października 1995 r., a więc przed zmianą przepisów i nie jest jego winą, że Główny Urząd Ceł nie wszczął postępowania w tej sprawie, a przekazał dokumenty do Ł. Urząd Celny w Ł. również nie wszczął postępowania w tej sprawie, udzielając jedynie informacji o nowych przepisach. Skarżący podniósł, że nie wie jak ma traktować to pismo czy jako decyzję odmowną, czy też jako informację, że Urząd Celny w Ł. nie będzie zajmował się jego sprawą. Wniósł o wszczęcie postępowania przez sąd i wydanie decyzji zgodnie z przepisami obowiązującymi do dnia 29 października 1995 r., ponieważ postępowanie urzędów celnych w W. i w Ł. narusza jego prawa oraz przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia 15 lutego 1996 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uznał się za niewłaściwy i sprawę przekazał do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi według właściwości miejscowej. Zarządzeniem Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 1996 r. skarga został wpisana do repertorium SAB, jako skarga dotycząca bezczynności Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. Skarżący wezwany został do usunięcia braków formalnych i fiskalnych skargi przez uiszczenie wpisu w kwocie 5 złotych oraz załączenie odpisu skargi wraz z załącznikami, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący uzupełnił braki skargi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. wnosił o jej oddalenie. Organ wskazał, że przedmiotem postępowania jest towar celny, wydanie decyzji dotyczącej dokonania odprawy celnej lub odmowy jej dokonania byłyby bezprzedmiotowe, bowiem w czasie składania podania nie było na polskim obszarze celnym rzeczy mienia należącego do M. K., zaś przepisy Prawa celnego nie przewidują instytucji przyrzeczenia dokonania odprawy celnej i zwolnienia od cła. Na rozprawie w dniu 24 września 1996 r. Sąd stwierdził, że wezwanie skierowane do skarżącego wróciło z adnotacją "adresat nie żyje". Postanowieniem z dnia 24 września 1996 r. Sąd zawiesił postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postanowieniem z dnia 12 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowił podjąć zawieszone postępowanie sądowe z udziałem następcy prawnego skarżącego - W. M. K. Odpis powyższego postanowienia wraz z pouczeniem o treści art. 299 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doręczony został W. K. za pośrednictwem poczty australijskiej w dniu 3 kwietnia 2008 r. W. K., w terminie wskazanym w pouczeniu Sądu z dnia 12 września 2007 r., nie wskazała pełnomocnika do doręczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153, poz. 1271 ze. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4. Dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej występuje zatem wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo innego aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. Stosownie do art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2 art. 52 cyt. ustawy). Zauważyć w tym miejscu należy, iż w dacie wniesienia skargi przez M. K. obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjny (Dz.U. z 1995 r., Nr 74, poz. 368 ze zm.). Zgodnie art. 34 ust. 1 tej ustawy skargę można było wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosił prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków odwoławczych należało rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługiwał żaden środek odwoławczy przewidziany w ustawie (ust. 2). Powyższe oznacza, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjęła rozwiązanie zawarte w art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Stosownie do treści art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne (Dz.U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zm.), obowiązującego w dniu wniesienia skargi przez M. K., w postępowaniu przed organami celnymi stosowało się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy ustawy nie stanowiły inaczej. Art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje możliwość wniesienia przez stronę postępowania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ administracji publicznej. Zażalenie to służy do organu administracji wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. Zażalenie, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a., jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (odpowiednik art. 34 ust. 1 ustawy o NSA), który skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na bezczynność sprowadza się więc do tego, iż skarżący obowiązany jest, przed wniesieniem skargi, do wyczerpania środka prawnego przewidzianego w art. 37 k.p.a., tzn. winien wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Stosownie do treści art. 17 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.), obowiązującego w dacie wniesienia skargi, organem wyższego stopnia w stosunku do innych organów administracji rządowej, państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych były odpowiednio organy nadrzędne i właściwi ministrowie. Zgodnie z art. 107 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne, centralnym organem administracji, w sprawach celnych był Prezes Głównego Urzędu Ceł nadzorowany przez Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą. Organem administracji państwowej w sprawach celnych był dyrektor urzędu centralnego (art. 107 ust. 2 tej ustawy). Zadania określone w art. 109 Prezes Głównego Urzędu Ceł realizował przy pomocy podległego Urzędu oraz za pośrednictwem dyrektorów urzędów celnych. W niniejszej sprawie skarżący złożył w dniu 4 stycznia 1996 r. skargę na bezczynność Dyrektora Urzędu Celnego w Ł., polegającą na niezałatwieniu sprawy w formie decyzji administracyjnej, lecz w formie pisma informującego z dnia 18 grudnia 1995 r. Skarżący nie wyczerpał jednak trybu z art. 37 k.p.a., bowiem nie wniósł zażalenia do organu wyższego stopnia, którym był Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. e.o.