III SAB/Łd 7/25

Dnia 21 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.S.- Ż. i K.Ż. na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi w przedmiocie wydania nowego aktu urodzenia postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 28 lutego 2025 r. L. S.-Ż. i K. Ż. zwrócili się do Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi o wydanie odpisu aktu urodzenia na nazwisko T. M.. Wnioskodawcy wskazali, że według ich wiedzy została dokonana zmiana danych dotyczących małoletniej, bez przeprowadzenia procedury przysposobienia. 3 marca 2025 r. L.S.-Ż. i K. Ż. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi w przedmiocie wniosku o wydanie nowego aktu urodzenia, który zastąpił pierwotny akt urodzenia córki skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że pismem z 7 marca 2025 r. wnioskodawcom udzielono informacji, że w rejestrze stanu cywilnego nie odnaleziono aktu urodzenia, który odpowiadałby danym wskazanym we wniosku. Zarządzeniem z 11 kwietnia 2025 r. wezwano skarżących, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, do złożenia dowodu wniesienia ponaglenia do właściwego organu (Art. 53 § 2b p.p.s.a.). Jednocześnie wezwano organ do wyjaśnienia, terminie 3 dni, czy w sprawie strona skarżąca wyczerpała tryb zaskarżenia przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność w sprawie niewydania nowego aktu urodzenia. W odpowiedzi na wezwanie organ, pismem z 18 kwietnia 2025 r., wskazał, że w niniejszej sprawie nie wpłynęło do organu ponaglenie skarżących. Wezwanie skierowane do skarżących pozostało natomiast bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i dlatego podlegała odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, sąd z urzędu bada jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. W myśl art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku przewlekłości czy bezczynności organu w sprawie administracyjnej strona, przed wniesieniem skargi, obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 k.p.a., który w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3). Tym samym, skargę do sądu administracyjnego, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać wyczerpanie odpowiednich środków zaskarżenia. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. Jak wynika z akt administracyjnych, strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała służących jej środków zaskarżenia, gdyż przed jej złożeniem do sądu nie wniosła do właściwego organu ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W związku z powyższym sąd uznał, że wniesienie skargi na bezczynność organu było niedopuszczalne i z tego powodu skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15, LEX nr 2167987). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. e.o.