III SAB/Łd 73/25
WyrokWSA w Łodzi2026-03-04
Skład orzekający: Anna Dębowska, Joanna Wyporska-Frankiewcz, Katarzyna Ceglarska-Piłat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca, a jeśli tak, czy naruszenie to miało charakter rażący?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca, naruszając przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące terminów załatwiania spraw. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, ponieważ decyzja została wydana przed datą wyroku. Sąd nie stwierdził jednak rażącego naruszenia prawa, uznając, że bezczynność nie miała cech ciężkiego naruszenia prawa, a decyzja została wydana niezwłocznie po wniesieniu skargi. W związku z tym oddalono wnioski o przyznanie sumy pieniężnej i wymierzenie grzywny.Stan faktyczny
P. Spółka z o.o. złożyła do Wojewody Łódzkiego wniosek o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca. Po upływie ustawowych terminów do załatwienia sprawy, spółka wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W trakcie postępowania sądowego Wojewoda wydał decyzję zezwalającą na pracę. Sąd uznał, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, ale nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody Łódzkiego do rozpatrzenia wniosku skarżącej; 2. stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej; 3. stwierdza, że bezczynność Wojewody Łódzkiego w rozpatrzeniu wniosku skarżącej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewcz, Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat (spr.), po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody Łódzkiego do rozpatrzenia wniosku skarżącej P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. z dnia 22 sierpnia 2025 roku; 2. stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej; 3. stwierdza, że bezczynność Wojewody Łódzkiego w rozpatrzeniu wniosku skarżącej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącej P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
22 sierpnia 2025 r. P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej: "strona", "wnioskodawca", "skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, za pośrednictwem portalu www.praca.gov.pl złożyła do Wojewody Łódzkiego wniosek o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej typu A dla obywatelki Kolumbii A. V. na stanowisko zbrojarz-betoniarz. Strona do wniosku załączyła elektroniczne skany: opłaty za złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę, oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi dotyczącego okoliczności, o których mowa w art. 88z ust. 5 pkt 1-6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy podpisanego zgodnie z KRS przez osobę upoważnioną do reprezentowania pracodawcy, paszportu cudzoziemca, upoważnienia do reprezentowania P. Sp. z o.o. przed Powiatowym Urzędem Pracy w Łodzi w sprawach dotyczących zatrudniania cudzoziemców na terytorium RP oraz zaświadczenia z 12 sierpnia 2025 r. o niezaleganiu w opłacaniu składek ZUS.
5 września 2025 r. strona dołączyła do wniosku elektroniczny skan promesy zatrudnienia podpisanej 20 sierpnia 2025 r. z podmiotem C. Sp. z o.o.
25 września 2025 r. strona dołączyła do wniosku elektroniczne skany: pełnomocnictwa do reprezentowania firmy przed Wojewodą Łódzkim, promesy zatrudnienia podpisanej 20 sierpnia 2025 r. z C. Sp. z o.o., informacji o ustanowieniu przez podmiot R. Sp. z o.o. pełnomocnika w sprawie oraz wydruku z KRS, zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości z 20 sierpnia 2025 r., opłaty za złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę, paszportu cudzoziemca oraz zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek ZUS z 12 sierpnia 2025 r. opieczętowane podpisem elektronicznym pełnomocnika.
1 października 2025 r. strona złożyła do akt sprawy opieczętowany podpisem elektronicznym pełnomocnika skan promesy zatrudnienia podpisanej 20 sierpnia 2025 r. z podmiotem C. Sp. z o.o.
3 października 2025 r. strona dołączyła elektroniczny skan oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi dotyczącego okoliczności, o których mowa w art. 88j ust. 1 pkt 3-7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy podpisanego przez osobę upoważnioną do reprezentowania pracodawcy zgodnie z KRS.
21 października 2025 r. P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego w sprawie rozpoznania ww. wniosku o udzielenie zezwolenia na pracę.
Skarżąca zarzuciła organowi administracji naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym i wniosła o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; przyznanie na swą rzecz na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Ponadto wniosła o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Strona podniosła, że wniosek o wydanie zezwolenia na pracę złożyła do organu 22 sierpnia 2025 r. i w tym dniu doszło do wszczęcia postępowania, bowiem wszczęcie postępowania następuje także w wyniku złożenia wniosku niekompletnego. W toku postępowania organ nie dopełnił obowiązku określonego w art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił strony o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Zaistniała więc bezczynność organu administracji publicznej, gdyż mimo istnienia ustawowego obowiązku – w ustawowym terminie – nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Wystąpiła także przewlekłość postępowania, gdyż podejmowane przez organ czynności procesowe miały charakter pozornych, nieistotnych dla załatwienia sprawy. Tym samym organ nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie w sposób zgodny z prawem.
Zdaniem skarżącej, zarówno stopień zaniedbań organu, naruszenie terminów przez organ, sposób zachowania strony, jak i okoliczności materialnoprawne przemawiają za uznaniem, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Przekroczenie ustawowego i maksymalnego zarazem terminu załatwienia sprawy przez organ jest znaczne i niezaprzeczalne, a przy tym pozbawione racjonalnego uzasadnienia, za które nie można uznać powtarzanych od 2014 r. twierdzeń organu o brakach kadrowych.
Odnosząc się do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej skarżąca podkreśliła, że sytuacja, w której strona czeka tak długo na rozstrzygnięcie organu nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Takie zachowanie organu w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej, a organ nie może ciągle powoływać się na kłopoty kadrowe i zmiany organizacyjne. Skarżąca wskazała również, że w wyniku bezczynności organu administracji ponosi realne straty w postaci braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej.
31 października 2025 r. organ wydał na rzecz podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi – P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. decyzję udzielającą zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej typ A nr [...] dla cudzoziemca A. V.. Przedmiotowa decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony 4 listopada 2025 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o umorzenie postępowania skargowego w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji oraz o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że rozpatruje sprawy zgodnie z kolejnością ich wpływu. Czas ich rozpoznawania nie jest wynikiem opieszałości czy złej woli pracowników Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi, a jedynie skutkiem prowadzenia tych spraw w sposób dokładny i rzetelny. Organ podkreślił, że weryfikacja wniosków o wydanie zezwolenia na pracę często wymaga podjęcia przez organ działań czasochłonnych oraz współpracy z innymi organami. Każda czynność podejmowana przez pracowników Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi jest celowa i ma doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia bez naruszenia przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie organ nie dopuścił się bezczynności ani tym bardziej nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa.
W ocenie Wojewody Łódzkiego bezzasadne jest również żądanie wymierzenia organowi grzywny, a skarżącemu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu żądania przyznania kwoty pieniężnej pełnomocnik organ zaznaczył, że nie działał na szkodę strony i rozstrzygnął sprawę na jej korzyść, wydając zezwolenie na pracę a z kolei skarżący w bardzo ogólnej argumentacji nie wskazał, jakie dokładnie strona poniosła straty w wyniku bezczynności organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 1 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Podstawę prawną rozpoznania wniosku skarżącej stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 214).
Wniesienie skargi w niniejszej sprawie nie wymagało zatem wcześniejszego złożenia ponaglenia zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. bowiem przepis szczególny, tj. art. 10a pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że w sprawach wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88a-88m nie stosuje się art. 37 k.p.a.
Ponieważ przepisy ww. ustawy nie określają terminu załatwienia sprawy w przedmiocie zezwolenia na pracę wydawanego na wniosek podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, należy odwołać się w tym zakresie do przepisów ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). W myśl art. 12 § 2 k.p.a. sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień powinny być załatwione niezwłocznie. Z kolei w oparciu o art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.); niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.); załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W oparciu o art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Zgodnie natomiast z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym prawem terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 86). Celem złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej. Bezczynność jest stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Przewlekłość postępowania to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) – występuje w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Powyższe oznacza, że bezczynność jest związana z naruszeniem terminów załatwienia sprawy, zarówno terminów określonych w ustawach, jak i wskazanych przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., natomiast przewlekłość obejmuje przypadki, w których formalnie nie dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy (np. w związku z zastosowaniem art. 36 § 1 k.p.a.), ale organ załatwia sprawę dłużej niż powinien w świetle zasady szybkości postępowania. Za takim rozumieniem bezczynności i przewlekłości opowiedział się NSA w uchwale z 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19 – opubl. w: CBOSA, stwierdzając że: "z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód". Nadto, w powołanej uchwale stwierdzono, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw pojęcia bezczynności i przewlekłości uzyskały "odmienny znaczeniowo sens".
Strona skarżąca złożyła wniosek 23 września 2025 r. Decyzję w przedmiocie tegoż wniosku organ wydał 28 listopada 2025 r., nie sposób zatem przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie organ niezwłocznie dokonał czynności zmierzającej do załatwienia wniosku strony skarżącej. W niniejszej sprawie, zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., wpływ wniosku skarżącej spowodował wszczęcie postępowania administracyjnego i nałożył na organ obowiązek jego weryfikacji i ustalenia, czy zawiera on wszystkie niezbędne dane, w szczególności takie, których obowiązek przedłożenia wynika z przepisów prawa (w tym przepisów ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej). Weryfikacja ta powinna nastąpić niezwłocznie tym bardziej, że wniosek ów nie zawierał braków i został pozytywnie załatwiony przez udzielenie zezwolenia na pracę – jednak dopiero po wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność do tutejszego sądu. Powyższe oznacza, że wniosek strony skarżącej nie został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie, nawet przy przyjęciu terminu dwumiesięcznego – tj. wydłużonego na podstawie art. 35 § 3 k.p.a. Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku strony o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca jest uzasadniona bowiem Wojewoda pozostawał bezczynny, naruszając przepisy art. 12, art. 35 § 1-3 oraz art. 36 k.p.a.
Niezasadne są podniesione w odpowiedzi na skargę argumenty organu dotyczące rozpatrywania wniosków zgodnie z kolejnością wpływu, konieczności podejmowania szeregu czasochłonnych czynności, które prowadzone są w sposób rzetelny i dokładny, bowiem organ zobowiązany jest bowiem do przestrzegania terminów załatwienia sprawy określonych przepisami prawa.
Ponieważ z uwagi na wydanie przez organ decyzji z 28 listopada 2025 r., w dacie wyrokowania przez Sąd brak było podstaw do zastosowania art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i zobowiązania organu do załatwienia wniosku strony skarżącej, w tym zakresie należało postępowanie umorzyć – co nastąpiło w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W punkcie 2 sentencji wyroku, Sąd orzekł, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), stwierdzając w punkcie 3 sentencji wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, którego nie można zaakceptować w demokratycznym państwie prawa i które wywołuje dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, gdyż przekroczenie to musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Biorąc pod uwagę powyższe oraz czasową skalę przekroczenia przez organ terminu załatwienia sprawy Sąd nie podziela twierdzeń organu, że w sprawie doszło do nadużycia prawa przez skarżącą, poprzez złożenie przez nią niekompletnego wniosku a następnie wniesienie skargi do Sądu po upływie ustawowego terminu do załatwienia sprawy. Bez znaczenia jest, że wniosek nie był kompletny i zawierał braki formalne bowiem organ zobowiązany jest do przestrzegania terminów załatwienia sprawy określonych przepisami prawa.
Stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Treść art. 149 § 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że sam fakt bezczynności nie stanowi obligatoryjnej przesłanki do przyznania na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej a jedynie możliwość. Określone w ww. przepisie fakultatywne działanie sądu – bez sprecyzowania przesłanek przyznania sumy pieniężnej – oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka lub nie zależy od oceny sądu, a przesądzające są konkretne, szczególne okoliczności faktyczne danej sprawy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przyznanie w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej powinno być zastrzeżone jedynie do istotnych uchybień zasadzie efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Przyznanie ww. sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 294/16). Jak wskazuje się, suma ta mimo częściowo kompensacyjnego charakteru, nie ma na celu naprawienia szkody. Odpowiedzialność za szkodę, przewidziana w art. 417(1) § 3 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U z 2024 r. poz. 1061 ze zm.), wyklucza traktowanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jako odszkodowania. Przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje także zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych. Otrzymana kwota ma zrekompensować negatywne przeżycia związane z niezałatwieniem sprawy w terminie, z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz niedogodności, jakich strona doznała na skutek bezczynności organu administracji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 maja 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 1224/19), nie stanowi jednak odszkodowania. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. W sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa przez organ a decyzja została wydana niezwłocznie po wniesieniu skargi. Jednocześnie strona skarżąca nie przedstawiła żadnej konkretnej argumentacji, przemawiającej za przyznaniem jej wnioskowanej sumy pieniężnej. Również sądowi orzekającemu ustawodawca pozostawił ocenę czy okoliczności sprawy wskazują na konieczność wymierzenia organowi grzywny. Mając na uwadze to, że bezczynność organu nie była rażąca, a organ załatwił już sprawę Sąd ocenił jako niezasadny także wniosek o wymierzenie organowi grzywny w tym zakresie oddalając skargę w powyższej części na podstawie art. 151 p.p.s.a. – w punkcie 4 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł, odpowiadającą wysokości uiszczonego wpisu sądowego (100 zł) oraz kosztów zastępstwa procesowego stosownie do stawki minimalnej w wysokości 480 zł wraz z opłatą za pełnomocnictwo (17 zł). Jednocześnie w ocenie Sądu brak było podstaw do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości – Sądowi znane jest bowiem z urzędu, że radca prawny D. K. występował i nadal występuje jako pełnomocnik cudzoziemców w kilkudziesięciu sprawach, które toczyły się bądź nadal się toczą w tutejszym sądzie. We wszystkich tych sprawach stany faktyczne są niemal tożsame a wszystkie skargi sporządzone przez pełnomocnika są są prawie identyczne. Brak jest podstaw do uznania, że skarga sporządzona przez niego w niniejszej sprawie wymagała dużego nakładu pracy ze strony pełnomocnika, a sprawa jest zawiła i czasochłonna. Poza sporządzeniem skargi pełnomocnik nie podjął w sprawie innych czynności.
Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło