III SAB/Łd 82/26

Dnia 23 lipca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Marszałka Województwa Łódzkiego w przedmiocie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B postanawia: odrzucić skargę III SAB/Łd 82/26 Uzasadnienie K. B. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Marszałka Województwa Łódzkiego (dalej: organ), polegającą na niewszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B, przeprowadzonego 13 maja 2026 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Ł.. W uzasadnieniu skargi skarżąca zakwestionowała prawidłowość przebiegu części praktycznej egzaminu. Wskazała, że okoliczności, na które powołał się egzaminator, nie uzasadniały przerwania egzaminu i ustalenia jego negatywnego wyniku. Podniosła, że złożyła skargę dotyczącą egzaminu, jednak organ uznał ją za niezasadną i pismem z 16 czerwca 2026 r. poinformował o braku podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu. W ocenie skarżącej organ, wobec stwierdzonych nieprawidłowości, miał obowiązek wszcząć takie postępowanie na podstawie art. 72 ust. 2 pkt 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2025 r. poz. 1226 ze zm.), dalej: ustawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest zbadać jej dopuszczalność. W przypadku skargi na bezczynność konieczne jest w szczególności ustalenie, czy na organie spoczywał wynikający z przepisów prawa obowiązek podjęcia działania w jednej z form objętych kontrolą sądu administracyjnego, a ściślej czy skarżącemu przysługiwało uprawnienie do domagania się od organu podjęcia tego działania. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 tej ustawy. Skarga na bezczynność jest zatem dopuszczalna wtedy, gdy organ pozostaje w zwłoce z wydaniem decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęciem czynności, do których wydania lub dokonania jest prawnie zobowiązany, a skarżącemu przysługuje prawo do żądania załatwienia jego sprawy. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie nie było bezpośrednio pismo organu z 16 czerwca 2026 r., lecz zarzucana organowi bezczynność polegająca na niewszczęciu z urzędu postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego. Dla oceny dopuszczalności takiej skargi rozstrzygające znaczenie ma zatem ustalenie, czy skarżącej przysługiwało prawo do żądania wszczęcia tego postępowania. Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych. W ramach tego nadzoru rozpatruje skargi dotyczące egzaminu (pkt 1) oraz unieważnia egzamin (pkt 4). Ustawodawca wyodrębnił zatem dwa różne instrumenty nadzoru: rozpatrzenie skargi dotyczącej egzaminu oraz postępowanie administracyjne w sprawie jego unieważnienia. Pierwszy z tych trybów został uregulowany w art. 68 ustawy. Stosownie do art. 68 ust. 1 skargę dotyczącą egzaminu państwowego wraz z jej uzasadnieniem składa się w terminie 14 dni od dnia, w którym był przeprowadzany egzamin, do marszałka województwa, za pośrednictwem dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Dyrektor ośrodka przekazuje skargę wraz z wyjaśnieniami i dokumentacją wskazaną w art. 68 ust. 2 ustawy. Odrębny tryb przewiduje art. 72 ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2 ustawy, albo jeżeli egzamin został przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. W myśl art. 72 ust. 2 ustawy marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy z urzędu albo na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawniony do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Interes prawny musi być interesem indywidualnym, konkretnym i aktualnym, znajdującym podstawę w przepisie prawa, z którego wynika określone uprawnienie podmiotu wnoszącego skargę. W przypadku skargi na bezczynność interes prawny musi wynikać z normy prawnej zobowiązującej organ do podjęcia wobec skarżącego określonego działania oraz przyznającej skarżącemu prawo do żądania tego działania. Skarżąca takiego interesu prawnego nie posiada. Żaden przepis ustawy o kierujących pojazdami nie przyznaje osobie egzaminowanej prawa do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego. Z art. 72 ust. 2 ustawy wynika, że postępowanie to może zostać wszczęte z urzędu albo na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Osoba egzaminowana nie została wymieniona w tym przepisie jako podmiot uprawniony do złożenia wniosku. Źródła interesu prawnego skarżącej w żądaniu wszczęcia postępowania nie stanowi również art. 68 ust. 1 ustawy. Przepis ten przyznaje osobie egzaminowanej prawo do złożenia skargi dotyczącej egzaminu, nie przekształca jednak tej skargi we wniosek wszczynający postępowanie jurysdykcyjne. Skarga może być dla organu źródłem informacji uzasadniających podjęcie czynności nadzorczych, lecz jej wniesienie nie powoduje wszczęcia postępowania z art. 72 ustawy. Sam fakt, że ewentualne postępowanie dotyczyłoby egzaminu skarżącej, nie jest wystarczający do wyprowadzenia prawa do żądania jego wszczęcia. Należy bowiem odróżnić interes prawny w udziale w postępowaniu już wszczętym od uprawnienia do zainicjowania tego postępowania. Ustawa nie przyznaje skarżącej tego drugiego uprawnienia. Skoro skarżącej nie przysługiwało prawo do żądania wszczęcia postępowania, skierowane przez nią do organu pismo mogło stanowić jedynie sygnalizację potrzeby podjęcia działań z urzędu. Nie było natomiast żądaniem, o którym mowa w art. 61 § 1 k.p.a., i nie mogło doprowadzić do wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 § 3 k.p.a. Organ nie miał także obowiązku wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., lecz powinien poinformować skarżącą o podjętych czynnościach i zajętym stanowisku. Taką wykładnię potwierdza uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 8 września 2025 r., II OPS 2/25. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że żądanie wszczęcia postępowania prowadzonego z urzędu nie stanowi prawnie skutecznej inicjatywy procesowej, nawet jeżeli wnoszący powołuje się na własny interes prawny. Może ono stanowić jedynie źródło informacji podlegającej weryfikacji przez organ. NSA stwierdził ponadto, że skarga na bezczynność w takiej sprawie jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ponieważ skuteczne wniesienie skargi na bezczynność wymaga istnienia toczącego się postępowania w konkretnej sprawie. W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne w przedmiocie unieważnienia egzaminu nie zostało wszczęte. Skarżącej nie przysługiwało zaś uprawnienie do jego zainicjowania ani wynikający z przepisu prawa interes prawny w żądaniu, aby sąd zobowiązał organ do wszczęcia tego postępowania. Tym samym nie została spełniona podmiotowa i przedmiotowa przesłanka dopuszczalności skargi na bezczynność. Na etapie badania dopuszczalności skargi Sąd nie był uprawniony do oceny, czy egzamin został przeprowadzony zgodnie z przepisami ani czy wystąpiły przesłanki jego unieważnienia określone w art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy. Ocena tych okoliczności należałaby do postępowania administracyjnego, gdyby zostało ono wszczęte w jednym z trybów przewidzianych w art. 72 ust. 2 ustawy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 i art. 58 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. ds