III SAB/Łd 9/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o wyłączenie sędziów NSA Tomasza Zbrojewskiego i Zygmunta Zgierskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt III SAB/Łd 9/10 w sprawie ze skargi J. N. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 2 kwietnia 1997 r., sygn. akt II SAB/Łd 63/96 postanawia: 1. wyłączyć od orzekania w sprawie III SAB/Łd 9/10 sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Zygmunta Zgierskiego; 2. oddalić wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie II SAB/Łd 9/10 sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Tomasza Zbrojewskiego R.A. III SAB/Łd 9/10 Uzasadnienie J. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 2 kwietnia 1997 r., sygn. akt II SAB/Łd 63/96. W dniu 4 marca 2013 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynął wniosek J. N. o wyłączenie sędziów NSA Tomasza Zbrojewskiego i Zygmunta Zgierskiego od orzekania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł szereg zarzutów stanowiących – w jego ocenie – podstawy do wyłączenia wskazanych sędziów od orzekania w niniejszej sprawie. W szczególności - w ocenie J. N. - sędziowie, których dotyczy wniosek, "uwikłani są w blokadę skargi z dn. 16 lutego 1997 r." Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski złożył w dniu 20 marca 2013 r. stosowne oświadczenie, stwierdzając, iż nie łączą go z wnioskodawcą stosunki, o których mowa w przepisach art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) [dalej: ustawa p.p.s.a.], wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy prawa bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy prawa zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1), swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2), osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3), w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4), w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5), w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6), dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a) oraz, w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Ponadto, zgodnie z art. 18 § 3 ustawy p.p.s.a. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Analiza akt sprawy, jak również akt powołanych we wniosku spraw, które toczyły się z inicjatywy skarżącego, prowadzi do wniosku, że w stosunku do sędziego NSA Tomasza Zbrojewskiego w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przyczyn wyłączenia określonych w art. 18 ustawy p.p.s.a. W szczególności sędzia NSA Tomasz Zbrojewski nie orzekał w sprawach powołanych przez skarżącego. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 ustawy p.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd może również wyłączyć sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby ona wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Stosownie zaś do treści art. 20 ustawy p.p.s.a., strona składającą wniosek o wyłączenie sędziego obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Nie ulega więc wątpliwości, że wnioskodawca składając ów wniosek powinien wskazać fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Niedopuszczalne jest w związku z tym formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy bowiem od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób przeprowadzenia postępowania oraz na treść podejmowanego rozstrzygnięcia przez sędziego. W świetle powyższego bez znaczenia pozostaje subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowały utratę zaufania strony (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2008 r., sygn. akt II FZ 397/08). Odnosząc powyższe uwagi do wniosku skarżącego, podnieść należy, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa nie może on odnieść skutku. We wniosku tym skarżący nie wskazał jakiejkolwiek faktycznie istniejącej przyczyny uzasadniającej wyłączenie wskazanych w nim sędziów. W praktyce wnioskodawca sformułował jedynie ogólne zarzuty o "blokowaniu jego skargi z dnia 16 lutego 1997r.". Podnoszone "zarzuty" w stosunku do sędziów NSA – Tomasza Zbrojewskiego i Zygmunta Zgierskiego w świetle art. 19 ustawy p.p.s.a., dotyczące ewentualnych wątpliwości co do bezstronności tych sędziów nie znalazły żadnego racjonalnych, uzasadnionych przez wnioskodawcę argumentów we wskazanym wniosku. Podkreślić w związku z tym należy, iż podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne przekonanie skarżącego o naruszeniu zasad procedury sądowoadministarcyjnej. Zauważyć należy, że wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywołać mogą wątpliwości co do jego bezstronności. Wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Takich zaś przyczyn, zdaniem Sądu, brak jest w tej sprawie. Podnoszony we wniosku fakt pełnienia przez tych Sędziów funkcji – odpowiednio Prezesa i Wiceprezesa WSA w Łodzi nie ma żadnego wpływu na tok rozpatrywanych skarg. Ponadto dodatkowo z wyjaśnień zawartych w oświadczeniu złożonym przez sędziego NSA Tomasza Zbrojewskiego wynika, że nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 ustawy p.p.s.a.) tego sędziego. Niemniej jednak, przy ocenie zasadności wniosku należało uwzględnić, iż sędzia NSA Zygmunt Zgierski orzekał w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 63/96, w której zapadło orzeczenie o odrzuceniu skargi (postanowienie WSA w Łodzi z dnia 2 kwietnia 1997 r.), o wznowienie której to sprawy wnosi J. N. w niniejszym postepowaniu. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził zaistnienie okoliczności przewidzianych w art. 18 § 1 pkt 6a ustawy p.p.s.a. ("Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy (...) w sprawach, w których dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie") w stosunku do sędziego NSA Zygmunta Zgierskiego, co uzasadnia uwzględnienie wniosku w części dotyczącej wyłączenia tego sędziego. Wobec powyższego, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w zw. z art. 18 § 1 i art. 19 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. R.A.