III SAB/Łd 9/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi S. D. na bezczynność Starosty [...] polegającą na niewydaniu decyzji w sprawie kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów oddala skargę Pismami z dnia 20 stycznia 2011 r. S. D. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Firma Transportowa S. D. w B. skierowała do Starosty [...] żądanie " podjęcia decyzji w celu likwidacji nie podjętych z depozytu" wskazanych pojazdów, które usunęła i przechowywała w ramach prowadzonej działalności. Pismem z dnia 30 maja 2012 r. (data wpływu do organu) S. D. zwróciła się ponownie do Starosty [...] o zapłatę kwoty 69.164,77 złotych tytułem należności wynikającej z częściowo niezapłaconych faktur VAT o numerach: 60-67/2012 wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 23 kwietnia 2012 r. do dnia zapłaty. W odpowiedzi w piśmie z dnia 4 czerwca 2012 r. Starosta [...] wyjaśnił, że nie dokonano w całości zapłaty należności z przedstawionych faktur, bowiem Powiat [...] zobowiązany jest do zapłaty za świadczone usługi parkingowe pojazdów za okres od dnia prawomocnego wyroku sądu orzekającego przepadek pojazdu na rzecz powiatu do dnia odbioru pojazdu z parkingu. Decyzjami z dnia [...] r. i [...] r. Starosta [...], na podstawie m.in. art. 104 k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. nr 98., poz. 1071 t.j.) oraz art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.), nałożył na właścicieli pojazdów obowiązek zapłaty wskazanych kwot na rzecz Powiatu [...] tytułem obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowywania, oszacowania oraz likwidacji pojazdów. W piśmie z dnia 31 lipca 2013 r. skarżąca wezwała Starostę [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 130a ust. 10 h zd. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczącej kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem wskazanych pojazdów. Skarżąca wskazała, że była związana ze Starostą [...] dwiema umowami na czas określony, na mocy których zobowiązana była do usuwania pojazdów z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy. Strona podniosła, że organ nie wydał decyzji w trybie art. 130a ust. 10 h zd 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wobec powyższego żądała wydania decyzji. W odpowiedzi w piśmie z dnia 5 sierpnia 2013 r. Starosta [...] wskazał, że wydał stosowne decyzje administracyjne w trybie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym dla wnioskowanych pojazdów. Skarżąca wniosła, w trybie art. 37 § 1 k.p.a., do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. zażalenie na niezałatwienie sprawy. Postanowieniem z dnia [...][r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. uznało zażalenia za nieuzasadnione. S. D. wniosła skargę na bezczynność Starosty [...], zarzucając naruszenie art. 130a ust. 10h zd. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez niewydanie decyzji, na podstawie których skarżąca mogłaby uzyskać zapłatę za świadczone usługi na zlecenie Starosty [...] w przedmiocie kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów. Strona zarzuciła także naruszenie art. 6, art. 7, art. 9, art. 10,, art. 12 § 1 i § 2 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 102 § 2, art. 17 § 1 i art. 18 ustawy postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich niezastosowanie. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Starosty [...] do wydania odpowiednich decyzji administracyjnych w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że dla każdego ze wskazywanych przez skarżącą pojazdów wydana została decyzja administracyjna. Na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę i wyjaśnił, że wnosi o wydanie jednej decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga S. D. jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) – dalej: p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, m.in. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Należy zaznaczyć, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo, lecz tego nie czyni. Dotyczy to zatem sytuacji, gdy przepis prawa przewiduje działanie organu, zaś organ w wymaganym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadzi postępowanie i nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Skarga na bezczynność stanowi zatem środek służący przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania organów administracji publicznej. Zasadniczym warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r. I SAB 90/98, Lex nr 48016, wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2001 r. IV SA 961/99, Lex nr 78938 oraz postanowienie NSA z dnia 2 czerwca 1998 r. IV SAB 166/97, Lex nr 43260). Z punktu widzenia dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji obojętne jest, czy organ nie wydał decyzji z powodu opieszałości w załatwieniu sprawy, czy wobec uznania, że występują przesłanki negatywne dla jej załatwienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 1987 r., sygn. akt SAB 23/87). Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Z treści powyższego przepisu wynika, że przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na bezczynność, polegającą na niewydaniu w terminie decyzji, sprowadza się do tego, że skarżący obowiązany jest, przed wniesieniem skargi, do wyczerpania środków prawnych przewidzianych w art. 37 k.p.a., tzn. winien wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Analiza akt niniejszej sprawy upoważnia do stwierdzenia, że skarżąca spełniła wszelkie warunki formalne warunkujące skuteczność wniesienia skargi na bezczynność. Skarżąca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. zażalenie na niezałatwienie sprawy, należy zatem uznać, że wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. uznało zażalenie za nieuzasadnione. Warto zaznaczyć, że wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wyłącznie formalnym warunkiem złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Stanowisko organu wyższego stopnia, niezależnie, czy pozytywne czy negatywne, ma jedynie charakter incydentalny i nie stanowi o dopuszczalności skargi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r. sygn. IV SA 572/99 publ. ONSA 2002, nr 3 poz. 116). Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi ustalenie, czy Starosta [...] pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej o wydanie decyzji w przedmiocie kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów w trybie art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Stosownie do treści powołanego przepisu koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W rozpoznawanej sprawie strona z racji prowadzenia działalności gospodarczej w postaci parkingu związana była ze Starostą [...] dwiema umowami jako podmiot wyznaczony w trybie art. 130a ust. 5a i 5c ustawy do usuwania pojazdów z drogi w przypadkach określonych w art. 130 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Jest bezsporne w sprawie, że 8 pojazdów marki: Polonez, Mazda, Fiat Orion. Merced Benz, Opel Corsa, VW Polo, Polonez i Fiat 126p umieszczonych zostało na parkingu strzeżonym prowadzonym przez stronę, przy czym właściciele tych pojazdów nie uiścili opłaty za ich usunięcie i parkowanie, jak też nie podjęli działań zmierzających do odbioru pojazdów. Postanowieniami wydanymi w 2011 r. Sąd Rejonowy w B. I Wydział Cywilny orzekł przepadek poszczególnych pojazdów na rzecz Powiatu [...]. Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 130a ust. 10h powołanej ustawy w zakresie 8 pojazdów. Jak wynika z załączonych akt administracyjnych Starosta [...] decyzjami z dnia [....] r. i [...] r. nałożył na poszczególnych właścicieli obowiązek uiszczenia kosztów usunięcia, przechowywania, oszacowania oraz likwidacji wskazanych pojazdów. Decyzje te wydane zostały w trybie art. 130a ust. 10 h ustawy. Wobec powyższego Sąd uznał, że rozpoznawana skarga na bezczynność Starosty [...] nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści bowiem wniosku skarżącej wynikało, że domaga się wydania decyzji trybie art. 130a ust. 10h ustawy, natomiast jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego decyzje takie zostały przez organ wydane. Zatem nie było podstaw do żądania wydania kolejnych decyzji w tym przedmiocie na rzecz skarżącej. Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, stosownie do powołanego art. 130a ust. 10h, ponosi właściciel pojazdu. Obowiązek ustalenia wysokości kosztów związanych z usunięciem czy też przechowywaniem pojazdów na rzecz podmiotu prowadzącego parking nie wynika z treści tego przepisu. Zasady dotyczące wynagrodzenia dozorcy określa art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , zgodnie z którym organ egzekucyjny przyznaje na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Jednakże strona, która była w postępowaniu administracyjnym reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie wystąpiła z takim żądaniem. Żądała natomiast wydania decyzji na podstawie art. 130 a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jak wyżej wskazano decyzje na podstawie tego przepisu organ wydał. W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził uchybienia terminom wynikającym z treści art. 35 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j. ze zm.). W świetle tego przepisu organy administracyjne zobowiązane są do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - w ciągu dwóch miesięcy. Jeżeli termin określony w tym przepisie dla załatwienia sprawy nie może być dotrzymany, organ ma obowiązek zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). Wobec wydania przez Starostę decyzji w oparciu przepis art. 130 a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym nie istniała podstawa do zobowiązania organu do wydania kolejnego aktu w określonym terminie. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze. W orzecznictwie sądów administracyjnych zarysował się pogląd, że wynagrodzenie za pojazdy usunięte z drogi, ich przechowywanie na parkingu za okres dozoru oraz koszty związane z wykonywaniem dozoru nie może być utożsamiane z opłatami i kosztami, o których mowa w treści art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym (por. m.in. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 września 2012 r. sygn. III SAB/Wr 13/12, publ. Baza orzeczeń CBOIS). W tej sytuacji właściwa byłaby droga postępowania przed sądem powszechnym. Jednocześnie zauważyć należy, że sama skarżąca w piśmie z dnia 28 maja 2012 r. (30 maja 2012 r. – data wpływu do organu) zatytułowanym "Wezwanie do zapłaty" wskazała na cywilnoprawny charakter roszczenia. Uwzględniając powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. e.o.