III SO/Łd 6/14

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z wniosku T. G. o wymierzenie grzywny Staroście [...] za nieprzekazanie skargi do Sądu postanawia 1) przyznać skarżącemu T. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A. III SO/Łd 6/14 Uzasadnienie T. G. (dalej wnioskodawca) złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi wniosek o wymierzenie grzywny Staroście [...] za nieprzekazanie skargi do Sądu. Strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego wynika, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jest współwłaścicielem (1/2) domu o powierzchni 120 m2, jak przy tym wyjaśnił pozostałą część domu zajmują jego rodzice, a sam dom został wybudowany w 1949 roku oraz właścicielem użytków rolnych o powierzchni 1,91 ha (1,3 ha przeliczeniowego). Jedyny dochód skarżącego stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, które wyniosło średnio w okresie ostatnich trzech miesięcy 2.672,77 zł brutto (1.933,77 zł netto). Wyjaśnił w związku z tym, iż pracuje na akord, stąd wynagrodzenie ma różnicową wysokość w poszczególnych miesiącach. Skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, nie uzyskuje także żadnych dodatkowych źródeł dochodu. Nadmienił także, iż opłaca alimenty na rzecz dzieci w kwocie łącznej 860 złotych. Z informacji uzyskanych w związku z rozpoznawaniem wniosków o przyznanie prawa pomocy w innych postępowaniach wynika ponadto, że w roku 2012 wnioskodawca uzyskał dochód w kwocie 34.074,16 zł (zeznanie podatkowe PIT-40 za 2012 r.). Z wyciągu z rachunku bankowego wynikało, iż oprócz wpływu z tytułu wynagrodzenia nie wykazywał on żadnych innych wpływów na ten rachunek. Zaświadczenie od pracodawcy o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia potwierdzało informacje o wysokości osiąganego wynagrodzenia. Wnioskodawca załączył także zestawienie uiszczanych na rzecz córek kwot z tytułu alimentów (wykaz zawierał podpisy osoby przyjmującej alimenty). Przedłożył także zaświadczenie z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o uzyskiwanych w ostatnich latach świadczeniach – za rok 2012 wynosiły one łącznie 1.501,34 zł, a za rok 2013 – 1.559,62 zł. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Oceniając w tym kontekście złożony wniosek należy wziąć pod uwagę następujące okoliczności faktyczne. Z jednej strony oceniając możliwości płatnicze strony referendarz wziął pod uwagę fakt, że skarżący utrzymuje się z dochodu z tytułu pracy, który – jak wynika z załączonych dokumentów - kształtuje się w wysokości ok. 1.933,77 zł miesięcznie, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe w związku z czym ponosi samodzielnie wszelkie koszty bieżącego utrzymania, nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, przedmiotami o wartości przekraczającej 3.000 euro. Należało także mieć na uwadze, że istotna część dochodów skarżącego zostaje przeznaczona na opłacenie alimentów na rzecz dzieci (860 zł). Z drugiej jednak strony – w ocenie referendarza – w niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że wskazane dochody wnioskodawcy mają charakter stały, a ponadto oprócz tych dochodów uzyskuje on dochody z tytułu tzw. dopłat rolnych. W roku 2013 r. dopłaty te wyniosły łącznie 1.559,62 zł. Stwierdzić należy w związku z tym, że w sytuacji osiągania w gospodarstwie domowym skarżącego stałych, bieżących dochodów we wskazanej wysokości, faktu uzyskiwania corocznie dodatkowego dochodu z tytułu tzw. dopłat rolnych, nawet wobec przyjęcia, iż część faktycznego dochodu przeznaczana jest na opłacenie alimentów na dzieci wnioskodawcy wykazane w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, to – zdaniem referendarza – wnioskodawca nie może skutecznie zasłaniać się argumentem zupełnego, całkowitego braku środków na poniesienie kosztów sądowych. W tej sytuacji referendarz uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje jedynie częściowo na uwzględnienie. Wobec powyższego przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł. Koszty postępowania w tej wysokości jest bowiem w stanie skarżący ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, o czym świadczą przedstawione powyżej rozważania dotyczące osiąganych dochodów. Zgodnie z art. 245 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i § 4 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.