III SO/Łd 7/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-10-09

Skład orzekający: Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący wspólne gospodarstwo domowe z żoną i utrzymujący się z ich świadczeń emerytalnych, pomagający córce, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czy też jedynie w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, pomimo trudnej sytuacji materialnej i ponoszenia znaczących wydatków, nie wykazał całkowitego braku środków na pokrycie kosztów sądowych. Stałe dochody z emerytur, mimo że przeznaczane na bieżące utrzymanie i pomoc rodzinie, pozwalają na poniesienie części kosztów sądowych. Dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy został uwzględniony jedynie w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów ponad kwotę 100 zł i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy Z. B. i F. B. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi odmawiające wznowienia postępowania rozgraniczeniowego. Wnioskodawca F. B. wskazał na ponoszone wydatki związane z utrzymaniem, pomoc córce i brak oszczędności, przy czym jego gospodarstwo domowe utrzymuje się z emerytur jego i żony. Referendarz ocenił, że wnioskodawca nie wykazał całkowitego braku środków, ale częściowy brak możliwości poniesienia pełnych kosztów.
Rozstrzygnięcie
1) Przyznano skarżącemu F. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 (sto) złotych i ustanowienie adwokata; 2) Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie, która ma się toczyć ze skargi Z. B. i F. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania rozgraniczeniowego postanawia 1) przyznać skarżącemu F. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 (sto) złotych i ustanowienie adwokata; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A. III SO/Łd 7/12 Uzasadnienie W dniu 28 września 2012 r. Z. B. i F. B. złożyli w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając następnie – po wezwaniu Sądu (każdy z wnioskodawców osobno) wypełnione formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W przedmiotowej sprawie nie wpłynęła jeszcze skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jednakże, że wnioskodawcy zamierzają wnieść skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania rozgraniczeniowego. Uzasadniając wniosek F. B. (dalej: wnioskodawca) wskazał w szczególności na ponoszone wydatki związane z bieżącym utrzymaniem. Podniósł także, że wraz z żoną pomagają swojej córce, która wychowuje dwójkę dzieci. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z żoną. Są właścicielami nieruchomości o powierzchni 2.100 m2, na której posadowiony jest budynek mieszkalny o powierzchni 90 m2. Nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Jedyne osiągane dochody stanowią świadczenia emerytalne: wnioskodawcy w wysokości 1.872,44 zł brutto (1.557,92 zł netto) oraz jego żony w wysokości 1.333,91 zł brutto (1.123,86 zł netto). Łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi więc ok. 3.200 zł brutto (2.680zł neto), co daje średniomiesięczny dochód na jednego członka rodziny w wysokości ok. 1.600 zł brutto. Wnioskodawca i jego żona nie mają przy tym żadnych dodatkowych źródeł dochodu. Wskazali natomiast na ponoszone bieżące wydatki, wskazując bardzo szczegółowo na poszczególne z nich, m.in.: opał – ok. 4.200 zł rocznie; odprowadzenie ścieków, wywóz śmieci i woda – ok. 270 zł kwartalnie; energia elektryczna – ok. 1.050 zł półrocznie; ubezpieczenie – ok. 500 zł rocznie; telefon – ok. 1.23 zł rocznie, a także wydatki na leki – 2.000 zł rocznie. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Oceniając w tym kontekście złożony wniosek należy wziąć pod uwagę następujące okoliczności faktyczne. Z jednej strony oceniając możliwości płatnicze strony referendarz wziął pod uwagę fakt, że wnioskodawca utrzymuje się wraz z żoną ze świadczeń emerytalnych obojga małżonków, pomaga finansowo córce, która wychowuje dwoje dzieci, nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, przedmiotami o wartości przekraczającej 3.000 euro. Należało także mieć na uwadze, że część dochodów wnioskodawcy zostaje przeznaczona na opłacenie zakupu leków. Z drugiej jednak strony – w ocenie referendarza – w niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że dochody w gospodarstwie domowym wnioskodawcy (w którym pozostaje także jego żona) wynoszą ok. 3.200 zł brutto (ok. 2.680 zł netto). Wnioskodawca i jego żona osiągają przy tym stałe, wskazywane powyżej dochody z tytułu świadczeń emerytalnych. Stwierdzić należy w związku z tym, że w sytuacji osiągania w gospodarstwie domowym wnioskodawcy stałych, bieżących dochodów we wskazanej wysokości (ok. 3.200 zł brutto, 2.680 zł netto), nawet wobec przyjęcia, iż część faktycznego dochodu przeznaczana jest na opłacenie leków i wskazane wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, to – zdaniem referendarza – wnioskodawca nie może skutecznie zasłaniać się argumentem zupełnego, całkowitego braku środków na poniesienie kosztów sądowych. W tej sytuacji referendarz uznał, iż wniosek zasługuje jedynie częściowo na uwzględnienie. Wobec powyższego przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. W ocenie referendarza, wnioskodawca jest w stanie ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania kwotę wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Tym bardziej, że z zostaje zwolniony z obowiązku ponoszenia pozostałych innych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 245 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i § 4 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło