III SO/Łd 9/13
PostanowienieWSA w Łodzi2014-01-03
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, bez wskazania konkretnego aktu organu administracji podlegającego zaskarżeniu, jest zasadny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego jest bezprzedmiotowy, jeśli nie można na jego podstawie oznaczyć sprawy głównej, która ma być przedmiotem zaskarżenia. Prawo pomocy ma charakter akcesoryjny i pomocniczy wobec postępowania głównego, a jego celem jest ochrona praw obywateli w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Brak wskazania konkretnego aktu organu administracji lub działania (zaniechania) organu, które mają być przedmiotem skargi, uniemożliwia realizację tego celu.Stan faktyczny
Z. i F. B. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie sprecyzowali jednak, jakiego aktu organu administracji publicznej dotyczyć ma ewentualna skarga. Sąd dwukrotnie wzywał wnioskodawców do wskazania daty i numeru akt organu, który zamierzają zaskarżyć, jednak wnioskodawcy nie udzielili jednoznacznej odpowiedzi, ograniczając się do ogólnych wyjaśnień o toczącym się postępowaniu administracyjnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o przyznanie prawa pomocy R.A.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w osobie: Sędziego NSA Janusza Furmanka po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. i F. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia odrzucić wniosek o przyznanie prawa pomocy R.A.
III SO/Łd 9/13
Uzasadnienie
W dniu 30 października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło pismo Z. i F. B. zatytułowane "Wniosek". W treści tego pisma wnioskodawcy wnosili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie sprecyzowali jednakże jakiego aktu organu administracji publicznej dotyczyć ma ewentualna skarga kierowana do sądu administracyjnego.
W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III WSA w Łodzi wnioskodawcy zostali wezwani (dwukrotnie) do wskazania daty i numeru akt organu administracji publicznej, który zamierzają zaskarżyć przed sądem administracyjnym.
W odpowiedzi na powyższe wezwania wnioskodawcy nie wskazali wprost aktu organu administracji, który zamierzają zaskarżyć do sądu administracyjnego, a jedynie ogólnie wyjaśnili, iż toczy się postępowanie administracyjne z ich udziałem, w trakcie którego zostali wezwani na rozprawę administracyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Przepis art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.] stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Z akt sprawy wynika, że 30 października 2013 r. wpłynęło do sądu pismo Z. i F. B., w którym to piśmie formułują wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego przed wpłynięciem skargi jest postępowaniem incydentalnym, w ramach postępowania sądowoadministracyjnego. Posiada ono jedynie charakter akcesoryjny w stosunku do sprawy, której dotyczy. Wniosek taki stanowi czynność przygotowawczą do dochodzenia praw przed sądem, a postępowanie przezeń zainicjowane ma wymiar wyłącznie pomocniczy i wpadkowy względem postępowania głównego, wszczętego poprzez wniesienie skargi. Wobec powyższego istotne jest by na podstawie wniosku o przyznanie prawa pomocy można było - pomimo braku skargi i akt sprawy - oznaczyć sprawę główną, w której prawo to ma przysługiwać. W przeciwnym razie cele prawa pomocy przyznanego przed wszczęciem postępowania nie mogłyby być w ogóle realizowane (G. Radecki, Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wpłynięciem skargi do sądu administracyjnego, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2009, nr 4).
Zgromadzony w sprawie materiał potwierdza, że w przypadku wniosku Z. i F. B. o przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy nie wnieśli skargi do sądu administracyjnego na określony akt organu administracji, czy działanie (zaniechanie) organu w rozumieniu art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Wskazać także należy, że w związku z wezwaniami Sądu do wyjaśniania i wskazania jakie ewentualnie akty organów administracji maja być przedmiotem skargi wnioskodawcy nie udzielili jednoznacznej informacji w tym względzie, ograniczając się jedynie do ogólnych stwierdzeń, iż toczy się postępowanie administracyjne z ich udziałem, w trakcie którego zostali wezwani na rozprawę administracyjną.
Z treści wyjaśnień wnioskodawców wynika, że w praktyce odczekują oni przyznania prawa pomocy na etapie prowadzenia postepowania administracyjnego przed organem administracji. Powyższe wynika wprost z stwierdzeń wnioskodawców wskazujących m.in. na konieczność udzielenia im pomocy prawnej w związku z wezwaniami na rozprawy administracyjne.
Powyższe oznacza, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie opiera się na przepisie art. 243 § 1 ustawy p.p.s.a., nie jest powiązany ze sprawą główną (skargą), co powoduje, że wniosek ten uznać należy za bezprzedmiotowy. Nie może bowiem zostać zrealizowany cel prawa pomocy w postaci ochrony praw obywateli w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawie ze skarg na działanie (bezczynność) administracji publicznej, gdyż taka skarga nie została złożona.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło