I SA/Lu 1/05
PostanowienieWSA w Lublinie2005-02-03
Skład orzekający: sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowania administracyjnego, która dotyczy jej osobistych praw i obowiązków, postępowanie powinno zostać umorzone, a nie kontynuowane z udziałem spadkobierców?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie dotyczącej osobistych praw i obowiązków zmarłego podatnika, w tym żądania umorzenia zaległości podatkowej, podlega umorzeniu, ponieważ interes prawny spadkobierców nie jest związany z przedmiotem postępowania. Prawo do żądania umorzenia zaległości podatkowej nie jest prawem majątkowym przechodzącym na spadkobierców jako osoby trzecie.Stan faktyczny
Strony J. i B. B. zaskarżyły decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 1997 rok. W trakcie postępowania przed NSA zmarł J. B., co spowodowało zawieszenie postępowania. Po wejściu w życie przepisów o sądach administracyjnych, sprawa trafiła do WSA w Lublinie. Po ustaleniu spadkobierców zmarłego J. B., sąd rozpoznał sprawę i stwierdził, że podlega ona umorzeniu.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2005 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. i B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia: - umorzyć postępowanie
Skargą z dnia 30 grudnia 1997 roku B. i J. małż. B. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...], odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej – części II i III raty podatku od nieruchomości za 1997 r.
Dnia 7 grudnia 1998 roku Sąd powziął wiadomość o tym, że J.B. zmarł. Wobec tego, postanowieniem z dnia 18 marca 1999 roku Sąd zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi J.B.na podstawie art.92 § 1 pkt 1 kpa w związku z art.59 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn. zm./ oraz umorzył postępowanie ze skargi B. B. wobec cofnięcia przez nią skargi.
Z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn. zm./ i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego Sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne, a to zgodnie z art.3, art.85 i art.106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271/. Stosownie przy tym do art.97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądem właściwym w niniejszej sprawie jest, zgodnie z art.13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
Na wezwanie Sądu, pismem z dnia 16 grudnia 2004 roku (kolejne pismo Kolegium w tym przedmiocie z dnia 27 grudnia 2004 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż spadkobiercami po J.B. są: K. B., M. L., E. S., E. P i B. B..
Wskazanie spadkobierców pozwoliło na podjęcie zawieszonego postępowania stosownie do art.128 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co było konieczne, gdyż w czasie, gdy postępowanie jest zawieszone sąd może podejmować jedynie czynności zmierzające do podjęcia postępowania lub wstrzymania wykonania aktu lub czynności /art.127 § 3 powołanej ustawy/.
Natomiast rozpoznając sprawę z udziałem spadkobierców skarżącego stwierdzić należało, że postępowanie podlega umorzeniu.
Jak wskazano wyżej, przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest rozstrzygnięcie o możliwości skorzystania przez skarżącego z instytucji prawnej umorzenia zaległości podatkowej, regulowanej art.31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 roku o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. Nr 108 z 1993r., poz.486 z późn.zm./, w odniesieniu do zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 1997 rok, a więc powstałej przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn.zm./. Przepisy tej ostatniej ustawy przewidują wprawdzie odpowiedzialność spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawców na określonych w kodeksie cywilnym zasadach odpowiedzialności za długi spadkowe i stanowią, że w razie śmierci strony w toku postępowania jest ono kontynuowane z udziałem jej spadkobierców /art.97 § 1, art.98 § 1, art.100 i nast./, jednakże z mocy art. 332 tej ustawy do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w powołanej wyżej ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej, stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Zgodnie z przepisami ustawy o zobowiązaniach podatkowych i kodeksu postępowania administracyjnego po śmierci podatnika jego spadkobierca nie staje się stroną prowadzonego w stosunku do spadkodawcy postępowania podatkowego, a jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spadkodawcy jest, zgodnie z art.40 i art.44 tej ustawy, odpowiedzialnością osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe, o której organ podatkowy orzeka w odrębnym postępowaniu. W świetle przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych z samego tylko posiadania statusu spadkobiercy nie odpowiada się zatem za zaległości podatkowe spadkodawcy i nie ma podstaw do uznania spadkobiercy za stronę postępowania podatkowego toczącego się uprzednio z udziałem spadkodawcy.
Także jeśli chodzi o żądanie umorzenia zaległości podatkowych, to nie jest to majątkowe prawo podatkowe, które przechodzi na spadkobierców odpowiadających za zaległości podatkowe spadkodawcy jako osoby trzecie.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że przedmiot niniejszego postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a wynik tego postępowania nie dotyczy interesu prawnego spadkobierców. Uzasadnia to umorzenie postępowania na zasadzie art.161 § 1 pkt 2 i § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło