I SA/Lu 1008/17
PostanowienieWSA w Lublinie2018-03-15
Skład orzekający: Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać zwolniona od tych kosztów?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez taki uszczerbek należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych. W ocenie sądu, posiadanie stałego dochodu w wysokości 498 zł na osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, w sytuacji gdy obydwoje domownicy są osobami niepełnosprawnymi, pozwala na stwierdzenie istnienia tej przesłanki, nawet przy posiadaniu majątku nieruchomego, który zaspokaja potrzeby mieszkaniowe rodziny.Stan faktyczny
Wnioskodawca C. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. Wnioskodawca wskazał na swoją trudną sytuację finansową, przedstawiając dochody z emerytur swoich i małżonki, dochód z gospodarstwa rolnego, a także posiadany majątek (dom, grunty, maszyny, samochody) oraz miesięczne wydatki. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
C. J. został zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. A. i C. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym za styczeń 2013 r. p o s t a n a w i a zwolnić C. J. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości.
Wnioskiem dołączonym do skargi współskarżący C. J. zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych z uwagi na złą sytuację finansową.
Ze złożonego formularza wniosku wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką. Dochód rodziny stanowi emerytura skarżącego w kwocie 2.906,84 zł netto, emerytura jego małżonki w kwocie 861,29 zł netto oraz dochód z prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego o pow. 16,12 ha w tym las o pow. 6,26 ha.
Majątek skarżącego oprócz wskazanych gruntów rolnych i leśnych stanowi dom o pow. 154 m2, budynki gospodarcze, maszyny rolnicze oraz dwa samochody: dostawczy marki Ford (rok prod. 2011) oraz osobowy marki Daewoo (rok prod. 1999).
W zakresie zobowiązań i stałych miesięcznych wydatków skarżący wskazał: rata kredytu (2.944 zł), podatki (76 zł), ubezpieczenie (220 zł), leczenie (190 zł), energia elektryczna (185 zł), media (165 zł) oraz opał, gaz, śmieci i ścieki (488 zł).
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez wskazany uszczerbek, należy zaś rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.).
Referendarz sądowy uwzględniając przedstawioną przez wnioskodawcę sytuację dochodową i majątkową oraz mając na względzie linię orzeczniczą tutejszego sądu odnośnie tych kwestii uznał, że skarżący zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych.
Mianowicie, zgodnie z przywołaną linią orzeczniczą sądu (sprawy sygn. akt 1009/17-1013/17 oraz 1016/17 i 1017/17) posiadanie stałego dochodu w wysokości 498 zł na osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym w sytuacji, gdy obydwoje domownicy są osobami niepełnosprawnymi pozwala na stwierdzenie istnienia w sprawie przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie tj. że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Oceny takiej nie podważa fakt posiadania przez skarżącego majątku nieruchomego, gdyż trudno oczekiwać, aby na potrzeby uiszczenia kosztów sądowych strona dokonywała jego zbycia, w szczególności jeśli chodzi o dom, zaspokajający potrzeby mieszkaniowe rodziny skarżącego.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło