I SA/Lu 1016/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem dołączonym do skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowej, skarżący A. Ż. zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych niniejszego postępowania. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku oraz akt sprawy wynika, że skarżący (ur. w 1952 r.) prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną (ur. w 1955 r.). Skarżący jest osobą bezrobotną nie posiadającą jednak statusu bezrobotnego. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę żony skarżącego w kwocie [...] zł netto (wynagrodzenie za listopad 2014 r.) oraz otrzymywanej przez nią emerytury w wysokości [...] zł netto (razem [...] zł netto). Skarżący oprócz samochodu osobowego VW Golf, rok prod. 2000 o wartości określonej przez niego na 3.700 zł, stanowiącego współwłasność z córką nie posiada żadnego majątku. Miesięczną wysokość niezbędnych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego skarżący określił natomiast na kwotę 2.664,78 zł (czynsz, opłaty za media, wydatki na zakup lekarstw, rehabilitację małżonki oraz bieżące utrzymanie). Jednocześnie oświadczył, że środki pieniężne w kwocie [...] zł uzyskane ze sprzedaży nieruchomości w 2012 r. zostały w części darowane córce ([...] zł), a w pozostałej przeznaczone na pokrycie zobowiązań wynikających z realizacji projektu współfinansowanego przez EFRR oraz na bieżące potrzeby. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że odpłatność postępowania sądowoadministracyjnego jest generalną zasadą przyjętą na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a. - por. art. 199 tej ustawy). Nie mniej jednak zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego i ustawodawca przewidział, że w szczególnych przypadkach strona może być zwolniona z tego obowiązku w drodze przyznania prawa pomocy. Możliwość jego przyznania jest jednakże uzależniona od tego, czy strona występująca z takim wnioskiem wykaże, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od zasady odpłatności postępowania. Zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżący może natomiast zostać przyznane stronie, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Odnosząc powyższe do wniosku strony, referendarz sądowy nie znalazł dostatecznych podstaw do stwierdzenia, że sytuacja materialna strony jest na tyle ciężka, iż wymaga jakiegokolwiek zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Na wstępie zważenia wymaga, iż w rozpoznawanej sprawie, ze względu na jej przedmiot, wysokości wpisu od skargi wynosi 500 zł - zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Natomiast w razie niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia i zamiaru jego zaskarżenia może zaistnieć konieczność uiszczenia przez skarżącego opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem oraz wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Uwzględniając zatem wskazaną wysokość wpisu od skargi oraz pozostałych choć czysto hipotetycznych kosztów postępowania w zestawieniu z wynikającą z całokształtu dokumentów zgromadzonych w sprawie sytuacją finansową skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do uwzględniania żądania strony, a tym samym do pokrycie kosztów postępowania z budżetu państwa. Mianowicie, mimo, iż skarżący nie posiada własnego źródła dochodu, nie można stwierdzić, że jego możliwości płatnicze nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Jak wynika z dokumentów sprawy, żona skarżącego pobiera emeryturę w kwocie [...] zł netto i jednocześnie pracuje otrzymując z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie [...] zł (wynagrodzenie za listopad 2014 r.). Łączny miesięczny dochód rodziny skarżącego stanowi kwota [...] zł netto. Kierując się ogólna wiedzą oraz doświadczeniem życiowym nie można uznać, iż kwota ta uniemożliwia normalną egzystencję dwuosobowej rodziny. Nie można jednak przyjąć, iż pozwala na poczynienie oszczędności celem pokrycia kosztów niniejszego postępowania sądowego. Zważyć jednak należy, iż przywołane kwoty nie stanowią jedynego źródła utrzymania skarżącego oraz jego małżonki. Wynika to jednoznacznie z wyciągów z rachunku bankowego małżonki skarżącego, które wskazują, że jest ono stale zasilane kwotami znacznej wysokości. Tytułem przykładu można wskazać, że w dniu 10 września 2014 r. skarżąca otrzymała kwotę 1.000 zł, w dniu 22 września 2014 r. kwotę 5.233,64 zł, w dniu 17 października kwotę 180 zł i 470,83 zł i w dniu 20 października kwotę 1.500 zł. Wszystkie wskazane kwoty wpłaciła córka skarżących A. Ż.. Ponadto, czego skarżący nie ujawnił, jego żona otrzymuje comiesięcznie świadczenie z ZFRON. W miesiącu wrześniu 2014 r. była to kwota 1.652,40 zł, zaś w październiku 2014 r. kwota 1.200 zł. Ponadto w październiku 2014 r. skarżąca otrzymała dużo wyższe niż wykazane miesięczne wynagrodzenie, tj. w kwocie 3.365,73 zł. Powyższe okoliczności jednoznacznie zatem wskazują, że w okresie bezpośrednio poprzedzającym wniesienia skargi skarżący był w posiadaniu środków pieniężnych mogących pokryć wymagane obecnie koszty sądowe, bez najmniejszego uszczerbku w utrzymaniu swoim i rodziny. Wszczynając spór przed Sądem, powinien mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winien zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia tych kosztów. Odnośnie zaś wskazanych przez skarżącego kosztów utrzymania podnieść należy, iż skarżący w żaden sposób nie próbował ich nawet uwiarygodnić, w szczególności tych przeznaczonych na rehabilitację małżonki skarżącego oraz bieżące utrzymanie. Nie przedstawił również dokumentu z którego wynikałoby prawo korzystania z mieszkania przy ul. G. w L. Prawo własności tego lokalu zostało bowiem przeniesione przez skarżącego w dniu 8 sierpnia 2012 r. na rzecz osoby trzeciej za kwotę 180.000 zł, a skarżący nie złożył żadnej umowy najmu tego lokalu lub innego tego typu dokumentu uprawniającego do korzystania z tego mieszkania. Nie wiadomo zatem, czy skarżący ma i czy w rzeczywistości ponosi obowiązek utrzymania tego lokalu (czynsz i opłaty eksploatacyjne). Skarżący nie przywołał również żadnych wiarygodnych okoliczności pozwalających ustalić (poza kwotą 50.000 zł darowaną córce) sposób rozdysponowania kwot uzyskanych z tytułu sprzedaży posiadanych nieruchomości. Dlatego też twierdzenia strony w tym zakresie jako niewiarygodne nie zasługują na uwzględnienie. Poczynione wyżej uwagi pozwoliły na negatywną ocenę działań skarżącego zmierzających do przeniesienia ciężaru ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa, a w ostatecznym rozrachunku na innych obywateli, w sytuacji, gdy dochody rodziny skarżącego są w stanie zabezpieczyć rzeczone należności budżetowe. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.