I SA/Lu 1019/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie NSA Danuta Małysz (sprawozdawca), NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Asystent sędziego Karolina Orłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lutego 2014 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu K. D.–C, wykonującej zawód w kancelarii radcy prawnego, wynagrodzenie w kwocie [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...]., nr [...], w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok. Z uzasadnienia powyższej decyzji oraz akt sprawy wynika, że powołaną decyzją z dnia [...]. Wójt Gminy ustalił R.K. i pozostałym współwłaścicielom – R.G. i J. K. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013r. w kwocie 128 zł. Organ I instancji podał w decyzji, że każdemu ze współwłaścicieli przysługuje udział 1/3 we współwłasności przedmiotów opodatkowania i że tymi przedmiotami opodatkowania są: w zakresie podatku od nieruchomości - budynek mieszkalny o powierzchni 90 m2, w zakresie podatku rolnego – grunty orne o powierzchni 3,70 ha (w tym do opodatkowania 0,1885 ha przeliczeniowego), a w zakresie podatku leśnego – lasy o powierzchni 2,19 ha, zaś w podstawie prawnej powołał się na uchwały Rady Gminy : nr [...] (powinno być 2012) z dnia 16 listopada 2012r. w sprawie określenia rocznych stawek podatku od nieruchomości na terenie Gminy na 2013r. nr [...] z dnia 27 listopada 2009r. w sprawie wprowadzenia zwolnień od podatku od nieruchomości na terenie Gminy Tereszpol, nr [..] z dnia 16 listopada 2012r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej jako podstawa do obliczania podatku rolnego na 2013r., nr [...] z dnia 16 listopada 2012r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna przyjmowanej jako podstawa do obliczania podatku leśnego na 2013r. Od decyzji organu I instancji odwołanie wniósł R. K. żądając uchylenia decyzji stwierdził, że nie zgadza się z wymiarem łącznego zobowiązania pieniężnego, gdyż jest współwłaścicielem nieruchomości o większej powierzchni, a od czasu otrzymania udziału nie były dokonywane żadne czynności prawne, w wyniku których uległaby zmianie wielkość posiadanego przez niego udział. Podniósł, że kontaktował się z Urzędem Gminy w celu skorygowania wielkości tego udziału, jednak działania te nie przyniosły rezultatu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło uzasadnienia dla uwzględnienia odwołania. Wskazało na wstępie, że zastosowanie w sprawie znalazły przepisy ustaw: o podatku rolnym, o podatkach i opłatach lokalnych i o podatku leśnym, zgodnie z którymi opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zaś podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowią określone w ustawie lasy, przy czym lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Następnie, odwołując się do treści art.21 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że podstawę dokonania wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, na podstawie której przyjmuje się dane niezbędne do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym i podatkiem leśnym typu: powierzchnia gruntów, rodzaj gruntów, dane dotyczące właścicieli. Organ odwoławczy podał dalej, że na podstawie znajdujących się w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego z dnia 26 marca 2013r. ustalono, że współwłaścicielami działek gruntu nr [..] o powierzchni 0,31 ha, nr [...] o powierzchni 2,21 ha, nr 1367 o powierzchni 0,27 ha, nr 1409 o powierzchni 1,34 ha, nr 76/1 o powierzchni 0,65 ha i nr [...] o powierzchni 1,10 ha są R. G. (udział 1/3), J. K. (udział 1/3) oraz R. K. (udział 1/3), łączna powierzchnia tych działek (rolnych i leśnych) wynosi 5,89 ha, w tym grunty orne - 3,70 ha i lasy - 2,19 ha. Takie też dane przyjęto do wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013r. w sprawie niniejszej. Na zakończenie organ odwoławczy podkreślił, że w sytuacji, gdy strona kwestionuje dane zawarte w ewidencji, winna to wyjaśnić w odrębnym postępowaniu, a ewentualne zmiany w ewidencji będą stanowiły podstawę do zmiany decyzji podatkowej. W skardze na powyższą decyzję R. K. wniósł o uchylenie tej decyzji i zarzucił jej wydanie w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, co miało wpływ na wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego. W uzasadnieniu podniósł, że na podstawie posiadanego przez niego udziału (1/3) w nieruchomościach oznaczonych numerami [...] położonych w [...] wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego winien być dokonany w innej wysokości. Wyjaśnił, że jest współwłaścicielem wskazanych nieruchomości wspólnie z pozostałymi członkami rodziny (bratem i siostrą), każda z tych osób po 1/3 udziału. Podkreślił, że skarga dotyczy w szczególności niezgodności w zakresie przypadającej mu powierzchni 2 działek lasu (o powierzchni 1,95 ha oraz 3 ha), które otrzymał z rodzeństwem w wyniku postanowienia spadkowego, a także że nie zgadza się z ustaleniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego odnoszącymi się do ustalenia przysługującego mu udziału, gdyż jego udział w działce nr [...] wynosi 1/3 i został uzyskany od ojca, który z kolei uzyskał go w wyniku wydania aktu własności ziemi oznaczonego nr [...]. Od czasu otrzymania tego udziału nie były dokonywane czynności prawne, w wyniku których uległby on zmianie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270 ze zm.) wynika, że chociaż rozpoznając sprawę sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, to jednak rozstrzyga "w granicach danej sprawy", zatem związany jest granicami sprawy, w której wydano zaskarżony akt (lub podjęto zaskarżoną czynność). Przedmiotem zaskarżenia w skardze wszczynającej niniejsze postępowanie jest opisana wyżej decyzja w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013r., co wyznacza granice sprawy, w której - stosownie do powołanej wyżej regulacji prawnej - rozstrzyga sąd. Zobowiązania podatkowe oraz postępowanie podatkowe normuje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz.749 ze zm.; por.: art.1 pkt 1 i 3 oraz art.2 § 1 pkt 1 tej ustawy), zgodnie z którą podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej (art.6 tej ustawy). Również z art.217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika, iż nakładanie podatków, (...), określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, (...), następuje w drodze ustawy. W konsekwencji wszystkich istotnych elementów konstrukcyjnych podatku, w tym przedmiotu i podstawy opodatkowania, należy poszukiwać w regulacjach ustaw podatkowych i w efekcie stwierdzić, że: • zgodnie z ustawą z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie niniejszej - Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz.969 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza (art.1 tej ustawy), a podstawę opodatkowania stanowi - dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego (art.4 ust.1 pkt 1 tej ustawy); • zgodnie z ustawą z dnia 30 października 2002r. o podatku leśnym (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie niniejszej - Dz.U. z 2013r. poz.465) opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna, przy czym lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako las (art.1 ust.1 i 2 tej ustawy), a podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art.3 tej ustawy); • zgodnie z ustawą z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie - Dz.U. z 2010r. Nr 95, poz.613 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane wymienione w art.2 ust.1 tej ustawy, w tym budynki lub ich części (pkt 2), a podstawę opodatkowania w takim przypadku stanowi powierzchnia użytkowa (art.4 ust.1 pkt 2 tej ustawy). Skoro przytoczone regulacje prawne zarówno w zakresie określenia przedmiotu opodatkowania, jak i normując podstawę opodatkowania gruntów rolnych oraz lasów odwołują się do klasyfikacji zawartej w ewidencji gruntów, to nie może budzić żadnych wątpliwości, że dane z ewidencji gruntów są decydujące i wiążące dla organu podatkowego przy ustalaniu przedmiotu i podstawy opodatkowania tak w podatku rolnym, jak i leśnym. W tej sytuacji jedynie dla porządku zauważyć należy, że również z art.21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010r. Nr 193, poz.1287 ze zm.) wynika, iż podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wydając decyzje w sprawie, zarówno zaskarżoną, jak i ją poprzedzającą, organy podatkowe prawidłowo zastosowały przytoczone uregulowania prawne i stosownie do nich na podstawie danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, których treść ustaliły w oparciu o wypisy z rejestru gruntów (por.: art.24 ust.1 i ust.3 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne) znajdujące się w aktach sprawy, uwzględniły, że R.K. oraz jego rodzeństwo – R.G. i J. G. są współwłaścicielami, każde z nich w udziale 1/3: - budynku mieszkalnego o powierzchni 90 m2, podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości stosownie do art.2 ust.1 pkt 2 i art.4 ust.1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; - użytków rolnych stanowiących działki gruntu o numerach 651 i 1367 oraz części działek gruntu o numerach 1203 i 1409 o łącznej powierzchni 3,70 ha fizycznego, w tym gruntów klasy IVb 0,29 ha fizycznego, tj. 0,1885 ha przeliczeniowego (powiat biłgorajski, okręg III, stosownie do art.4 ust.1 pkt 1, ust.4 i 5 powołanej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001r. w sprawie zaliczenia gmin i miast do jednego z czterech okręgów podatkowych - Dz.U. 143, poz.1614), podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym stosownie do art.1 i art.4 ust.1 pkt 1 w związku z art.2 ust.1 ustawy o podatku rolnym; - lasów o łącznej powierzchni 2,19 ha, na działkach gruntu o numerach [...] oraz częściach działek gruntu o numerach [...] (odpowiednio: 0,65 ha, 1,1 ha, 0,05 ha i 0,39 ha), podlegających opodatkowaniu podatkiem leśnym stosownie do art.1 ust.1 i 2 oraz art.3 ustawy o podatku leśnym. Organy podatkowe także prawidłowo zastosowały art.3 ust.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art.3 ust.5 ustawy o podatku rolnym oraz art.2 ust.4 ustawy o podatku leśnym, zgodnie z którymi jeżeli przedmiot opodatkowania, odpowiednio: podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym, podatkiem leśnym, stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. W zakresie stawek podatków organy podatkowe uwzględniły regulacje zawarte w: - art.5 ust.1 pkt 2 lit.a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 16 listopada 2012r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy - art.6 ust.1 pkt 1 i ust.3 ustawy o podatku rolnym w związku z uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 16 listopada 2012r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej jako podstawa podatku rolnego na obszarze Gminy oraz - art.4 ust.1 i 5 ustawy o podatku leśnym w związku z uchwałą Rady Gminy Nr XXIII/106/12 z dnia 16 listopada 2012r. w sprawie obniżenia średniej ceny sprzedaży drewna przyjmowanej jako podstawa obliczania podatku leśnego na obszarze Gminy. Podstawę prawną dla ustalenia w stanie niniejszej sprawy zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego stanowi art.6c ust.1 ustawy o podatku rolnym. Odnosząc się do zarzutów skargi podnieść należy, że - jak wskazano wyżej - wydając decyzje w sprawie organy podatkowe uwzględniły, że zarówno skarżącemu R. K., jak i każdemu z jego rodzeństwa przysługuje udział 1/3 we współwłasności każdego z przedmiotów opodatkowania objętych tymi decyzjami. Niezrozumiałe są zatem wywody skargi, w których z jednej strony skarżący potwierdza, że udziały te wynoszą 1/3, z drugiej zaś strony zarzuca organom podatkowym nieprawidłowe ustalenia w tym zakresie. Jeśli natomiast chodzi o powierzchnie lasów objętych opodatkowaniem w niniejszej sprawie, to - jak wyjaśniono wyżej - powierzchnię tę prawidłowo ustalono na 2,19 ha na podstawie treści wypisów z rejestru gruntów odzwierciedlających, czego skarżący nie kwestionuje, dane ujawnione w ewidencji gruntów. Powierzchnia ta dotyczy wymienionych wyżej 4 działek gruntu, które w całości lub w części sklasyfikowane są w ewidencji gruntów jako lasy, co jest dla organów podatkowych wiążące (por.: art.1 ust.1 i 2 ustawy o podatku leśnym oraz art.21 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Należy jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu w sprawie podatku od nieruchomości, podatku rolnego lub podatku leśnego nie jest dopuszczalne badanie zgodności ze stanem rzeczywistym zawartych w ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących poszczególnych przedmiotów opodatkowania. Organy właściwe do prowadzenia ewidencji oraz sposób korygowania danych w niej zawartych zostały określone w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne i rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454 ze zm.). Na podstawie art.22 ust.1 wymienionej ustawy ewidencje gruntów i budynków prowadzą starostowie. Jeżeli więc skarżący kwestionuje zgodność danych wynikających z ewidencji gruntów ze stanem rzeczywistym, to powinien wystąpić o ich korektę do właściwego organu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynagrodzenie za udzielenie z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej przyznane zostało zgodnie z art.250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 15 pkt 1 w związku z § 14 ust.2 pkt 1 lit.a, § 6 pkt 1 i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013r. poz.490).