I SA/Lu 1026/13

PostanowienieWSA w Lublinie2014-05-08

Skład orzekający: Małgorzata Fita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Pomoc prawna w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata może być przyznana osobie fizycznej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego, obejmująca stałe dochody i posiadanie nieruchomości, nie pozwala na ocenę jego sytuacji jako szczególnie trudnej, uzasadniającej przyznanie pomocy prawnej.
Stan faktyczny
Skarżący S.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego. Wniosek został początkowo odrzucony przez referendarza sądowego, jednak skarżący wniósł sprzeciw. Sytuacja finansowa skarżącego obejmuje dochody z działalności rolniczej i gospodarczej, wynagrodzenie żony oraz dochody synów, a także posiadanie domu i gospodarstwa rolnego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzat Fita po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę S.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. W dniu [...] skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwoma pełnoletnimi synami. Majątek skarżącego stanowi dom jednorodzinny o pow. [...]m2 wraz z wiatą o pow. [...]m2, posadowione na działce o pow. [...]m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Na miesięczny dochód rodziny składa się natomiast zysk z działalności rolniczej w wysokości [...] zł, dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej skarżącego w kwocie [...] zł, wynagrodzenie żony skarżącego ze stosunku pracy w wysokości [...] zł oraz dochody z umów zlecenia synów: P. w kwocie [...]zł oraz P. w kwocie [...] zł. Łączna kwota dochodów wynosi [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt I SA/Lu 1026/13 referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Uzasadniając postanowienie stwierdził, że sytuacji finansowo - majątkowej skarżącego nie można ocenić jako szczególnie trudnej, nie pozwalającej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Rodzina skarżącego osiąga stałe miesięczne dochody, posiada ponadto gospodarstwo rolne i ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. W zakreślonym terminie skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza. Oświadczył, że całej sytuacji winne są "organy władzy" w związku z czym jego rodzina nie powinna ponosić kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Jak stanowi art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Innymi słowu złożony przez skarżącego sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy wywołał taki skutek, że Sąd jest zobowiązany ponownie rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne sprawy oraz zebrany materiał dowodowy istniejący w chwili obecnej. W przedmiotowej sprawie S. J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, tj. o przyznanie prawa pomocy w całości, po myśli art. 245 § 2 p.p.s.a. Jak natomiast stanowi art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w takim zakresie następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym miejscu podkreślić należy, że przywołany przepis stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma bowiem na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem jedynie osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które ze względu na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. Sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego nie pozwala natomiast uznać, że pozostaje on w takich okolicznościach. Mianowicie jak wynika z akt sprawy miesięczny dochód czteroosobowej rodziny skarżącego wynosi [...] zł. Skarżący jest wraz z małżonką właścicielem domu jednorodzinnego o pow. [...] m2 położonego na działce o pow. [...] m2. Posiada także gospodarstwo rolne o pow. [...] ha. Tak wyglądającej sytuacji finansowo - majątkowej nie można ocenić jako szczególnie trudnej, nie pozwalającej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Te zaś z uwagi na etap postępowania ograniczają się do wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej w wysokości [...]zł. Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata w sprawie niniejszej wynosi [...] zł netto i [...] zł brutto (§18 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Konkludując, na podstawie przytoczonych okoliczności nie sposób zakwalifikować skarżącego jako osoby wymagającej wsparcia z budżetu państwa. W sytuacji skarżącego stałoby to w sprzeczności z przesłankami przyznawania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, że o przyznaniu prawa pomocy nie może decydować ocena działalności organów administracji publicznej z którymi w sporze pozostaje skarżący, lecz jego możliwości płatnicze, a te z kolei skarżący - zdaniem Sądu - posiada. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło