I SA/Lu 1036/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. K. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwoma synami (18 i 13 lat). Jest osobą bezrobotną, bez żadnego dochodu. Cała rodzina utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia za pracę żony w kwocie [...] zł brutto. Ponadto dodał, że nie posiada żadnego majątku. W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów skarżący przedłożył: oświadczenia, że w 2012 r. nie osiągnął żadnego dochodu i nie korzysta z pomocy społecznej; zaświadczenie A spółki z o.o. z dnia [...]r., że U. G. jest w okresie wypowiedzenia; zestawienie operacji z rachunków bankowych U.G. i K. G. za okres od [...] r. do [...] r.; zaświadczenia z PUP i Urzędu Gminy, z których wynika, że skarżący jest zarejestrowany jako bezrobotny od [...] r. i że pod adresem zamieszkania wskazanym we wniosku – [...] zameldowanych jest łącznie [...]osób oraz, że skarżący nie figuruje w rejestrach gminy w [...]; odpis księgi wieczystej w/w nieruchomości oraz kserokopię zeznania podatkowego U. G.za 2012 r. Pomimo wezwania skarżący nie wykazał stałych miesięcznych wydatków i nie podał kto je ponosi. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie skarżący wskazał, że nie można czynić stronie zarzutu z tego, że jego rodzina nie korzysta ze wsparcia pomocy organów pomocy społecznej, oraz że skarżący wraz z rodziną żyją skromnie i mogą też liczyć na pomoc innych członków rodziny. Wyjaśnił, że zasilenie przez skarżącego konta żony kwotą [...] zł w dniu [...]r. nie oznacza że były to pieniądze z "ukrytego źródła" skarżącego, gdyż na prośbę żony wpłacił otrzymane od niej pieniądze, ponieważ była zaległość na koncie żony i celem uniknięcia kolejnych kosztów należało ją uregulować. Wyjaśnił, że przedmiotową kwotę żona otrzymała od swoich rodziców, którzy też jej rodzinie pomagają. Ponadto skarżący zauważył, że to, że żona skarżącego pełni funkcję prezesa w spółce, w której jest zatrudniona, nie oznacza jeszcze, że z tego tytułu pobiera wynagrodzenie, bo gdyby tak było to oświadczenie o dochodach z tego tytułu skarżący by sądowi przedstawił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. zasadą jest obowiązek poniesienia kosztów sądowych przez stronę postępowania. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznej, stąd zwolnienie od ich poniesienia stanowi odstępstwo od obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia i jest stosowane w sytuacji wyjątkowej opisanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych następuje, gdy strona postępowania wykaże, ze nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania istnienia przesłanki uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa więc na stronie postępowania, a jednocześnie ustawodawca wskazuje, że chroni jedynie środki utrzymania koniecznego strony i jej rodziny, stąd obowiązkiem wnioskującej o zwolnienie strony postępowania jest poczynienie wszelkich nienaruszających koniecznego utrzymania oszczędności w celu wywiązania się z obowiązku uiszczenia należnych kosztów sądowych . Przez wskazany uszczerbek, należy zaś rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych. Tym samym udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich (bezrobotnych, bez prawa do zasiłku, samotnych, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Przy czym, jak już wskazano konsekwencją istnienia obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest również fakt, że ubieganie się o zwolnienie od tego obowiązku, łączy się z koniecznością wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą wskazane w przepisach prawa przesłanki uzasadniające przyznanie takiego zwolnienia. To strona ma przekonać sąd, że znajduje się w wyżej opisanej sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jej kosztów postępowania. To strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd natomiast ma prawo uznać za niewiarygodne informacje i oświadczenia strony, jeżeli ocena ta będzie opierała się na logicznej i przejrzystej argumentacji, wspartej doświadczeniem życiowym, z której jasno będzie wynikało, jakie twierdzenia strony sąd uznał za nieprawdziwe i z jakich powodów. Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, należy stwierdzić, że skarżący nie przedstawił w sposób wiarygodny i jasny swojej sytuacji materialnej i finansowej. Za niewiarygodne przede wszystkim w świetle realiów życia codziennego uznać należy twierdzenia strony skarżącej, iż czteroosobowa rodzina utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia żony skarżącego w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto – zaświadczenia pracodawcy z dnia [...] r.). Jak zresztą wskazał skarżący w sprzeciwie rodzina skarżącego korzysta z pomocy osób bliskich. Bliższych informacji na ten temat jednak nie przedłożył. Zauważyć przy tym należy, że uzyskiwanie takiego dochodu w przeliczeniu na członków rodziny jednoznacznie uprawnia rodzinę skarżącego do korzystania ze wsparcia organów pomocy społecznej, z której skarżący - jak sam wskazał - nie korzysta. Brak również informacji o kosztach stałych miesięcznych wydatków, co również uzasadnia stanowisko, że skarżący nie przedstawił w sposób rzetelny i wiarygodny swojej sytuacji majątkowej. Za mało wiarygodne uznać należy także wyjaśnienia skarżącego (ur.[...] r.), że nie osiąga żadnego dochodu chociażby z prac dorywczych mając na utrzymaniu dwoje nastoletnich dzieci i przy tak niskim dochodzie żony. Ponadto jak wynika z analizy wyciągów z rachunków bankowych wynagrodzenie uzyskiwane przez żonę skarżącego nie jest przelewane na żaden z nich, co uzasadnia podejrzenie o posiadaniu bądź jeszcze innych rachunków bankowych, których skarżący nie przedłożył bądź celowe pobieranie wynagrodzenia "na rękę", celem utajnienia rzeczywistej jego wysokości. Mając na względzie powyższe uznać należy, że skoro oświadczenie skarżącego o jego sytuacji osobistej i majątkowej, jest niepełne i nierzetelne, tona podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji