I SA/Lu 1044/13
WyrokWSA w Lublinie2013-11-28
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Krystyna Czajecka-Szpringer, Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może umorzyć zaległość podatkową w podatku od spadków i darowizn, jeśli jednostka samorządu terytorialnego, której dochodem jest ten podatek, nie wyraziła na to zgody?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może umorzyć zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn, jeśli jednostka samorządu terytorialnego, której dochodem jest ten podatek, nie wyraziła na to zgody. Zgoda ta, wyrażona w formie postanowienia, jest materialnoprawną przesłanką, bez której organ podatkowy nie może wydać pozytywnej decyzji dla podatnika. Nawet jeśli organ podatkowy uzna, że istnieją przesłanki umorzenia (ważny interes podatnika lub interes publiczny), brak zgody jednostki samorządu terytorialnego uniemożliwia uwzględnienie wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca, małoletnia A.K., wniosła o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od spadków i darowizn, otrzymanych od stryja. Uzasadniała to trudną sytuacją rodzinną (śmierć ojca i brata) oraz potrzebą zabezpieczenia bytu córki. Organ I instancji, po uzyskaniu negatywnego stanowiska Prezydenta Miasta, odmówił umorzenia, uznając sytuację finansową rodziny za stabilną. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając wyjątkowy charakter umorzenia i brak wystarczających przesłanek "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". WSA w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca),, WSA Małgorzata Fita, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. K. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania A. K. (reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K.K.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w podatku od spadków i darowizn.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego ustalił małoletniej A.K., wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwotach odpowiednio: 6.585 zł oraz 51.720 zł, z tytułu otrzymanych w dniu 21.12 i 28.12.2012 r. darowizn od stryja J.K. (brata jej zmarłego ojca) o łącznej kwocie 500.000 zł.
W dniu 20 lutego 2013 r. A.K., w imieniu której działa matka K. K., wystąpiła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie w całości zaległości podatkowych w podatku od darowizn.
We wniosku matka skarżącej uzasadniając przesłankę "ważnego interesu podatnika" opisała historię choroby nowotworowej jej ojca i brata, która doprowadziła do ich śmierci. K.K. poinformowała również, że odrzuciła mocno zadłużony spadek po zmarłym mężu, zarówno w swoim imieniu, jak i w imieniu małoletniej córki. Wyjaśniła, że spadek w całości nabył brat zmarłego męża M. K. – J.K., a uzyskana od stryja darowizna była "zabezpieczeniem bytu małoletniej sieroty".
W związku z tym, że podatki od spadków i darowizn stanowią w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, stosownie do art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2010r., Nr 80, poz. 526 ze zm. – dalej: -u.d.j.s.t.), organ podatkowy I instancji zwrócił się do Prezydenta Miasta z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie.
Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego, nie wyraził zgody na umorzenie zaległości podatkoweych z tytułu podatku od spadków i darowizn w łącznej kwocie 58.305 zł wraz z odsetkami naliczonymi na dzień złożenia wniosku. Uznał, że rozpatrzenie podania zgodnie z wnioskiem A. K. stanowiłoby uprzywilejowanie względem innych podatników, którzy mimo trudnej sytuacji finansowej dokładają wszelkich starań, by uregulować należne zobowiązania podatkowe.
Mając na względzie powyższe Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] odmówił skarżącej umorzenia zaległości podatkowych w podatku od spadków i darowizn. Ocenił, że sytuacja rodzinna strony jest trudniejsza od przeciętnej, z uwagi na śmierć ojca oraz z uwagi na fakt, że cały trud utrzymania i wychowania małoletniej A. spoczywa na matce, która jest dodatkowo obciążona tragicznymi wspomnieniami związanymi ze śmiercią męża i pierwszego dziecka. Ocenił również, że sytuacja finansowa strony jest lepsza od przeciętnej, ze względu na otrzymane w drodze darowizny środki finansowe w kwocie 500.000 zł oraz z uwagi na dochody gospodarstwa domowego, które kilkakrotnie przewyższają kwotę wydatków związanych ze stałymi kosztami zapewnienia podstaw egzystencji jego członków.
Ustalił, że A. K. uzyskuje dochody z tytułu renty po zmarłym ojcu w wysokości 702,18 zł miesięcznie. Dochody całego gospodarstwa domowego wynoszą 8.475,76 zł miesięcznie, na które składają się oprócz renty skarżącej, wynagrodzenie K.K. zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w wysokości 1966,47 zł netto, emerytura T.B. (babci skarżącej) w wysokości 3.334,29 zł netto oraz wynagrodzenie dziadka A.B. z tytułu zatrudnienia w A w K. w wysokości 2.472,82 zł netto. Natomiast miesięczne wydatki wskazane w oświadczeniu łącznie z kosztami utrzymania A. K.wynoszą 2.230 zł, a więc stanowią, w ocenie organu, jedynie niewielką część uzyskiwanych łącznie dochodów.
W tych okolicznościach faktycznych, w ocenie organu I instancji brak jest podstaw do umorzenia przedmiotowych zaległości, zwłaszcza, że występuje także formalna przeszkoda w postaci braku zgody Prezydenta Miasta na udzielenie wnioskowanej ulgi.
W odwołaniu pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie:
- art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: "o.p.) przez odmowę umorzenia zaległości podatkowych w sytuacji, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem podatnika;
- art. 120 oraz art. 121 § 1 o.p. przez dokonanie, celowościowej, dysfunkcjonalnej wykładni regulacji art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w świetle brzmienia art. 18 ust. 2 u.d.j.s.t., co doprowadziło do przyjęcia, że nie ma możliwości umorzenia zaległości podatkowej podatnika w podatku od spadków i darowizn.
W ocenie pełnomocnika, błędne jest stanowisko organu I instancji, że brak zgody Prezydenta Miasta na umorzenie zaległości uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji w tym przedmiocie przez organ podatkowy.
Pełnomocnik podkreślił, że niezależnie od bardzo złej sytuacji osobistej, również sytuacja materialna K.K. jest zła, gdyż jako jedyny żyjący rodzic (opiekun i przedstawiciel ustawowy) A.K. jest poważnie zadłużona.
Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zarzutów odwołania i uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a jej wydanie poprzedziło prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe. Podkreślił, że udzielenie ulgi w zapłacie zobowiązania podatkowego (umorzenie zaległości podatkowej, czy też odsetek) jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od generalnej zasady powszechności i przymusowości opodatkowania, a organ podatkowy za każdym razem powinien ocenić, czy w konkretnym stanie faktycznym istnieją przesłanki wskazujące na "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny".
Uzasadniał, że pojęcia "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" są pojęciami niedookreślonymi, ordynacja podatkowa nie zawiera definicji tych pojęć. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem "ważny interes podatnika" to sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Zdarzeniem losowym będą zaistniałe, niespodziewane okoliczności, niezależne od woli podatnika, które spowodowały, że ten znalazł się w trudnej sytuacji materialnej, niepozwalającej mu na zapłatę zaległego podatku. "Ważny interes podatnika" definiuje się także jako nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2010 roku, sygn. akt II FSK 620/09, LEX nr 745770). Wskazał, że w myśl orzecznictwa sądowo-administracyjnego pod pojęciem "ważnego interesu podatnika" kryje się również normalna sytuacja ekonomiczna podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia), co nakazuje rozpatrzenie także sytuacji rodzinnej podatnika.
Natomiast "interes publiczny" odnosi się do wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, czy korekta błędnych decyzji.
Organ odwoławczy podkreślił, że terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości jest generalną zasadą wyrażoną w Konstytucji RP, której naruszenie, poprzez uchylanie się od konstytucyjnego obowiązku, musi być traktowane jako jednoczesne naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa. Dlatego też stanowisko organu podatkowego zawarte w rozstrzygnięciu powinno być szczegółowo uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.
Mając na względzie powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej ocenił, że organ I instancji podjął wszelkie niezbędne działania mające na celu ustalenie stanu faktycznego niniejszej sprawy. W sposób dogłębny zebrał i ocenił cały niezbędny do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, a wnioski wynikające z tej analizy zawarł w uzasadnieniu decyzji, której konkluzja, że w przedmiotowej sprawie brak zaistnienia przesłanek warunkujących udzielenie ulgi podatkowej jest prawidłowa.
Dokonując analizy zaistnienia w sprawie przesłanek "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", organ wziął pod uwagę, że A. K. jest osobą małoletnią, w imieniu której występuje przedstawiciel ustawowy K. K.(matka). Odnosząc się do sytuacji finansowej strony, na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdził, że sytuacja ekonomiczna skarżącej jest stabilna (renta po zmarłym ojcu w wysokości 702,18 zł miesięcznie, dochody całego gospodarstwa domowego 8.475,76 zł miesięcznie, a ponadto znaczne środki finansowe z tytułu uzyskanych darowizn i wydatki w kwocie 2.230 zł).
Organ odwoławczy ocenił, że po odliczeniu wydatków w gospodarstwie pozostaje kwota 6.245,76 zł miesięcznie, co nie zagraża w żaden sposób egzystencji małoletniej skarżącej.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał również, że organ I instancji miał na uwadze okoliczność, że matka skarżącej ma znaczne zobowiązania względem B w łącznej kwocie 51.519,98 zł (na dzień 27 marca 2013 r. i bez odsetek karnych ) oraz w C w kwocie 48.742 zł i 498,45 zł (na dzień 28 marca 2013 r.). Zauważył, przy tym, że zobowiązania K.K. nie mogą być egzekwowane ani z renty rodzinnej skarżącej ani z jej środków pieniężnych, a po zapłacie podatku skarżącej nadal pozostanie znaczna kwota środków finansowych (ponad 440.000 zł), która stanowić będzie znaczne zabezpieczenie na przyszłość.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej podzielając ocenę organu podatkowego I instancji, że zadłużenie K.K. nie może być głównym argumentem za umorzeniem zaległości podatkowych jej córki, wskazał, że J.K. zobowiązał się zwolnić K.K.ze wszystkich długów, a zobowiązanie to zabezpieczył poddaniem się rygorowi egzekucji w trybie art. 777 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania cywilnego, która to okoliczność nie jest obojętna dla oceny zaistnienia przesłanek a art. 67a § 1 o.p.
Dyrektor Izby Skarbowej nie kwestionował trudnej sytuacji rodzinnej strony. Stwierdził natomiast, że sytuacja finansowa jest na tyle stabilna, że nie można uznać jej za sytuację wyjątkową, warunkującą przyznanie wnioskowanej ulgi. Zapłata należnego podatku, wobec znacznie większych oszczędności będących w posiadaniu strony, nie zagrozi, zdaniem organu, egzystencji podatnika. Przyznana renta rodzinna po zmarłym ojcu stanowi zabezpieczenie finansowe do momentu, w którym strona będzie w stanie sama zapewnić sobie utrzymanie. Organ odwoławczy nie zgodził się zatem z twierdzeniem, że "odebranie podatnikowi kwoty 65.890,00 zł plus odsetki za zwłokę wpłynie negatywnie na szanse powodzenia na przyszłość małoletniej A.K.".
Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił również uwagę na fakt, że podatki od spadków i darowizn stanowią w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, a wydanie decyzji w sprawie umorzenia zaległego podatku od spadków i darowizn musi być poprzedzone uzyskaniem stanowiska właściwego przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego, które jest dla organu podatkowego wiążące. Skoro w niniejszej sprawie Prezydent Miasta nie wyraził zgody na umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami objętych wnioskiem, to organ podatkowy nie miał prawnej możliwości aby uwzględnić prośbę strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A.K. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.
Podtrzymała zarzuty odwołania co do naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 o.p. poprzez odmowę umorzenia zaległości podatkowych, w sytuacji zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika oraz art. 120 i 121 § 1 o.p. poprzez dokonanie, celowościowej, dysfunkcjonalnej wykładni regulacji art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w świetle brzmienia art. 18 ust. 2 u.d.j.s.t., co doprowadziło do przyjęcia, że nie ma możliwości umorzenia zaległości podatkowej skarżącej.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że niezależnie od bardzo złej sytuacji osobistej, sytuacja materialna matki małoletniej skarżącej – K. K. jest również bardzo zła .
Zdaniem przedstawiciela ustawowego kwota darowizny w wysokości 500.000 zł stanowi jedyne zabezpieczenie materialne bytu skarżącej oraz jej rozwoju i przyszłej edukacji. W tej sytuacji zapłata podatku w kwocie 65.890 zł plus odsetki za zwłokę wpłynie negatywnie na szanse powodzenia na przyszłość małoletniej A.K. Matka skarżącej uzasadniała, że w przypadku decyzji w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, która ma charakter uznaniowy organ ma możliwość, a nie obowiązek umorzenia ciążących na podatniku zaległości podatkowych jeżeli jest to uzasadnione "ważnym interesem podatnika" lub "interesem publicznym". Organ nie musi podjąć decyzji korzystnej dla zobowiązanego, jednakże w przypadku wystąpienia przesłanek do podjęcia takiej decyzji powinna ona mieć właśnie taki charakter, a w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka "ważnego interesu podatnika".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Podstawę materialnoprawną decyzji stanowi art. 67a § 1 pkt 3 o.p., który upoważnia organ podatkowy do umorzenia zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę na wniosek podatnika i w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.
Organ prawidłowo podniósł, że decyzja w tym przedmiocie należy do sfery uznania administracyjnego, co oznacza również, że sądowa kontrola zgodności z prawem decyzji polega w takim przypadku na sprawdzeniu, czy przed jej wydaniem organ zebrał niezbędny materiał dowodowy (art. 122 o.p.), czy wyczerpująco rozpatrzył każdą istotną okoliczność (art. 187 § 1 o.p.), a swoją ocenę odniósł do całego materiału dowodowego (art. 191 o.p.) i czy ocena ta ma swój wyraz w uzasadnieniu decyzji w kontekście okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 67a § 1 o.p. (art. 210 § 4 op).
Zauważyć przy tym należy, że z samym uznaniem administracyjnym mamy do czynienia dopiero wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi istnienie co najmniej jednej z przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. W świetle przyjętej w przepisach o.p. konstrukcji, organ podatkowy jest "skrępowany" w zakresie oceny przesłanek zastosowania ulgi, pojęciami "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", ale pozostaje "nieskrępowany" w zakresie wyboru rodzaju rozstrzygnięcia w przypadku stwierdzenia ich istnienia. Uznanie nie wyraża się zatem w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających użytym pojęciom "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ich ustaleniu.
Podkreślić jednak należy, co jest najistotniejsze z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy, że jej przedmiotem jest kwestia umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn, który to podatek stanowi w całości dochód jednostki samorządu terytorialnego, o czym przesądza treść art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. g u.d.j.s.t. Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 2 ww. ustawy w przypadku pobierania przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego.
Stanowisko przewodniczącego prezentowane jest w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie (art. 18 ust. 3 u.d.j.s.t.)
Wykładnia tego przepisu nie budzi wątpliwości, a w orzecznictwie ugruntowało się już stanowisko, że zgoda przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego jest jedną z przesłanek materialnoprawnych, bez spełnienia której rozstrzygnięcie wydane następnie przez organ, któremu powierzono ostateczne załatwienie sprawy będzie niezgodne z prawem. Zatem niewyrażenie zgody przez przewodniczącego jednostki samorządu terytorialnego skutkuje niemożnością wydania przez organ podatkowy decyzji pozytywnej dla podatnika z uwagi na brak jednej z przesłanek udzielenia ulgi (zob. np. wyroki w sprawach I SA/Kr 506/12 i I SA/Wr 857/08 - http://cbois.nsa.gov.pl).
W przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta, odmówił wyrażenia zgody na umorzenie zaległości podatkowych skarżącej.
Postanowienie przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie ulgi podatkowej nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co jednak nie oznacza (uchwała NSA z 1 marca 2010r., sygn. akt: II FPS 9/09, LEX nr 558265), że jest ono całkowicie wyłączone spod kontroli. Możliwość oceny legalności postanowienia przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego istnieje - stosownie do art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") - w ramach rozpoznawania skargi na decyzję dyrektora izby skarbowej, w przedmiocie zastosowania ulgi płatniczej odnośnie podatków i opłat, o których mowa w art. 18 ust. 2 u.d.j.s.t. (tj. wydawanych na podstawie art. 67a o.p.).
W ocenie Sądu, Prezydent Miasta szczegółowo przeanalizował sytuację rodzinną i finansową skarżącej w kontekście przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 o.p., co znalazło wyraz w uzasadnieniu postanowienia.
Tym samym mając na względzie powyższe, z tych już względów zarzuty skargi uznać należy za chybione.
Także wzorcowe uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz organu odwoławczego wykluczają, zdaniem Sądu, postawienie zarzutu dowolności podjętego rozstrzygnięcia
Organy podatkowe wszechstronnie, na podstawie zebranego materiału dowodowego przeanalizowały sytuację majątkową i rodzinną skarżącej. Nie kwestionując jej trudnej sytuacji rodzinnej (śmierć ojca i brata) prawidłowo oceniły, że jej sytuacja finansowa jest stabilna. Małoletnia skarżąca i członkowie jej rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie (matka, dziadkowie) dysponują stałym miesięcznym dochodem. A. K. uzyskuje dochody z tytułu renty po zmarłym ojcu w wysokości 702,18 zł miesięcznie, a dochody całego gospodarstwa domowego wynoszą 8.475,76 zł miesięcznie. Organ ustalił, zgodnie z oświadczeniem strony, że stałe miesięczne wydatki wskazane w oświadczeniu łącznie z kosztami utrzymania A. K. wynoszą 2.230 zł (koszty utrzymania dziecka 1.000 zł, czynsz - 600 zł, energia elektryczna - 200 zł, gaz - 200 zł, woda - 110 zł, opłata za telefon - 120 zł.) Jak wyjaśniła matka skarżącej w kosztach stałych opłat partycypuje w 50 %.
Nie jest zatem dowolna ocena organów podatkowych, że stałe miesięczne wydatki stanowią jedynie niewielką część uzyskiwanych łącznie dochodów.
Nie jest również dowolne stanowisko organów podatkowych, że zadłużenie matki skarżącej nie może być głównym argumentem przemawiającym za umorzeniem zaległości podatkowych jej córki, w sytuacji znacznych środków finansowych skarżącej, które po zapłacie należnego podatku przekroczą 400.000 zł, a także okoliczności, że J. K.(brat męża) zobowiązał się zwolnić matkę skarżącej ze wszystkich długów, a zobowiązanie to zabezpieczył w trybie art. 777 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania cywilnego (k.91-96 t. I akt administracyjnych).
W tych okolicznościach prawidłowa jest ocena organów podatkowych, że odmowa udzielenia ulgi pogorszy sytuację finansową skarżącej, jednakże zmiana ta w żaden sposób nie będzie miała ujemnego wpływu na czynniki warunkujące bieżące zapewnienie podstaw egzystencji skarżącej, a zapłata przez stronę należnych zobowiązań nie pozbawi jej środków do życia.
Organ prawidłowo rozważył, że przez "ważny interes podatnika" należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika i ocenił, że w aspekcie sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej brak było podstaw do zastosowania wnioskowanej ulgi.
Prawidłowo również organ rozważył przesłankę "interesu publicznego".
Zgodnie z treścią art. 217 Konstytucji RP, nakładanie podatków, innych danin publicznych, określenie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Stosownie zaś do jej art. 84, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
Tym samym definiując przesłankę "interesu publicznego", należy mieć na uwadze, jak wskazały organy podatkowe, respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego, itp. "Interes publiczny" występuje również wtedy, gdy podatnik na skutek uregulowania należności zmuszony będzie do korzystania ze środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspokoić swoich potrzeb materialnych. Jak już wykazano sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie będzie miała miejsca.
Zasadą zatem pozostać musi płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo, a możliwość umorzenia zaległości podatkowych jest odstępstwem od tej zasady i powinna mieć zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
Dlatego też prawidłowo rozważyły organy, że pozytywne rozpatrzenie wniosku byłoby w istocie korzystne jedynie z punktu widzenia samej strony i pozostawałoby również w sprzeczności z zasadą równości wobec prawa o jakiej mowa w art. 32 Konstytucji RP.
Konkludując stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie organy podatkowe dokonały prawidłowej wykładni art. 67a § 1 pkt 3 o.p. W sposób szczegółowy przedstawiły jego interpretację, po czym wskazały na okoliczności faktyczne, które uznały za wymagające rozważenia, a następnie poddały analizie okoliczności faktyczne w kontekście "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" i uzasadniły powody swojego rozstrzygnięcia.
Trudno jest tym samym zarzucić organom podatkowym naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego, zwłaszcza, że w stosunku zaległości podatkowych objętych wnioskiem, które stanowią dochody jednostek samorządu nie było zgody beneficjenta (Prezydenta Miasta) na ich umorzenie.
Bez względu zatem na ocenę zasadności argumentacji podnoszonej przez skarżącą, organy podatkowe - rozstrzygając w granicach swoich uprawnień na podstawie art. 67 § 1 o.p. - mogły jedynie podjąć decyzję o odmowie udzielenia ulgi podatkowej. Taki bowiem zakres uprawnień został nałożony na organy podatkowe przez ustawodawcę i to wolą ustawodawcy było w świetle przedstawionych powyżej przepisów u.d.j.s.t., by stanowisko (w tym wypadku) Prezydenta Miasta, było dla organów podatkowych wiążące.
Związanie (wyrażonym w formie postanowienia) stanowiskiem organu jednostki samorządu terytorialnego sprawiało, że nawet gdy w ocenie organów podatkowych sytuacja podatnika uzasadniała przyznanie ulgi, nie mogły one jej udzielić, jeżeli zgody na to nie wyraził organ jednostki samorządu terytorialnego, po dogłębnym przeanalizowaniu sytuacji rodzinnej i finansowej podatnika, w kontekście zaistnienia przesłanek z art. 67a § 1 o.p. Dlatego też, jeżeli odmowa udzielenia wnioskowanej przez skarżącą ulgi znajdowała oparcie w stanowisku Prezydenta Miasta, a przedmiotowej sprawie tak było, to decyzje organów podatkowych zawierały prawidłowe rozstrzygnięcie i jedyne możliwe do podjęcia przez nie w tej sytuacji.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło